Inleiding tot de
criminologie
Kritische criminologie en voorlopers
Inleiding
Tijdsgeest: brede maatschappelijke veranderingen jaren 1960 met
studentenprotesten, burgerrechtenbewegingen, feministische golf en verzet tegen
autoriteit en institutionele macht
Reactie op Klassiek en positivistisch denken
Focus op maatschappelijke structuur, machtsverhoudingen (conflict) en processen
van sociale ongelijkheid
Criminaliteit is geen individueel probleem maar een maatschappelijk verschijnsel dat
zijn oorsprong vindt in sociale, economische en politieke relaties
• Strafrecht niet neutraal maar uitdrukking ideologische keuzes en
machtsverhoudingen
• Wie de macht in handen heeft kan het strafrecht gaan bepalen
Labelingbenadering
Bouwt verder op het symbolisch interactionisme
- Zelfbeeld bepalen in interactie met andere
- Hoe je denkt gepercipieerd te worden door andere
Gedrag is niet inherent crimineel, maar wordt zo gedefinieerd door sociale reacties
en instituties. Criminaliteit is een label, geen eigenschap
Mensen gaan gedrag bepalen labelen van criminaliteit
• “Hoe komt het dat sommige mensen of handelingen als crimineel worden
bestempeld of niet”?
• Iemand is crimineel als 1) de handeling als slecht wordt bestempeld door
wetgever, politie, buurt, media 2) dader krijgt label van crimineel
• Sociale definitie impact op zelfidentiteit, stigma (zodanig iemand labelen
dat er een etiket oplakt dat er niet meer afkomt en op een negatieve manier
voortvloeit) en toekomstig gedrag persoon (als we iemand labelen kunnen we
ervoor zorgen dat die persoon het opnieuw gaat doen)
Howard Becker, Outsiders (1963)
, • “Deviance is not a quality of the act the person commits, but rather a
consequence of the application by others of rules and sanctions to an
offender.”
• Die reactie die iemand anders geeft ten aanzien van een persoon/gedrag
• Sociale groepen maken de regels en passen die toe op bepaalde mensen
• Morele ondernemer
• Marihuana Tax Act (1937) – Federal Bureau of Narcotics en commissaris Harry
Anslinger
• Harry gaat vanuit eigen ideologie canabis gaan labelen
• Hij wilt dat het bestraft wordt en een tax op komt
• Plakt een label aan iets terwijl er nog niks was bewezen
Edwin Lemert
• Primaire deviantie (ik heb een delict gepleegd de maatschappij reageert oke,
klein delict beperkte reactie) versus secundaire deviantie (zware reactie, er
komt een label , ontvangt een stigma, gaat nog meer criminaliteit plegen)
• Secundaire deviantie: label internaliseren en zich ernaar gedragen –
selffulfilling prophecy (sociale reactie - bestendigen gedrag)
Erving Goffman, sociale identiteit en stigma
• Stigma, Notes on the management of spoiled identity (1963)
• Negatief label blijvende beïnvloeding van sociale identiteit van personen
• Reactie kan deviant gedrag dus versterken
Reactie:
• Sommigen bvb Erikson, geven aan dat deviantie, straf en label een sociale
functie hebben. Wij versus zij (denk aan Durkheim) MAAR uitsluiting voor
delictpleger
• Vooral focus op de reactie na het gedrag en niet op de (oorzaak) van het
gedrag
• Sommigen kunnen stigma vermijden en geen criminele carrière °
Verfijningen:
• John Braithwaite (1989) desintegrative shaming ( onze reactie zorgt voor
stigma + secundaire deviantie ) en reintegrative shaming (onze reactie moet
zorgen voor herstel, moet wel gestraft worden maar niet gelabeld)
Neomarxistische Criminologie
Link met economische en politieke machtsstructuren: criminaliteit kan niet los gezien
worden van de kapitalistische samenleving en de klassenverhoudingen
criminologie
Kritische criminologie en voorlopers
Inleiding
Tijdsgeest: brede maatschappelijke veranderingen jaren 1960 met
studentenprotesten, burgerrechtenbewegingen, feministische golf en verzet tegen
autoriteit en institutionele macht
Reactie op Klassiek en positivistisch denken
Focus op maatschappelijke structuur, machtsverhoudingen (conflict) en processen
van sociale ongelijkheid
Criminaliteit is geen individueel probleem maar een maatschappelijk verschijnsel dat
zijn oorsprong vindt in sociale, economische en politieke relaties
• Strafrecht niet neutraal maar uitdrukking ideologische keuzes en
machtsverhoudingen
• Wie de macht in handen heeft kan het strafrecht gaan bepalen
Labelingbenadering
Bouwt verder op het symbolisch interactionisme
- Zelfbeeld bepalen in interactie met andere
- Hoe je denkt gepercipieerd te worden door andere
Gedrag is niet inherent crimineel, maar wordt zo gedefinieerd door sociale reacties
en instituties. Criminaliteit is een label, geen eigenschap
Mensen gaan gedrag bepalen labelen van criminaliteit
• “Hoe komt het dat sommige mensen of handelingen als crimineel worden
bestempeld of niet”?
• Iemand is crimineel als 1) de handeling als slecht wordt bestempeld door
wetgever, politie, buurt, media 2) dader krijgt label van crimineel
• Sociale definitie impact op zelfidentiteit, stigma (zodanig iemand labelen
dat er een etiket oplakt dat er niet meer afkomt en op een negatieve manier
voortvloeit) en toekomstig gedrag persoon (als we iemand labelen kunnen we
ervoor zorgen dat die persoon het opnieuw gaat doen)
Howard Becker, Outsiders (1963)
, • “Deviance is not a quality of the act the person commits, but rather a
consequence of the application by others of rules and sanctions to an
offender.”
• Die reactie die iemand anders geeft ten aanzien van een persoon/gedrag
• Sociale groepen maken de regels en passen die toe op bepaalde mensen
• Morele ondernemer
• Marihuana Tax Act (1937) – Federal Bureau of Narcotics en commissaris Harry
Anslinger
• Harry gaat vanuit eigen ideologie canabis gaan labelen
• Hij wilt dat het bestraft wordt en een tax op komt
• Plakt een label aan iets terwijl er nog niks was bewezen
Edwin Lemert
• Primaire deviantie (ik heb een delict gepleegd de maatschappij reageert oke,
klein delict beperkte reactie) versus secundaire deviantie (zware reactie, er
komt een label , ontvangt een stigma, gaat nog meer criminaliteit plegen)
• Secundaire deviantie: label internaliseren en zich ernaar gedragen –
selffulfilling prophecy (sociale reactie - bestendigen gedrag)
Erving Goffman, sociale identiteit en stigma
• Stigma, Notes on the management of spoiled identity (1963)
• Negatief label blijvende beïnvloeding van sociale identiteit van personen
• Reactie kan deviant gedrag dus versterken
Reactie:
• Sommigen bvb Erikson, geven aan dat deviantie, straf en label een sociale
functie hebben. Wij versus zij (denk aan Durkheim) MAAR uitsluiting voor
delictpleger
• Vooral focus op de reactie na het gedrag en niet op de (oorzaak) van het
gedrag
• Sommigen kunnen stigma vermijden en geen criminele carrière °
Verfijningen:
• John Braithwaite (1989) desintegrative shaming ( onze reactie zorgt voor
stigma + secundaire deviantie ) en reintegrative shaming (onze reactie moet
zorgen voor herstel, moet wel gestraft worden maar niet gelabeld)
Neomarxistische Criminologie
Link met economische en politieke machtsstructuren: criminaliteit kan niet los gezien
worden van de kapitalistische samenleving en de klassenverhoudingen
