OMT1
PSYCHOMETRIE
Tim Vantilborgh
Vrije Universiteit Brussel
1ste Bachelor Psychologie
, INHOUD
HOOFDSTUK 1
Wat zijn psychologische testen? ...........................................................................................................4
geschiedenis van psychologische testen ...............................................................................................8
eerste psychologische testen ............................................................................................................8
experimentele psychologie ...............................................................................................................8
de eerste moderne intelligentietesten.............................................................................................. 11
invloed van WO – I en WO – II ........................................................................................................... 13
HOOFDSTUK 2
soorten psychologische testen ........................................................................................................... 14
intelligentietesten .......................................................................................................................... 15
bekwaamheidstesten ..................................................................................................................... 17
prestatietesten ............................................................................................................................... 17
creativiteitstesten .......................................................................................................................... 17
persoonlijkheidstesten ................................................................................................................... 18
interessetesten .............................................................................................................................. 20
gedragsprocedures ........................................................................................................................ 20
neuropsychologische testen ........................................................................................................... 20
individuele versus groepstesten ...................................................................................................... 21
operationaliseren .............................................................................................................................. 22
meeteenheden ............................................................................................................................... 25
meetschalen .................................................................................................................................. 26
meetschalen in de praktijk .............................................................................................................. 26
HOOFDSTUK 3
individuele verschillen en correlaties .................................................................................................. 28
variabiliteit in metingen ................................................................................................................... 28
karakterisieke waarden ................................................................................................................... 29
het verband tussen verdelingen kwantificeren .................................................................................. 32
normaalverdelingen/Gauss - curve .................................................................................................. 36
HOOFDSTUK 4
de normaalverdeling toepassen .......................................................................................................... 37
toepassingen van de normaalverdelingen ........................................................................................ 37
transformatiemeetwaarden ................................................................................................................ 39
nut................................................................................................................................................. 39
1
,HOOFDSTUK 5
betrouwbaarheid ............................................................................................................................... 44
meetfouten .................................................................................................................................... 44
meetfouten zijn volledig toevallig ..................................................................................................... 46
standaardmeetfout ........................................................................................................................ 50
parallelle testen ............................................................................................................................. 51
HOOFDSTUK 6
betrouwbaarheid schatten ................................................................................................................. 52
paralleletestenbetrouwbaarheid ..................................................................................................... 52
test – hertestbetrouwbaarheid ........................................................................................................ 55
interne consistente betrouwbaarheid .............................................................................................. 56
Ruwe cronbachs alpha ................................................................................................................... 57
gestandaardiseerde cronbachs alpha .............................................................................................. 60
kuder – richardson 20 ..................................................................................................................... 61
omega ........................................................................................................................................... 62
factoren die betrouwbaarheid beïnvloeden ......................................................................................... 62
HOOFDSTUK 7
constructvaliditeit.............................................................................................................................. 64
inhoud van de test .......................................................................................................................... 65
interne structuur van de test ........................................................................................................... 65
antwoordprocessen ....................................................................................................................... 67
verbanden met andere variabelen ................................................................................................... 68
gevolgen van de test ....................................................................................................................... 69
relatie met betrouwbaarheid ........................................................................................................... 70
HOOFDSTUK 8
constructvaliditeit schatten aan de hand van verbanden ...................................................................... 71
validiteitscoëfficiënten en nomologische netwerken ........................................................................ 71
problemen ..................................................................................................................................... 72
mtmm methode ................................................................................................................................. 72
basisidee ....................................................................................................................................... 72
factoren die de validiteitscoëfficiënten beïnvloeden ............................................................................ 74
true – score correlatie ..................................................................................................................... 74
meetfouten .................................................................................................................................... 74
range restriction ............................................................................................................................. 75
methode ........................................................................................................................................ 75
2
,HOOFDSTUK 9
respons bias ...................................................................................................................................... 76
historisch voorbeeld ....................................................................................................................... 76
definitie ......................................................................................................................................... 76
verschillende soorten responsbias ..................................................................................................... 76
acquiescence bias ......................................................................................................................... 77
extreme antwoorden en neutrale antwoorden bias ........................................................................... 79
sociale wenselijkheid ..................................................................................................................... 79
malingering .................................................................................................................................... 80
achteloze antwoorden .................................................................................................................... 81
gokken ........................................................................................................................................... 81
responsbias managen ........................................................................................................................ 82
responsbias voorkomen ................................................................................................................. 82
effecten van responsbias minimaliseren .......................................................................................... 82
responsbias detecteren .................................................................................................................. 84
HOOFDSTUK 10
itemanalyse en itemresponstheorie .................................................................................................... 85
itemanalyse ................................................................................................................................... 85
itemresponstheorie ........................................................................................................................ 88
HOOFDSTUK 11
testaccuraatheid ............................................................................................................................... 98
voorbeeld ...................................................................................................................................... 98
basisprincipes................................................................................................................................ 98
3
,HOOFDSTUK 1
WAT ZIJN PSYCHOLOGISCHE TESTEN?
APGAR score
Een test die wordt gebruikt bij de geboorte om snel in te kunnen schatten of het al dan
niet een gezonde baby is.
Psychologische tests bestaan vaak uit verschillende items. (in dit geval 5 items)
Waarom zijn psychologische testen belangrijk?
▪ ze spelen een grote rol in ons dagelijks leven
▪ we komen doorheen ons leven allemaal in aanraking met psychologische testen
▪ psychologische testen kunnen vergaande gevolgen hebben voor mensen
Het is dus ook van belang dat we goede en slechte testen kunnen onderscheiden.
voorbeeld
In Amerika, wanneer je wordt uitgeroepen tot de doodstraf, wordt er eerst een
intelligentietest uitgevoerd. Scoor je hier laag op? Dan zul je geen doodstraf ontvangen.
Hoeveel vertrouwen kunnen we hebben in psychologische testen?
Een persoonlijkheidstest die veel in bedrijven wordt gebruikt; opdelen in kleuren.
--> jobprestaties voorspellen aan de hand van de kleur, maar dat gaat eigenlijk helemaal niet
4
,psychometrie
Het vormt de wetenschappelijke studie van (de kwaliteit van) psychologische testen. De
focus ligt daarbij op psychologische testen en assessment, maar psychometrie is ook
toepasbaar op andere domeinen zoals criminologie, economie, of educatiewet.
Het belang van psychologische testen
voor de psychologen;
testing
Een relatief eenvoudig proces waarbij een psychologische test wordt afgenomen van
een persoon en men tot een specifieke score op de test komt.
assessment
Een complex proces waarbij meerdere psychologische testen worden afgenomen,
aangevuld met informatie uit andere bronnen zoals interviews en observaties, om zo tot
een holistisch beeld te komen over het functioneren van een persoon.
voor de onderzoekers;
Verzamelen van data met behulp van een vragenlijst of een experiment.
voor de maatschappij;
We vullen allemaal testen in, die een impact hebben op ons dagdagelijks leven.
Bvb. reviews gebruiken om keuzes te maken; impact van sociale media
een psychologische test
Is een systematische procedure om het gedrag van 2 of meer personen te vergelijken
(inter – individuele verschillen), of om het gedrag van een persoon op verschillende
momenten te vergelijken (intra – individuele verschillen).
kenmerken van psychologische tests;
▪ ze gebruiken systematische procedures
▪ ze leveren een staal van gedrag op
▪ ze leveren een testscore op
▪ ze maken gebruik van normen
▪ ze voorspellen gedrag buiten de test
5
,voorbeelden psychologische testen
een staal van gedrag
Een test bestaat uit een bepaald aantal items. (vragen/stellingen/opdrachten)
Staal van het gedrag; een bepaalde set van vragen. (= een selectie)
Vragen moeten dus zo gekozen zijn dat ze representatief zijn. Maar de vragen moeten
geen duidelijke weerspiegeling zijn van het onderwerp. Het moet geen directe aanleiding
zijn naar het onderwerp.
Bvb. een vraag over je ontbijt, daaruit kan je afleiden of die persoon extravert is
systematische procedures
je hebt systematische procedures op 3 niveaus
▪ testontwikkeling
▪ testafname
▪ testscoring en interpretatie
testontwikkeling
Men gaat op een gestandaardiseerde manier te werk; heel veel vragen verzinnen en aan
de hand van een onderzoek selecteer je daar de beste vragen uit die je gaat stellen in je
onderzoek.
Psychologische testen worden ontwikkeld op basis van wetenschappelijk onderzoek.
Een testontwikkeling stelt een itempool op; de goede items behouden en de minder
goede items worden verwijderd.
Uit de itempool worden de beste items geselecteerd.
Items die goed scoren op of bijdragen aan psychometrische kenmerken zoals
betrouwbaarheid, predicatieve validiteit, test accuraatheid,…
We zullen ook testen moeten herhalen om zo te kijken of ze nog wel representatief zijn.
testafname
Gestandaardiseerde manier om een test af te nemen. Regels over hoe je de test moet
doen; welke snelheid, welke elementen, hoe je moet reageren… --> correcte manier
voorbeeld; digit span test
1 – 8 – 0 – 0 – 3 – 2 – 6 – 4 – 8 of 1800 – 32 – 648
6
,testscoring en interpretatie
interpretatie
Het deel hoe we van een testafname naar een score gaan.
Dit kan op 2 manieren; objectieve scoring of een subjectieve scoring.
objectieve scoring
Van te voren weet je de antwoordopties waaruit de correspondent kan antwoorden.
subjectieve scoring
Je weet van te voren niet wat de antwoordopties gaan zijn, het is subjectief dus ieder kan
anders antwoorden; de inktvlek.
--> je gaat kijken of de persoon inzoomt op details, categorieën, kleuren, delen
Maar, verschillende psychologen kunnen hieruit verschillende conclusies trekken.
testscores
Met een test willen we een bepaald psychologisch kenmerk (construct) meten. Met een
test probeer je in te schatten in welke mate een bepaalde factor aanwezig is bij een
persoon. (bvb. in welke mate heeft deze persoon stress?)
meetfout: X = T + E (true score + error)
normen en standaarden
normen
Een samenvatting van testresultaten voor een grote steekproef die representatief is voor
een populatie. (niet elke test heeft normen)
norm – referenced testen
Je gaat de scoren van de persoon vergelijken met de normen om zo te zien of het
normaal is.
criterion – referenced testen
Je gaat niet vergelijken met de norm, maar met een bepaalde criteria.
Bvb. je gaat jouw punten van het examen niet vergelijken met andere studenten maar
met het feit of je hoger of lager dan 50% hebt om te slagen
Uiteindelijk is het doel niet om te voorspellen hoe iemand scoort op de test zelf, maar
hoe iemand zich zal gedragen buiten de test omstandigheden.
voorbeeld; balloon analogue risk tast (BART)
Wanneer je de ballon verder opblaast, gaat het geld omhoog. Maar de ballon kan ook
kapot gaan. Als je stopt dan krijg je het geld waarop je stopt.
Wat trachten ze hier?; ze gaan kijken of je risico’s durft te nemen.
7
,GESCHIEDENIS VAN PSYCHOLOGISCHE TESTEN
EERSTE PSYCHOLOGISCHE TESTEN
China: Zhou dynastie (1046 – 256 BCE)
De testen werden gebruikt voor een selectie van ambtenaren.
▪ schriftelijk examen; wiskunde, taalvaardigheid, muziek, verantwoordelijkheid,…
▪ testafname duurde 1 volledige nacht en dag
▪ afname in een kleine en afgesloten ruimte
▪ slechts 1 – 7% slaagde
▪ systeem bleef bestaan tot de 19de eeuw CE
physiognomie
Psychologische kenmerken afleiden uit het uitzicht van een persoon. (Bvb. aangezicht)
phrenologie
Psychologische kenmerken afleiden uit knobbels op het hoofd.
Als je bulten had, gingen ze kijken waar dat zat en zeiden ze dat je daar beter ontwikkelde hersenen had.
EXPERIMENTELE PSYCHOLOGIE
De experimentele psychologie wordt vaak gezien als startpunt van moderne
psychologische testen.
einde 19de eeuw
Experimenteel psychologen zetten zich af tegen subjectieve methoden van onderzoek.
(= introspectie)
Er komt focus op objectieve, reproduceerbare methoden in laboratoria. En aandacht
voor eenvoudige, sensorische processen en lichamelijke kenmerken.
Wilhelm Wundt (1832 – 1920)
eerste psychologisch lab in Leipzig in 1879; bedacht de gedachtenmeter
verdiensten:
▪ erkennen van individuele verschillen
▪ empirische benadering
gedachtenmeter
Een slinger beweegt van links naar rechts. Aan de onderkant zijn naalden bevestigd,
links en rechts, maar ook belletjes. Die naalden moeten de belletjes raken. Wundt wist
wanneer de naald het belletjes raakte. Participanten moesten zeggen wanneer zij het
geluid hoorde en wanneer/waar de naalden dan stonden.
--> zo meet je de intelligentie; hoge intelligentie: correct en snel reageren
8
, Francis Galton (1822 – 1911)
Hij was geobsedeerd door meten; hij ging alles in vraag stellen/meten.
Bvb. hoeveel penseelstrepen zijn er nodig om een schilderij te schilderen?
interesse in erfelijkheid; eugenetica
Streeft naar het verbeteren van de genetische samenstelling van een bevolkingsgroep.
antropometrie: meten van lichamelijke kenmerken
psychometrie: meten van psychologische kenmerken
Hij is de vader van de differentiële psychologie en grondlegger van verschillende
statistische testen.
--> zo demonstreerde hij dat vele menselijke kenmerken in kaart kunnen gebracht
worden met behulp van een normaalverdeling, hij ontwikkelde het idee van de
correlatiecoëfficiënt en omschreef methoden om meetfouten te identificeren en te
corrigeren
differentiële psychologie: houdt zich bezig met de studie van interindividuele verschillen
Galton’s lab in Londen
Een museum waar mensen in zeer korte tijd 10 verschillende soorten testen konden
doen;
1. demografische gegevens
2. kleur van haar en ogen
3. visueel vermogen (bvb. reactietijd visuele stimuli)
4. auditief vermogen
5. waarnemingsdrempel tastzin
6. longcapaciteit
7. snelheid handbeweging
8. kracht (bvb. handgrip)
9. lengte
10. gewicht
De grote bijdrage van Galton was dat hij aantoonde dat objectieve tests ontwikkeld
konden worden en dat gestandaardiseerde procedures betekenisvolle scores kunnen
opleveren.
9
PSYCHOMETRIE
Tim Vantilborgh
Vrije Universiteit Brussel
1ste Bachelor Psychologie
, INHOUD
HOOFDSTUK 1
Wat zijn psychologische testen? ...........................................................................................................4
geschiedenis van psychologische testen ...............................................................................................8
eerste psychologische testen ............................................................................................................8
experimentele psychologie ...............................................................................................................8
de eerste moderne intelligentietesten.............................................................................................. 11
invloed van WO – I en WO – II ........................................................................................................... 13
HOOFDSTUK 2
soorten psychologische testen ........................................................................................................... 14
intelligentietesten .......................................................................................................................... 15
bekwaamheidstesten ..................................................................................................................... 17
prestatietesten ............................................................................................................................... 17
creativiteitstesten .......................................................................................................................... 17
persoonlijkheidstesten ................................................................................................................... 18
interessetesten .............................................................................................................................. 20
gedragsprocedures ........................................................................................................................ 20
neuropsychologische testen ........................................................................................................... 20
individuele versus groepstesten ...................................................................................................... 21
operationaliseren .............................................................................................................................. 22
meeteenheden ............................................................................................................................... 25
meetschalen .................................................................................................................................. 26
meetschalen in de praktijk .............................................................................................................. 26
HOOFDSTUK 3
individuele verschillen en correlaties .................................................................................................. 28
variabiliteit in metingen ................................................................................................................... 28
karakterisieke waarden ................................................................................................................... 29
het verband tussen verdelingen kwantificeren .................................................................................. 32
normaalverdelingen/Gauss - curve .................................................................................................. 36
HOOFDSTUK 4
de normaalverdeling toepassen .......................................................................................................... 37
toepassingen van de normaalverdelingen ........................................................................................ 37
transformatiemeetwaarden ................................................................................................................ 39
nut................................................................................................................................................. 39
1
,HOOFDSTUK 5
betrouwbaarheid ............................................................................................................................... 44
meetfouten .................................................................................................................................... 44
meetfouten zijn volledig toevallig ..................................................................................................... 46
standaardmeetfout ........................................................................................................................ 50
parallelle testen ............................................................................................................................. 51
HOOFDSTUK 6
betrouwbaarheid schatten ................................................................................................................. 52
paralleletestenbetrouwbaarheid ..................................................................................................... 52
test – hertestbetrouwbaarheid ........................................................................................................ 55
interne consistente betrouwbaarheid .............................................................................................. 56
Ruwe cronbachs alpha ................................................................................................................... 57
gestandaardiseerde cronbachs alpha .............................................................................................. 60
kuder – richardson 20 ..................................................................................................................... 61
omega ........................................................................................................................................... 62
factoren die betrouwbaarheid beïnvloeden ......................................................................................... 62
HOOFDSTUK 7
constructvaliditeit.............................................................................................................................. 64
inhoud van de test .......................................................................................................................... 65
interne structuur van de test ........................................................................................................... 65
antwoordprocessen ....................................................................................................................... 67
verbanden met andere variabelen ................................................................................................... 68
gevolgen van de test ....................................................................................................................... 69
relatie met betrouwbaarheid ........................................................................................................... 70
HOOFDSTUK 8
constructvaliditeit schatten aan de hand van verbanden ...................................................................... 71
validiteitscoëfficiënten en nomologische netwerken ........................................................................ 71
problemen ..................................................................................................................................... 72
mtmm methode ................................................................................................................................. 72
basisidee ....................................................................................................................................... 72
factoren die de validiteitscoëfficiënten beïnvloeden ............................................................................ 74
true – score correlatie ..................................................................................................................... 74
meetfouten .................................................................................................................................... 74
range restriction ............................................................................................................................. 75
methode ........................................................................................................................................ 75
2
,HOOFDSTUK 9
respons bias ...................................................................................................................................... 76
historisch voorbeeld ....................................................................................................................... 76
definitie ......................................................................................................................................... 76
verschillende soorten responsbias ..................................................................................................... 76
acquiescence bias ......................................................................................................................... 77
extreme antwoorden en neutrale antwoorden bias ........................................................................... 79
sociale wenselijkheid ..................................................................................................................... 79
malingering .................................................................................................................................... 80
achteloze antwoorden .................................................................................................................... 81
gokken ........................................................................................................................................... 81
responsbias managen ........................................................................................................................ 82
responsbias voorkomen ................................................................................................................. 82
effecten van responsbias minimaliseren .......................................................................................... 82
responsbias detecteren .................................................................................................................. 84
HOOFDSTUK 10
itemanalyse en itemresponstheorie .................................................................................................... 85
itemanalyse ................................................................................................................................... 85
itemresponstheorie ........................................................................................................................ 88
HOOFDSTUK 11
testaccuraatheid ............................................................................................................................... 98
voorbeeld ...................................................................................................................................... 98
basisprincipes................................................................................................................................ 98
3
,HOOFDSTUK 1
WAT ZIJN PSYCHOLOGISCHE TESTEN?
APGAR score
Een test die wordt gebruikt bij de geboorte om snel in te kunnen schatten of het al dan
niet een gezonde baby is.
Psychologische tests bestaan vaak uit verschillende items. (in dit geval 5 items)
Waarom zijn psychologische testen belangrijk?
▪ ze spelen een grote rol in ons dagelijks leven
▪ we komen doorheen ons leven allemaal in aanraking met psychologische testen
▪ psychologische testen kunnen vergaande gevolgen hebben voor mensen
Het is dus ook van belang dat we goede en slechte testen kunnen onderscheiden.
voorbeeld
In Amerika, wanneer je wordt uitgeroepen tot de doodstraf, wordt er eerst een
intelligentietest uitgevoerd. Scoor je hier laag op? Dan zul je geen doodstraf ontvangen.
Hoeveel vertrouwen kunnen we hebben in psychologische testen?
Een persoonlijkheidstest die veel in bedrijven wordt gebruikt; opdelen in kleuren.
--> jobprestaties voorspellen aan de hand van de kleur, maar dat gaat eigenlijk helemaal niet
4
,psychometrie
Het vormt de wetenschappelijke studie van (de kwaliteit van) psychologische testen. De
focus ligt daarbij op psychologische testen en assessment, maar psychometrie is ook
toepasbaar op andere domeinen zoals criminologie, economie, of educatiewet.
Het belang van psychologische testen
voor de psychologen;
testing
Een relatief eenvoudig proces waarbij een psychologische test wordt afgenomen van
een persoon en men tot een specifieke score op de test komt.
assessment
Een complex proces waarbij meerdere psychologische testen worden afgenomen,
aangevuld met informatie uit andere bronnen zoals interviews en observaties, om zo tot
een holistisch beeld te komen over het functioneren van een persoon.
voor de onderzoekers;
Verzamelen van data met behulp van een vragenlijst of een experiment.
voor de maatschappij;
We vullen allemaal testen in, die een impact hebben op ons dagdagelijks leven.
Bvb. reviews gebruiken om keuzes te maken; impact van sociale media
een psychologische test
Is een systematische procedure om het gedrag van 2 of meer personen te vergelijken
(inter – individuele verschillen), of om het gedrag van een persoon op verschillende
momenten te vergelijken (intra – individuele verschillen).
kenmerken van psychologische tests;
▪ ze gebruiken systematische procedures
▪ ze leveren een staal van gedrag op
▪ ze leveren een testscore op
▪ ze maken gebruik van normen
▪ ze voorspellen gedrag buiten de test
5
,voorbeelden psychologische testen
een staal van gedrag
Een test bestaat uit een bepaald aantal items. (vragen/stellingen/opdrachten)
Staal van het gedrag; een bepaalde set van vragen. (= een selectie)
Vragen moeten dus zo gekozen zijn dat ze representatief zijn. Maar de vragen moeten
geen duidelijke weerspiegeling zijn van het onderwerp. Het moet geen directe aanleiding
zijn naar het onderwerp.
Bvb. een vraag over je ontbijt, daaruit kan je afleiden of die persoon extravert is
systematische procedures
je hebt systematische procedures op 3 niveaus
▪ testontwikkeling
▪ testafname
▪ testscoring en interpretatie
testontwikkeling
Men gaat op een gestandaardiseerde manier te werk; heel veel vragen verzinnen en aan
de hand van een onderzoek selecteer je daar de beste vragen uit die je gaat stellen in je
onderzoek.
Psychologische testen worden ontwikkeld op basis van wetenschappelijk onderzoek.
Een testontwikkeling stelt een itempool op; de goede items behouden en de minder
goede items worden verwijderd.
Uit de itempool worden de beste items geselecteerd.
Items die goed scoren op of bijdragen aan psychometrische kenmerken zoals
betrouwbaarheid, predicatieve validiteit, test accuraatheid,…
We zullen ook testen moeten herhalen om zo te kijken of ze nog wel representatief zijn.
testafname
Gestandaardiseerde manier om een test af te nemen. Regels over hoe je de test moet
doen; welke snelheid, welke elementen, hoe je moet reageren… --> correcte manier
voorbeeld; digit span test
1 – 8 – 0 – 0 – 3 – 2 – 6 – 4 – 8 of 1800 – 32 – 648
6
,testscoring en interpretatie
interpretatie
Het deel hoe we van een testafname naar een score gaan.
Dit kan op 2 manieren; objectieve scoring of een subjectieve scoring.
objectieve scoring
Van te voren weet je de antwoordopties waaruit de correspondent kan antwoorden.
subjectieve scoring
Je weet van te voren niet wat de antwoordopties gaan zijn, het is subjectief dus ieder kan
anders antwoorden; de inktvlek.
--> je gaat kijken of de persoon inzoomt op details, categorieën, kleuren, delen
Maar, verschillende psychologen kunnen hieruit verschillende conclusies trekken.
testscores
Met een test willen we een bepaald psychologisch kenmerk (construct) meten. Met een
test probeer je in te schatten in welke mate een bepaalde factor aanwezig is bij een
persoon. (bvb. in welke mate heeft deze persoon stress?)
meetfout: X = T + E (true score + error)
normen en standaarden
normen
Een samenvatting van testresultaten voor een grote steekproef die representatief is voor
een populatie. (niet elke test heeft normen)
norm – referenced testen
Je gaat de scoren van de persoon vergelijken met de normen om zo te zien of het
normaal is.
criterion – referenced testen
Je gaat niet vergelijken met de norm, maar met een bepaalde criteria.
Bvb. je gaat jouw punten van het examen niet vergelijken met andere studenten maar
met het feit of je hoger of lager dan 50% hebt om te slagen
Uiteindelijk is het doel niet om te voorspellen hoe iemand scoort op de test zelf, maar
hoe iemand zich zal gedragen buiten de test omstandigheden.
voorbeeld; balloon analogue risk tast (BART)
Wanneer je de ballon verder opblaast, gaat het geld omhoog. Maar de ballon kan ook
kapot gaan. Als je stopt dan krijg je het geld waarop je stopt.
Wat trachten ze hier?; ze gaan kijken of je risico’s durft te nemen.
7
,GESCHIEDENIS VAN PSYCHOLOGISCHE TESTEN
EERSTE PSYCHOLOGISCHE TESTEN
China: Zhou dynastie (1046 – 256 BCE)
De testen werden gebruikt voor een selectie van ambtenaren.
▪ schriftelijk examen; wiskunde, taalvaardigheid, muziek, verantwoordelijkheid,…
▪ testafname duurde 1 volledige nacht en dag
▪ afname in een kleine en afgesloten ruimte
▪ slechts 1 – 7% slaagde
▪ systeem bleef bestaan tot de 19de eeuw CE
physiognomie
Psychologische kenmerken afleiden uit het uitzicht van een persoon. (Bvb. aangezicht)
phrenologie
Psychologische kenmerken afleiden uit knobbels op het hoofd.
Als je bulten had, gingen ze kijken waar dat zat en zeiden ze dat je daar beter ontwikkelde hersenen had.
EXPERIMENTELE PSYCHOLOGIE
De experimentele psychologie wordt vaak gezien als startpunt van moderne
psychologische testen.
einde 19de eeuw
Experimenteel psychologen zetten zich af tegen subjectieve methoden van onderzoek.
(= introspectie)
Er komt focus op objectieve, reproduceerbare methoden in laboratoria. En aandacht
voor eenvoudige, sensorische processen en lichamelijke kenmerken.
Wilhelm Wundt (1832 – 1920)
eerste psychologisch lab in Leipzig in 1879; bedacht de gedachtenmeter
verdiensten:
▪ erkennen van individuele verschillen
▪ empirische benadering
gedachtenmeter
Een slinger beweegt van links naar rechts. Aan de onderkant zijn naalden bevestigd,
links en rechts, maar ook belletjes. Die naalden moeten de belletjes raken. Wundt wist
wanneer de naald het belletjes raakte. Participanten moesten zeggen wanneer zij het
geluid hoorde en wanneer/waar de naalden dan stonden.
--> zo meet je de intelligentie; hoge intelligentie: correct en snel reageren
8
, Francis Galton (1822 – 1911)
Hij was geobsedeerd door meten; hij ging alles in vraag stellen/meten.
Bvb. hoeveel penseelstrepen zijn er nodig om een schilderij te schilderen?
interesse in erfelijkheid; eugenetica
Streeft naar het verbeteren van de genetische samenstelling van een bevolkingsgroep.
antropometrie: meten van lichamelijke kenmerken
psychometrie: meten van psychologische kenmerken
Hij is de vader van de differentiële psychologie en grondlegger van verschillende
statistische testen.
--> zo demonstreerde hij dat vele menselijke kenmerken in kaart kunnen gebracht
worden met behulp van een normaalverdeling, hij ontwikkelde het idee van de
correlatiecoëfficiënt en omschreef methoden om meetfouten te identificeren en te
corrigeren
differentiële psychologie: houdt zich bezig met de studie van interindividuele verschillen
Galton’s lab in Londen
Een museum waar mensen in zeer korte tijd 10 verschillende soorten testen konden
doen;
1. demografische gegevens
2. kleur van haar en ogen
3. visueel vermogen (bvb. reactietijd visuele stimuli)
4. auditief vermogen
5. waarnemingsdrempel tastzin
6. longcapaciteit
7. snelheid handbeweging
8. kracht (bvb. handgrip)
9. lengte
10. gewicht
De grote bijdrage van Galton was dat hij aantoonde dat objectieve tests ontwikkeld
konden worden en dat gestandaardiseerde procedures betekenisvolle scores kunnen
opleveren.
9
