Algemene psychologie :
Kennismaking met de psychologie
Psychology is een gedragswetenschap/ definitie
Psychologie = wetenschappelijke studie van het gedrag en de mentale activiteiten van het
individu
Biologie = hersenmechanismen, eventuele ziektes zoals Alzheimer, …
Sociologie = maatschappelijke invloeden, grote maatschappelijke tendensen
Wetenschappelijke psychologie en intuïtieve mensenkennis
• Gelijk
• Dezelfde algemene doelstelling namelijk het begrijpen van gedrag
• Gebaseerd op ervaringsgegevens
• Verschillend
• Soort ervaringen waarop psychologie zich baseert
• Wijze waarop conclusies worden getrokken
• Psychologie is een wetenschap
intuïtieve mensenkennis = de vele inzichten die in de loop van het leven ontstaan uit de
talrijke ervaringen die we opdoen met anderen en met onszelf
We weten hoe mensen reageren op bepaalde situaties en we gebruiken die kennis, meestal
zonder over na te denken
Als we iemand hindernissen → kan kwaad en agressief uit de hoek komen
Bij iemand in het gevlij komen → geschenk geven of ongevraagd iets doen
Al die inzichten halen we uit ervaring en verwerven we
• in onze directe omgang met mensen
• van generatie op generatie doorgegeven via de opvoeding en de taal.
Veel van die inzichten zijn gaandeweg gekristalliseerd tot spreekwoorden en zegswijzen
hoe mensen zich plegen te gedragen in bijzondere situaties: ‘als de kat van huis is,
dansen de muizen op tafel’ Of over hoe je zelf het beste kunt reageren op het gedrag
van anderen: ‘spreken is zilver, zwijgen is goud’.
Uit het spontaan zoeken naar inzicht is iedere wetenschap geboren
Wetenschappelijke weerkunde die komt vanuit de voorwatenschappelijke pogingen
om de grillen van het weer te voorspellen
,De algemene doelstelling van wetenschap is dezelfde als die van de intuïtieve
kennisverwerving → ontdekken hoe de gebeurtenissen onderling samenhangen, om ze van
daaruit eventueel te kunnen voorspellen of er zelfs vat op te krijgen
Beide benaderingswijzen lopen ook parallel in hun wijze van werken→ baseren hun inzichten
op ervaringsgegevens maar niet dezelfde
De wetenschappelijke aanpak krijgt het etiket ‘empirisch’ opgeplakt.
Verschilpunten =
• verschillen in het soort ervaringen waarop intuïtie en wetenschap zich baseren
• verschillen in de wijze waarop uit die gegevens algemene inzichten gehaald worden
Verschillen in het verzamelen van gegevens
• Objectieve vaststellingen
• Systematische observaties
• In gecontroleerde situaties
→ De gegevens van intuïtieve inzichten bestaan uit toevallige en subjectieve indrukken uit
situaties van het dagelijkse leven
→ In de wetenschap baseert men zich zo veel mogelijk op objectieve waarnemingen, die op
een systematische manier verzameld worden en dit in wat men gecontroleerde situaties
noemt.
Objectieve vaststellingen
observaties waarop men zich baseert moet door iedere onderzoeker herhaald en
gecontroleerd worden = vermijden dat de uitspraken te gekleurd zouden zijn door de
persoonlijke eigenaardigheden of de subjectieve verwachtingen van de persoon in kwestie.
Een concretisering vinden we in het objectiviteitsbeginsel
Gelijkheidsbeginsel = een uitgangspunt dat stelt dat wetenschap dient te vertrekken van
objectieve gegevens, van vaststellingen die uit de feiten zelf voortvloeien en die in principe,
ongeacht de waarnemer, er steeds hetzelfde uitzien
→ Soms gebruikt men hiervoor instrumenten, zoals thermometers, tijdklokken en
bloeddrukmeters, zorgen dat de invloed van de waarnemer tot een minimum herleid
wordt. Id psychologie technieken ontwikkeld om psychologische eigenschappen,
zoals intelligentie of agressie, zo objectief mogelijk te meten
vragenlijsten en psychologische testen.
,Systematische observaties
Om dit soort vertekeningen te vermijden, zullen wetenschappers er doorgaans werk van
maken om ofwel álle relevante observaties systematisch bij te houden of op zijn minst
een representatief aantal observaties te verrichten
→ zorg voor dragen dat het beperkte aantal gegevens dat ze verzamelen een
betrouwbare afspiegeling vormt van de totale werkelijkheid die hen voor ogen stond.
eentoevallige steekproef nemen uit het geheel van mogelijke observaties, in plaats
van zich te richten op wat zogenaamd ‘toevallig’ het meest in het oog springt.
In gecontroleerde situaties
baseer op objectieve waarnemingen en een representatief aantal observaties verzamel, dan
kan het nog steeds gebeuren dat storende factoren voor een vertekening zorgen
Zo zou ik systematisch een objectieve meetlat kunnen nagaan hoeveel water er in
een vergaarbak gevallen is, om op die manier de hoeveelheid neerslag in een
bepaalde periode bij te houden. Maar wanneer ik geen voorzorgen neem om de
effecten van eventuele verdamping te neutraliseren, kunnen mijn gegevens toch nog
vertekend zijn door temperatuurschommelingen en de variabele windkracht, twee
storende factoren die het waterpeil naar beneden kunnen halen. Soortgelijke
vertekeningen kunnen optreden bij het meten of inschatten van
persoonlijkheidseigenschappen, zoals de mate waarin iemand actief deelneemt aan
conversaties of groepsactiviteiten. Mensen gaan naargelang de situatie of de groep
waarin ze terechtkomen of meer terughoudend en zwijgzaam opstellen of op andere
momenten heel wat actiever zijn
Wetenschappers redenen voor labo:
1. zorg voor objectiviteit
2. Het volstaat niet om de dingen objectief en systematisch te registreren, observaties
gebeuren in een gecontroleerde situatie zodat storende factoren uitgeschakeld of
geneutraliseerd worden
Verschillen in het zoeken naar samenhangen
Onderzoeksmethoden
• Begrijpende methode
• Correlationele methode
• Experimentele methode
, Methodisch werken
Experimenteel onderzoek
• Afhankelijke variabele (AV)
→ Waardoor wordt het beïnvloed
waarom geneigd tot agressief gedrag
• Onafhankelijke variabele (OV)
→ Omstandigheden die een invloed hebben op de AV
Te veel kijken naar tv geweld
• Experimentele groep
→ De groep die de OV inhoud te zien krijgt
Agressieve tv inhoud
• Controlegroep
→ De groep die geen geweld te zien krijgt
Inkaderen in een bredere theorie
→ twee gebeurtenissen die onderling samenhangen zorgt voor vraagtekens waardoor ze
een diepere verklaring gaan opzoeken en dit kan leiden tot nieuwe samenhangen
Empirische toetsing
→ alle uitspraken moeten herhaaldelijk getoetst worden voor ze als betrouwbare kennis
kunnen gezien worden maar dit kan nog steeds tegengesproken worden
Kennismaking met de psychologie
Psychology is een gedragswetenschap/ definitie
Psychologie = wetenschappelijke studie van het gedrag en de mentale activiteiten van het
individu
Biologie = hersenmechanismen, eventuele ziektes zoals Alzheimer, …
Sociologie = maatschappelijke invloeden, grote maatschappelijke tendensen
Wetenschappelijke psychologie en intuïtieve mensenkennis
• Gelijk
• Dezelfde algemene doelstelling namelijk het begrijpen van gedrag
• Gebaseerd op ervaringsgegevens
• Verschillend
• Soort ervaringen waarop psychologie zich baseert
• Wijze waarop conclusies worden getrokken
• Psychologie is een wetenschap
intuïtieve mensenkennis = de vele inzichten die in de loop van het leven ontstaan uit de
talrijke ervaringen die we opdoen met anderen en met onszelf
We weten hoe mensen reageren op bepaalde situaties en we gebruiken die kennis, meestal
zonder over na te denken
Als we iemand hindernissen → kan kwaad en agressief uit de hoek komen
Bij iemand in het gevlij komen → geschenk geven of ongevraagd iets doen
Al die inzichten halen we uit ervaring en verwerven we
• in onze directe omgang met mensen
• van generatie op generatie doorgegeven via de opvoeding en de taal.
Veel van die inzichten zijn gaandeweg gekristalliseerd tot spreekwoorden en zegswijzen
hoe mensen zich plegen te gedragen in bijzondere situaties: ‘als de kat van huis is,
dansen de muizen op tafel’ Of over hoe je zelf het beste kunt reageren op het gedrag
van anderen: ‘spreken is zilver, zwijgen is goud’.
Uit het spontaan zoeken naar inzicht is iedere wetenschap geboren
Wetenschappelijke weerkunde die komt vanuit de voorwatenschappelijke pogingen
om de grillen van het weer te voorspellen
,De algemene doelstelling van wetenschap is dezelfde als die van de intuïtieve
kennisverwerving → ontdekken hoe de gebeurtenissen onderling samenhangen, om ze van
daaruit eventueel te kunnen voorspellen of er zelfs vat op te krijgen
Beide benaderingswijzen lopen ook parallel in hun wijze van werken→ baseren hun inzichten
op ervaringsgegevens maar niet dezelfde
De wetenschappelijke aanpak krijgt het etiket ‘empirisch’ opgeplakt.
Verschilpunten =
• verschillen in het soort ervaringen waarop intuïtie en wetenschap zich baseren
• verschillen in de wijze waarop uit die gegevens algemene inzichten gehaald worden
Verschillen in het verzamelen van gegevens
• Objectieve vaststellingen
• Systematische observaties
• In gecontroleerde situaties
→ De gegevens van intuïtieve inzichten bestaan uit toevallige en subjectieve indrukken uit
situaties van het dagelijkse leven
→ In de wetenschap baseert men zich zo veel mogelijk op objectieve waarnemingen, die op
een systematische manier verzameld worden en dit in wat men gecontroleerde situaties
noemt.
Objectieve vaststellingen
observaties waarop men zich baseert moet door iedere onderzoeker herhaald en
gecontroleerd worden = vermijden dat de uitspraken te gekleurd zouden zijn door de
persoonlijke eigenaardigheden of de subjectieve verwachtingen van de persoon in kwestie.
Een concretisering vinden we in het objectiviteitsbeginsel
Gelijkheidsbeginsel = een uitgangspunt dat stelt dat wetenschap dient te vertrekken van
objectieve gegevens, van vaststellingen die uit de feiten zelf voortvloeien en die in principe,
ongeacht de waarnemer, er steeds hetzelfde uitzien
→ Soms gebruikt men hiervoor instrumenten, zoals thermometers, tijdklokken en
bloeddrukmeters, zorgen dat de invloed van de waarnemer tot een minimum herleid
wordt. Id psychologie technieken ontwikkeld om psychologische eigenschappen,
zoals intelligentie of agressie, zo objectief mogelijk te meten
vragenlijsten en psychologische testen.
,Systematische observaties
Om dit soort vertekeningen te vermijden, zullen wetenschappers er doorgaans werk van
maken om ofwel álle relevante observaties systematisch bij te houden of op zijn minst
een representatief aantal observaties te verrichten
→ zorg voor dragen dat het beperkte aantal gegevens dat ze verzamelen een
betrouwbare afspiegeling vormt van de totale werkelijkheid die hen voor ogen stond.
eentoevallige steekproef nemen uit het geheel van mogelijke observaties, in plaats
van zich te richten op wat zogenaamd ‘toevallig’ het meest in het oog springt.
In gecontroleerde situaties
baseer op objectieve waarnemingen en een representatief aantal observaties verzamel, dan
kan het nog steeds gebeuren dat storende factoren voor een vertekening zorgen
Zo zou ik systematisch een objectieve meetlat kunnen nagaan hoeveel water er in
een vergaarbak gevallen is, om op die manier de hoeveelheid neerslag in een
bepaalde periode bij te houden. Maar wanneer ik geen voorzorgen neem om de
effecten van eventuele verdamping te neutraliseren, kunnen mijn gegevens toch nog
vertekend zijn door temperatuurschommelingen en de variabele windkracht, twee
storende factoren die het waterpeil naar beneden kunnen halen. Soortgelijke
vertekeningen kunnen optreden bij het meten of inschatten van
persoonlijkheidseigenschappen, zoals de mate waarin iemand actief deelneemt aan
conversaties of groepsactiviteiten. Mensen gaan naargelang de situatie of de groep
waarin ze terechtkomen of meer terughoudend en zwijgzaam opstellen of op andere
momenten heel wat actiever zijn
Wetenschappers redenen voor labo:
1. zorg voor objectiviteit
2. Het volstaat niet om de dingen objectief en systematisch te registreren, observaties
gebeuren in een gecontroleerde situatie zodat storende factoren uitgeschakeld of
geneutraliseerd worden
Verschillen in het zoeken naar samenhangen
Onderzoeksmethoden
• Begrijpende methode
• Correlationele methode
• Experimentele methode
, Methodisch werken
Experimenteel onderzoek
• Afhankelijke variabele (AV)
→ Waardoor wordt het beïnvloed
waarom geneigd tot agressief gedrag
• Onafhankelijke variabele (OV)
→ Omstandigheden die een invloed hebben op de AV
Te veel kijken naar tv geweld
• Experimentele groep
→ De groep die de OV inhoud te zien krijgt
Agressieve tv inhoud
• Controlegroep
→ De groep die geen geweld te zien krijgt
Inkaderen in een bredere theorie
→ twee gebeurtenissen die onderling samenhangen zorgt voor vraagtekens waardoor ze
een diepere verklaring gaan opzoeken en dit kan leiden tot nieuwe samenhangen
Empirische toetsing
→ alle uitspraken moeten herhaaldelijk getoetst worden voor ze als betrouwbare kennis
kunnen gezien worden maar dit kan nog steeds tegengesproken worden
