PERSONEN EN FAMILIERECHT
Inhoudsopgave
overzicht lessen....................................................................................................................................................................... 5
introductie.............................................................................................................................................................................. 6
situering............................................................................................................................................................................................6
bronnen.............................................................................................................................................................................................6
inhoud...............................................................................................................................................................................................7
cursus................................................................................................................................................................................................7
hoofdstuk 1 algemene inleiding............................................................................................................................................... 7
hoofdstuk 2 personen.............................................................................................................................................................. 8
afdeling 1: waarover gaat het?........................................................................................................................................................8
algemeen.......................................................................................................................................................................................8
voorbijgestreefd (eco)...................................................................................................................................................................8
afdeling 2: de natuurlijke persoon....................................................................................................................................................9
De levende en levensvatbare geboorte van een natuurlijk persoon..........................................................................................10
vanaf de geboorte.......................................................................................................................................................................11
tot aan het overlijden..................................................................................................................................................................13
3 de menselijke persoon en de persoonlijkheidsrechten................................................................................................................15
Waarover gaat het......................................................................................................................................................................16
kenmerken..................................................................................................................................................................................16
Een oplossing...............................................................................................................................................................................17
4 De juridische persoon en zijn staat..............................................................................................................................................18
1 Staat.........................................................................................................................................................................................18
2 Vordering van staat..................................................................................................................................................................20
3 bezit van staat..........................................................................................................................................................................22
5 De identificatie van de persoon...................................................................................................................................................23
waarover gaat het.......................................................................................................................................................................23
namen.........................................................................................................................................................................................23
de woon en verblijfplaats............................................................................................................................................................28
geslacht.......................................................................................................................................................................................29
Hoofdstuk 3 Belgen en vreemdelingen................................................................................................................................... 33
1 waarover gaat het.......................................................................................................................................................................34
aanknopingspunten.....................................................................................................................................................................35
2 kenmerken van het Belgische nationaliteitsrecht........................................................................................................................35
nationaliteit in een geglobaliseerde wereld...............................................................................................................................36
Rechten gekoppeld aan nationaliteit..........................................................................................................................................36
Wat volgt.....................................................................................................................................................................................37
3 De algemene bepalingen van het WBN.......................................................................................................................................37
4 verwerving van de Belgische nationaliteit...................................................................................................................................37
, Toekenning van het Belgische nationaliteit................................................................................................................................37
5 Het verlies van de Belgische nationaliteit....................................................................................................................................45
Vrijwillig.......................................................................................................................................................................................45
Automatisch door een onvoldoende sterke band aan:..............................................................................................................46
vervallenverklaring......................................................................................................................................................................47
Hoofdstuk 4 bekwamen en onder bewind gestelden.............................................................................................................. 50
onbekwaamheid.............................................................................................................................................................................50
bewind.............................................................................................................................................................................................51
Onbekwaamheid en bewind.......................................................................................................................................................52
Hoofdstuk 5 minderjarigen.................................................................................................................................................... 52
Niet-ontvoogde minderjarigen.......................................................................................................................................................53
De onbekwaamheid....................................................................................................................................................................53
Het bewind..................................................................................................................................................................................56
Ontvoogde minderjarigen...............................................................................................................................................................58
wettelijke ontvoogding...............................................................................................................................................................59
Gerechtelijke ontvoogding..........................................................................................................................................................59
Impact van de ontvoogding op je bekwaamheid........................................................................................................................59
Wie is de curator?.......................................................................................................................................................................60
meerderjarigheid............................................................................................................................................................................60
hoofdstuk 6 beschermde meerderjarige................................................................................................................................. 60
waarover gaat het..........................................................................................................................................................................60
Onderscheid tussen buitengerechtelijke en rechterlijke bescherming......................................................................................60
begrip..........................................................................................................................................................................................61
Privaat- publieke maatregel........................................................................................................................................................61
De ratio legis: het VN-verdrag over de rechten van personen met een handicap.....................................................................61
Toepassingsgebied..........................................................................................................................................................................62
Meerderjarigen...........................................................................................................................................................................62
Gezondheidstoestand.................................................................................................................................................................62
verkwisting..................................................................................................................................................................................63
Buitengerechtelijke bescherming....................................................................................................................................................63
(on)geldigheid van rechtshandelingen bij wilsonbekwaamheid................................................................................................64
Informeel bewind........................................................................................................................................................................65
Rechtelijke bescherming.................................................................................................................................................................69
algemeen.....................................................................................................................................................................................69
De negatieve zijde: onbekwaamheid..........................................................................................................................................70
Bewind (de positieve zijde).........................................................................................................................................................72
Gemeenschappelijk bepaling......................................................................................................................................................80
Hoofdstuk 7 geesteszieken -> HEEL BELANGRIJK..................................................................................................................... 80
Waarover gaat het..........................................................................................................................................................................80
Verbod op vrijheidsberoving.......................................................................................................................................................81
In belgië.......................................................................................................................................................................................81
Exclusief karakter van de wet.........................................................................................................................................................82
Materiele toepassingsvoorwaarden...............................................................................................................................................82
De persoon moet een psychiatrische aandoening hebben........................................................................................................82
Er moet een gevaar zijn...............................................................................................................................................................83
Causaal verband..........................................................................................................................................................................83
, Toestand moet opname vereisen...............................................................................................................................................83
Gebrek aan een ander geschikte behandeling............................................................................................................................83
procedure....................................................................................................................................................................................84
maatregelen....................................................................................................................................................................................85
Er zijn 2 maatregel en 1 pseudomaatregel.................................................................................................................................85
Duur.............................................................................................................................................................................................86
pseudomaatregel........................................................................................................................................................................88
De bekwaamheid van de opgenomen geesteszieke.......................................................................................................................88
oefeningen over hoorcollege 2............................................................................................................................................... 88
Te voorbereiden over hoorcollege 3 nationaliteit................................................................................................................... 90
Te voorbereiden oefeningen hoofdstuk 4-6............................................................................................................................ 93
INLEIDING............................................................................................................................................................................ 102
FAMILIERECHT..............................................................................................................................................................................102
Horizontaal familierecht= Partners...........................................................................................................................................102
Verticaal familierecht................................................................................................................................................................103
Partners.........................................................................................................................................................................................104
Huwelijk.............................................................................................................................................................................. 104
Aangaan van het huwelijk............................................................................................................................................................104
vooraf het huwelijk = verloving.................................................................................................................................................104
Inhoud van het huwelijk............................................................................................................................................................104
grondvoorwaarden.......................................................................................................................................................................104
vormvoorwaarden........................................................................................................................................................................107
nietigheid......................................................................................................................................................................................108
bewijs............................................................................................................................................................................................109
Algemene inhoud van het huwelijk...............................................................................................................................................109
Persoonrechtelijke inhoud............................................................................................................................................................111
Samenwoning............................................................................................................................................................................111
Bijstand......................................................................................................................................................................................111
Getrouwheid.............................................................................................................................................................................112
Normale seksuele betrekkingen...............................................................................................................................................112
Voortplanting............................................................................................................................................................................112
Vermogensrechtelijke inhoud.......................................................................................................................................................112
Bescherming van de Gezinswoning: (primair huwelijksrecht)..................................................................................................112
Huisraad:...................................................................................................................................................................................113
Hulp- en bijdrageplicht Art 213 OBW art 221 OBW..................................................................................................................113
Nietigverklaring van de handelingen............................................................................................................................................114
Dringende maatregelen in een huwelijk.......................................................................................................................................115
De maatregelen (niet gezien in de les).....................................................................................................................................116
Feitelijke scheiding........................................................................................................................................................................118
Wettelijke samenwoning..................................................................................................................................................... 119
begrip............................................................................................................................................................................................119
grondvoorwaarden.......................................................................................................................................................................119
, vormvoorwaarden........................................................................................................................................................................120
inhoud...........................................................................................................................................................................................120
Dringende maatregelen art 1477 OBW (of art 1479 OBW?)........................................................................................................121
mogelijkheden tot einde...............................................................................................................................................................121
Feitelijke samenwoning....................................................................................................................................................... 122
Voorwaarden................................................................................................................................................................................122
inhoud...........................................................................................................................................................................................122
Einde van het huwelijk......................................................................................................................................................... 123
overlijden......................................................................................................................................................................................123
Wat het familierecht betreft.....................................................................................................................................................123
familiaal vermogensrecht.........................................................................................................................................................124
echtscheiding................................................................................................................................................................................124
Minderjarigen en beschermde meerderjarigen........................................................................................................................125
EOO - Echtscheiding op grond van onherstelbare ontwrichting..............................................................................................125
EOT - Echtscheiding op grond van onderlinge toestemming - voorwaarden...........................................................................135
Einde van wettelijke samenwoning...................................................................................................................................... 141
Manieren van einde......................................................................................................................................................................141
Van rechtswege.........................................................................................................................................................................141
Gezamenlijke beëindiging.........................................................................................................................................................141
Eenzijdige beëindiging...............................................................................................................................................................141
Nietigverklaring - art.1476quinquies oud BW..........................................................................................................................141
Gevolgen van de beëindiging van de wettelijke samenwoning....................................................................................................142
Termijn:.....................................................................................................................................................................................142
Geldingsduur:............................................................................................................................................................................142
Overlijden......................................................................................................................................................................................142
Einde van de feitelijke samenwoning:.................................................................................................................................. 143
Het heeft wel gevolgen.............................................................................................................................................................143
hoofdstuk 4 Ouderschap...................................................................................................................................................... 144
inleiding........................................................................................................................................................................................144
afstamming...................................................................................................................................................................................144
Geschiedenis.............................................................................................................................................................................146
uitgangspunten in het afstammingsrecht – basis.....................................................................................................................147
De afstamming van rechtswege (= automatisch).....................................................................................................................154
erkenning..................................................................................................................................................................................156
Gerechtelijke vestiging..............................................................................................................................................................158
adoptie..........................................................................................................................................................................................160
algemeen...................................................................................................................................................................................160
grondvoorwaarden...................................................................................................................................................................161
Inhoud van de adoptie..............................................................................................................................................................164
Beëindiging van adoptie............................................................................................................................................................164
ouderlijk gezag.................................................................................................................................................................... 165
inhoud...........................................................................................................................................................................................166
beslissingsrecht.........................................................................................................................................................................166
Inhoudsopgave
overzicht lessen....................................................................................................................................................................... 5
introductie.............................................................................................................................................................................. 6
situering............................................................................................................................................................................................6
bronnen.............................................................................................................................................................................................6
inhoud...............................................................................................................................................................................................7
cursus................................................................................................................................................................................................7
hoofdstuk 1 algemene inleiding............................................................................................................................................... 7
hoofdstuk 2 personen.............................................................................................................................................................. 8
afdeling 1: waarover gaat het?........................................................................................................................................................8
algemeen.......................................................................................................................................................................................8
voorbijgestreefd (eco)...................................................................................................................................................................8
afdeling 2: de natuurlijke persoon....................................................................................................................................................9
De levende en levensvatbare geboorte van een natuurlijk persoon..........................................................................................10
vanaf de geboorte.......................................................................................................................................................................11
tot aan het overlijden..................................................................................................................................................................13
3 de menselijke persoon en de persoonlijkheidsrechten................................................................................................................15
Waarover gaat het......................................................................................................................................................................16
kenmerken..................................................................................................................................................................................16
Een oplossing...............................................................................................................................................................................17
4 De juridische persoon en zijn staat..............................................................................................................................................18
1 Staat.........................................................................................................................................................................................18
2 Vordering van staat..................................................................................................................................................................20
3 bezit van staat..........................................................................................................................................................................22
5 De identificatie van de persoon...................................................................................................................................................23
waarover gaat het.......................................................................................................................................................................23
namen.........................................................................................................................................................................................23
de woon en verblijfplaats............................................................................................................................................................28
geslacht.......................................................................................................................................................................................29
Hoofdstuk 3 Belgen en vreemdelingen................................................................................................................................... 33
1 waarover gaat het.......................................................................................................................................................................34
aanknopingspunten.....................................................................................................................................................................35
2 kenmerken van het Belgische nationaliteitsrecht........................................................................................................................35
nationaliteit in een geglobaliseerde wereld...............................................................................................................................36
Rechten gekoppeld aan nationaliteit..........................................................................................................................................36
Wat volgt.....................................................................................................................................................................................37
3 De algemene bepalingen van het WBN.......................................................................................................................................37
4 verwerving van de Belgische nationaliteit...................................................................................................................................37
, Toekenning van het Belgische nationaliteit................................................................................................................................37
5 Het verlies van de Belgische nationaliteit....................................................................................................................................45
Vrijwillig.......................................................................................................................................................................................45
Automatisch door een onvoldoende sterke band aan:..............................................................................................................46
vervallenverklaring......................................................................................................................................................................47
Hoofdstuk 4 bekwamen en onder bewind gestelden.............................................................................................................. 50
onbekwaamheid.............................................................................................................................................................................50
bewind.............................................................................................................................................................................................51
Onbekwaamheid en bewind.......................................................................................................................................................52
Hoofdstuk 5 minderjarigen.................................................................................................................................................... 52
Niet-ontvoogde minderjarigen.......................................................................................................................................................53
De onbekwaamheid....................................................................................................................................................................53
Het bewind..................................................................................................................................................................................56
Ontvoogde minderjarigen...............................................................................................................................................................58
wettelijke ontvoogding...............................................................................................................................................................59
Gerechtelijke ontvoogding..........................................................................................................................................................59
Impact van de ontvoogding op je bekwaamheid........................................................................................................................59
Wie is de curator?.......................................................................................................................................................................60
meerderjarigheid............................................................................................................................................................................60
hoofdstuk 6 beschermde meerderjarige................................................................................................................................. 60
waarover gaat het..........................................................................................................................................................................60
Onderscheid tussen buitengerechtelijke en rechterlijke bescherming......................................................................................60
begrip..........................................................................................................................................................................................61
Privaat- publieke maatregel........................................................................................................................................................61
De ratio legis: het VN-verdrag over de rechten van personen met een handicap.....................................................................61
Toepassingsgebied..........................................................................................................................................................................62
Meerderjarigen...........................................................................................................................................................................62
Gezondheidstoestand.................................................................................................................................................................62
verkwisting..................................................................................................................................................................................63
Buitengerechtelijke bescherming....................................................................................................................................................63
(on)geldigheid van rechtshandelingen bij wilsonbekwaamheid................................................................................................64
Informeel bewind........................................................................................................................................................................65
Rechtelijke bescherming.................................................................................................................................................................69
algemeen.....................................................................................................................................................................................69
De negatieve zijde: onbekwaamheid..........................................................................................................................................70
Bewind (de positieve zijde).........................................................................................................................................................72
Gemeenschappelijk bepaling......................................................................................................................................................80
Hoofdstuk 7 geesteszieken -> HEEL BELANGRIJK..................................................................................................................... 80
Waarover gaat het..........................................................................................................................................................................80
Verbod op vrijheidsberoving.......................................................................................................................................................81
In belgië.......................................................................................................................................................................................81
Exclusief karakter van de wet.........................................................................................................................................................82
Materiele toepassingsvoorwaarden...............................................................................................................................................82
De persoon moet een psychiatrische aandoening hebben........................................................................................................82
Er moet een gevaar zijn...............................................................................................................................................................83
Causaal verband..........................................................................................................................................................................83
, Toestand moet opname vereisen...............................................................................................................................................83
Gebrek aan een ander geschikte behandeling............................................................................................................................83
procedure....................................................................................................................................................................................84
maatregelen....................................................................................................................................................................................85
Er zijn 2 maatregel en 1 pseudomaatregel.................................................................................................................................85
Duur.............................................................................................................................................................................................86
pseudomaatregel........................................................................................................................................................................88
De bekwaamheid van de opgenomen geesteszieke.......................................................................................................................88
oefeningen over hoorcollege 2............................................................................................................................................... 88
Te voorbereiden over hoorcollege 3 nationaliteit................................................................................................................... 90
Te voorbereiden oefeningen hoofdstuk 4-6............................................................................................................................ 93
INLEIDING............................................................................................................................................................................ 102
FAMILIERECHT..............................................................................................................................................................................102
Horizontaal familierecht= Partners...........................................................................................................................................102
Verticaal familierecht................................................................................................................................................................103
Partners.........................................................................................................................................................................................104
Huwelijk.............................................................................................................................................................................. 104
Aangaan van het huwelijk............................................................................................................................................................104
vooraf het huwelijk = verloving.................................................................................................................................................104
Inhoud van het huwelijk............................................................................................................................................................104
grondvoorwaarden.......................................................................................................................................................................104
vormvoorwaarden........................................................................................................................................................................107
nietigheid......................................................................................................................................................................................108
bewijs............................................................................................................................................................................................109
Algemene inhoud van het huwelijk...............................................................................................................................................109
Persoonrechtelijke inhoud............................................................................................................................................................111
Samenwoning............................................................................................................................................................................111
Bijstand......................................................................................................................................................................................111
Getrouwheid.............................................................................................................................................................................112
Normale seksuele betrekkingen...............................................................................................................................................112
Voortplanting............................................................................................................................................................................112
Vermogensrechtelijke inhoud.......................................................................................................................................................112
Bescherming van de Gezinswoning: (primair huwelijksrecht)..................................................................................................112
Huisraad:...................................................................................................................................................................................113
Hulp- en bijdrageplicht Art 213 OBW art 221 OBW..................................................................................................................113
Nietigverklaring van de handelingen............................................................................................................................................114
Dringende maatregelen in een huwelijk.......................................................................................................................................115
De maatregelen (niet gezien in de les).....................................................................................................................................116
Feitelijke scheiding........................................................................................................................................................................118
Wettelijke samenwoning..................................................................................................................................................... 119
begrip............................................................................................................................................................................................119
grondvoorwaarden.......................................................................................................................................................................119
, vormvoorwaarden........................................................................................................................................................................120
inhoud...........................................................................................................................................................................................120
Dringende maatregelen art 1477 OBW (of art 1479 OBW?)........................................................................................................121
mogelijkheden tot einde...............................................................................................................................................................121
Feitelijke samenwoning....................................................................................................................................................... 122
Voorwaarden................................................................................................................................................................................122
inhoud...........................................................................................................................................................................................122
Einde van het huwelijk......................................................................................................................................................... 123
overlijden......................................................................................................................................................................................123
Wat het familierecht betreft.....................................................................................................................................................123
familiaal vermogensrecht.........................................................................................................................................................124
echtscheiding................................................................................................................................................................................124
Minderjarigen en beschermde meerderjarigen........................................................................................................................125
EOO - Echtscheiding op grond van onherstelbare ontwrichting..............................................................................................125
EOT - Echtscheiding op grond van onderlinge toestemming - voorwaarden...........................................................................135
Einde van wettelijke samenwoning...................................................................................................................................... 141
Manieren van einde......................................................................................................................................................................141
Van rechtswege.........................................................................................................................................................................141
Gezamenlijke beëindiging.........................................................................................................................................................141
Eenzijdige beëindiging...............................................................................................................................................................141
Nietigverklaring - art.1476quinquies oud BW..........................................................................................................................141
Gevolgen van de beëindiging van de wettelijke samenwoning....................................................................................................142
Termijn:.....................................................................................................................................................................................142
Geldingsduur:............................................................................................................................................................................142
Overlijden......................................................................................................................................................................................142
Einde van de feitelijke samenwoning:.................................................................................................................................. 143
Het heeft wel gevolgen.............................................................................................................................................................143
hoofdstuk 4 Ouderschap...................................................................................................................................................... 144
inleiding........................................................................................................................................................................................144
afstamming...................................................................................................................................................................................144
Geschiedenis.............................................................................................................................................................................146
uitgangspunten in het afstammingsrecht – basis.....................................................................................................................147
De afstamming van rechtswege (= automatisch).....................................................................................................................154
erkenning..................................................................................................................................................................................156
Gerechtelijke vestiging..............................................................................................................................................................158
adoptie..........................................................................................................................................................................................160
algemeen...................................................................................................................................................................................160
grondvoorwaarden...................................................................................................................................................................161
Inhoud van de adoptie..............................................................................................................................................................164
Beëindiging van adoptie............................................................................................................................................................164
ouderlijk gezag.................................................................................................................................................................... 165
inhoud...........................................................................................................................................................................................166
beslissingsrecht.........................................................................................................................................................................166