Hoofdstuk 10: Partiële correlatie
Inleiding
GRENZEN VAN DE BIVARIATE STATISTIEK
1) De sociale werkelijkheid is complex. Bivariate regressies en
correlaties zijn altijd een ‘over-simplificatie’ van de realiteit.
En dat leidt tot verwarring, zeker in populaire media.
2) Moeilijk fenomenen geïsoleerd te bestuderen! bivariate
correlaties: nooit genoeg!
3) Schijneffect?! Of mogelijks indirect effect (zie verder-pad-
analyse).
Voorbeeld: waarom rapporteren kinderen uit
eenoudergezinnen meer delicten?
Welke mechanismen zijn hiervoor verantwoordelijk?
De partiële correlatie: wat?
• Partiële correlatie= correlatie tussen twee variabelen onder
statistische controle van één of meerdere storende
variabelen (confounders=storende variabele).
Aan een bivariate samenhang kan geen causale betekenis
gegeven worden. De correlatiecoëfficiënt is een symmetrische
maat
• De samenhang tussen twee variabelen is spurieus
(schijnverband).
• De samenhang tussen twee variabelen is indirect.
Fictief voorbeeld.
In een grote stad wordt vastgesteld dat er een sterke positieve
samenhang bestaat tussen het aantal verkochte zonnebrillen en
het aantal gewelddadige straatincidenten tijdens de
zomermaanden. De burgemeester is bezorgd over deze trend en
overweegt een verbod op de verkoop van zonnebrillen in
bepaalde wijken om de stijging van gewelddadige incidenten
tegen te gaan.
1
, Is het werkelijk zo dat het aantal gewelddadige incidenten
stijgt omdat er zoveel zonnebrillen verkocht worden?
detectie van schijnverband
(spurieuze relatie: klassiek voorbeeld)
- Is er een verband of een schijnverband?
- Hier een schijnverband, want er werd niet rekening gehouden met
een 3de belangrijke element namelijk cohesie
2
Inleiding
GRENZEN VAN DE BIVARIATE STATISTIEK
1) De sociale werkelijkheid is complex. Bivariate regressies en
correlaties zijn altijd een ‘over-simplificatie’ van de realiteit.
En dat leidt tot verwarring, zeker in populaire media.
2) Moeilijk fenomenen geïsoleerd te bestuderen! bivariate
correlaties: nooit genoeg!
3) Schijneffect?! Of mogelijks indirect effect (zie verder-pad-
analyse).
Voorbeeld: waarom rapporteren kinderen uit
eenoudergezinnen meer delicten?
Welke mechanismen zijn hiervoor verantwoordelijk?
De partiële correlatie: wat?
• Partiële correlatie= correlatie tussen twee variabelen onder
statistische controle van één of meerdere storende
variabelen (confounders=storende variabele).
Aan een bivariate samenhang kan geen causale betekenis
gegeven worden. De correlatiecoëfficiënt is een symmetrische
maat
• De samenhang tussen twee variabelen is spurieus
(schijnverband).
• De samenhang tussen twee variabelen is indirect.
Fictief voorbeeld.
In een grote stad wordt vastgesteld dat er een sterke positieve
samenhang bestaat tussen het aantal verkochte zonnebrillen en
het aantal gewelddadige straatincidenten tijdens de
zomermaanden. De burgemeester is bezorgd over deze trend en
overweegt een verbod op de verkoop van zonnebrillen in
bepaalde wijken om de stijging van gewelddadige incidenten
tegen te gaan.
1
, Is het werkelijk zo dat het aantal gewelddadige incidenten
stijgt omdat er zoveel zonnebrillen verkocht worden?
detectie van schijnverband
(spurieuze relatie: klassiek voorbeeld)
- Is er een verband of een schijnverband?
- Hier een schijnverband, want er werd niet rekening gehouden met
een 3de belangrijke element namelijk cohesie
2
