PSYCHOLOGIE
OVERZICHT
1. Geest, gedrag en psychologie als wetenschap
2. Biopsychologie, neurowetenschap en de menselijke natuur
3. Sensatie & perceptie
4. Leren en de menselijke natuur
5. Geheugen
6. Rechtspraak
7. Ontwikkeling
8. Persoonlijkheid
9. Psychische stoornissen
10. Therapieën
11. Emoties (= live stream)
12. Sociale psychologie (= live stream)
13. Agressie (= on campus)
14. De rechterlijke wereld: rechtpsychologie (= live stream)
,LES 1: GEEST, GEDRAG EN PSYCHOLOGIE ALS WETENSCHAP
WAAR OF VALS
Je hersenen produceren een pijnstiller die op heroïne lijkt
➔ Waar: Natuurlijk geproduceerde chemicaliën worden endorfinen genoemd en zijn gerelateerd aan heroine
Veel dingen die ons overkomen laten geen sporen achter in het geheugen
➔ Waar: De meest informatie uit onze omgeving bereikt nooit ons geheugen en de informatie die daar wel terecht
komt, wordt vaak vervormd
Een leugendetector is opmerkelijk accuraat in het opsporen van lichamelijke reacties die er op wijzen dat een verdachte liegt
➔ Vals: Er is opvallend weinig objectief bewijs voor de effectiviteit van leugendetectors
Na je geboorte maak je geen nieuwe hersencellen meer aan
➔ Vals:
Een psychische stoornis treft 1/3e van de mensen
➔ Waar: depressie
WAT IS PSYCHOLOGIE
Fundamenteel, is psychologie de wetenschap van gedrag en geestelijke processen
Een breed domein, met vele specialisaties
Komt van psyche (Grieks voor “geest”) en -ologie (“een studie gebied”)
Letterlijke betekenis “studie van de geest”
Omvat zowel interne mentale processen als externe, observeerbare gedragingen
Is gebaseerd op objectieve en testbare wetenschappelijke evidentie (m.a.w. verifieerbare gebeurtenissen)
WAT IS PYCHOLOGIE NIET
Zuiver speculeren over de menselijke aard
Een samenraapsel van volkswijsheid over mensen waarvan “iedereen” weet dat het waar is
Psychologie is het niet eens met ongegronde beweringen uit de wereld van pseudowetenschappen.
PSEUDOWETENSCHAP
Elke poging om fenomenen in de fysieke wereld te verklaren zonder gebruik te maken van empirische observatie of een andere
wetenschappelijke methode (Bv. astrologie, grafologie, toekomst voorspellen)
➔ Denk kritisch na over beweringen
De wetenschappelijke methode is niet geschikt voor het beantwoorden van vragen die men niet kan onderwerpen aan een
objectieve, empirische observatie.
➔ Voorbeeld: ethiek, religieuze overtuiging, moraliteit, voorkeuren, …
KRITISCH NADENKEN
➔ Wat is de bron?
➔ Is de bewering redelijk of extreem?
➔ Wat is het bewijsmateriaal?
➔ Kan de conclusie beïnvloed zijn door bias?
➔ Worden veel voorkomende denkfouten vermeden?
➔ Zijn voor het oplossen van het probleem verschillende invalshoeken nodig?
WAT DOEN PSYCHOLOGEN
Psychologie is een breed domein met vele specialisaties, onderverdeeld in drie grote categorieën/groepen:
Experimentele psychologie
Voeren het meeste onderzoek op het brede terrein van de psychologie uit. Kunnen in een privé-bedrijf of voor de overheid
werken Overlap met psychologie in het onderwijs: geven vaak les aan een hogeschool of universiteit
Psychologie in het onderwijs
Docenten, lesgeven, gedragsproblemen controleren en aanpakken
Toegepaste psychologie
Gebruiken de kennis die door experimentele psychologen is vergaard om problemen van mensen op te lossen
➔ Arbeid/organisatie: aanwerven, teambuiliding
➔ Sport: emoties controleren onder druk
➔ Forensisch: expertiseonderzoek voor het gerecht, voorwaardelijk vrijkomen
➔ School: lesgeven, gedragdsproblemen
➔ Omgeving: welke invloed heeft een park op mensen
➔ Klinisch: ernstige psychische stoornissen (=langdurige behandeling)
➔ Counseling: relatietherapie, zingevingsvragen (= niet langdurige behandeling)
➔ Gerontologie:
Overlapping tussen de drie soorten komt vaak voor in de praktijk!
ONDERSCHEID PSYCHOLOGEN EN PSYCHIATERS
Psychologie
➔ Breed studiegebied
➔ Master in de psychologie
Psychiatrie
➔ Medische specialisatie
➔ Eerst basisopleiding arts
➔ Specialisatie in de (medische) behandeling van mentale en gedragsproblemen
➔ Voorschrijven medicatie is mogelijk
HISTORISCHE WORTELS PSYCHOLOGIE
,De moderne psychologie is ontstaan uit vele, dikwijls tegenstrijdige tradities
1. Structuralisme
2. Functionalisme
3. Gestalt psychologie
4. Behaviorisme
5. Psychoanalyse
PERSPECTIEVEN
HEDENDAAGSE
PSYCHOLOGEN
Het snel veranderende veld van de moderne psychologie wordt gedomineerd door zes verschillende perspectieven
1. Biologisch perspectief: scheiding tussen spirituele geest en fysieke lichaam
Gaat terug tot Descartes (17e eeuw): stelde als eerste het idee voor dat er een scheiding is tussen de spirituele geest en het
fysieke lichaam; dat het fysieke lichaam kan apart bestudeerd worden van de geest leidde tot het modern biologische
perspectief.
Dit modern perspectief ziet de geest als een product van de hersenen en voegt zo lichaam en geest weer samen.
Wortels in medische wetenschappen
Biologische psychologie, biologie en neurologie hebben interesse voor processen in de hersenen “neurowetenschappen”
(bv. studie hersengolven gedurende de slaap)
➔ Andere belangrijke variant: “evolutionaire psychologie” (gebaseerd op Darwin: natuurlijke selectie)
Visie op de menselijke natuur: we zijn complexe systemen die zowel op erfelijke als op omgevingsinvloeden reageren
Wat bepaalt gedrag: hersenstructuren (neuronen), biochemie en aangeboren reacties op externe signalen (omgeving)
Accent in onderzoek: het zenuwstelsel/de hersenen en endocriene systemen, evolutionaire voordelen of
gedragingen
Slaaponderzoek: verschillen in hersengolven, slaap is soort beschermingsmechanisme, energie besparen om te
overleven
CHARLES DARWIN (1859): ON THE ORIGINS OF SPECIES BY MEANS OF NATURAL SELECTION
Van gezondverstand Darlin naar onderbouwde psychologie
Darwin: Zuid Amerika veranderingen door natuurlijke omgeving
Wetenschap (vogels): enorme droogte dus hardere noten, veel meer vinken met
grote sterke snavels, terug natte periode vinken met kleine snavel
2. Cognitief perspectief: structuralisme
Het modern cognitieve perspectief ontstond op basis van een aantal benaderingen: het structuralisme van Wilhelm Wundt
Structuralisme: tracht de basisstructuren van de geest en de gedachten te ontrafelen
1879: eerste laboratorium voor experimentele psychologie te Leipzig
Introspectie: Welke elementen zijn voor mensen van belang ervaringen beschrijven kritiek: kan niet gecontroleerd
worden
Visie op de menselijke natuur: we zijn informatie verwerkende systemen
Wat bepaalt gedrag: interpretatie van ervaringen door verwerking in de hersenen
Accent in onderzoek: mentale processen,waaronder sensatie, perceptie, leren, geheugen, en taal
Slaaponderzoek: wat is de verandering mentaal bij de overgang tot slaap
REACTIES HIEROP
1. Het functionalisme van William James
, Ging er van uit dat psychische processen het beste begrepen kunnen worden in termen van hun adaptieve nut
(aanpassen aan een omgeving) en functie
Het bewustzijn neemt een belangrijke plaats in, maar men moet op zoek naar een specifiek gedrag en nut, niet naar de
structuur.
William James sluit aan bij Darwin: organismen passen zich aan aan hun omgeving
2. Gestaltpsychologie: geheel of configurantie
Heeft interesse in hoe we “perceptuele gehelen” opbouwen
Het legt hard de nadruk op het geheel, inzicht en de omgeving analyseren.
➔ De mens ziet meer dan enkel delen
Helderheidsinformatie: zo gekomen tot hedendaagse cognitief perspectief
Wertheimer: visuele illusies & ambigue figuren
3. Behavioristisch perspectief: observeerbare gebeurtenissen
Ontstaan uit behaviorisme dat vond dat psychologie zich alleen moet bezighouden met
observeerbare gebeurtenissen
Structuralisme verwerpen
Logisch positivism in opkomst: theorieen moeten ondersteund worden door directe observaties (geen
twijfel mogelijk)
Di-experimenteren : wat is subjectief? Ojectief observeerbaar
Relaties bescrijven in wetten
!Examen: wat is afhankelijk (waar je in geintresseerd bent) en onafhankelijke variabele (wat er gebeurd)
Visie op de menselijke natuur: we reageren op onze omgeving volgens de principes van geconditioneerd leren
Wat bepaalt gedrag: stimulus signalen, verleden van beloningen en straffen
Accent in onderzoek: “wetten” die onze responsen verbinden aan stimulusomstandigheden in de omgeving
WATSON: SKINNERBOX
Aantonen dat je iedereen alles kunt aanleren: voorbeeld Albert angst van rat door luid geluid telkens
4. De gehele persoon perspectief
Ontstaan uit psychoanalyse, omvat nu het modern psychodynamisch en humanistisch perspectief en trek en
temperamentbenaderingen
Psychoanalyse beschouwt psychische stoornissen in termen van onbewuste conflicten en onderdrukte herinneringen
Visie op de menselijke natuur: we zijn gedreven door onbewuste motieven
Wat bepaalt gedrag:
Psychodynamische invalshoek: benadrukt onbewuste conflicten.
Humanistische invalshoek: benadrukt zelfbeeld en behoefte aan persoonlijke groei
De trekken/traits (temperament): benadrukt blijvende kenmerken en disposities (onderliggende patronen van
kenmerken)
Accent in onderzoek: counseling and psychotheraptie (onderliggende trauma´s naar boven halen en ermee leren omgaan)
Slaaponderzoek: hoezo ben je een ochtend/avondmens?
Duistere kant van de menselijke geest
SIGMUND FREUD: PSYCHOANALYSE, DROOMANALYSE & VRIJE ASSOCIATIE
Soms lichamelijke symptomen door psychische oorzaak mensen hun manier van met dingen omgaan is onderdrukken, is
nooit opgelost manier leren van er goed ermee om te gaan
Droom: symbolen verhult wat je hebt onderdrukt
Vrije associatie: onbewuste komt het in je naarboven (tijdens bijvoorbeeld gesprek met psycholoog)
5. Ontwikkelings- en sociaal-cultureel perspectief
Tot slot van moderne benaderingen zijn er:
1. Het ontwikkelingsperspectief: nadruk op veranderingen die ontstaan door nature – nurture (erfelijkheid en
omgeving) interactie
Visie op de menselijke natuur: mensen veranderen gedurende hun leven volgens voorspelbare patronen.
Wat bepaalt gedrag: de interactie tussen erfelijkheid en omgeving
Accent in onderzoek: patronen van ontwikkelingsgerelateerde veranderingen en mogelijke verklaringen
2. Het socio-culturele perspectief waarbij sociale invloed en het individu in context centraal staat
Visie op de menselijke natuur: we zijn sociale dieren; menselijk gedrag moet in zijn sociale context geïnterpreteerd worden
Wat bepaalt gedrag: culturen, sociale normen en verwachtingen; sociaal leren
Accent in onderzoek: sociale interactie, socialisatie, cross-culturele verschillen
Slaaponderzoek: hoe speelt cultuur een rol in dromen, wie droomt over wat en waarom?
NIEUWE KENNIS PSYCHOLOGEN
Psychologen gebruiken, net zoals onderzoekers in alle andere wetenschappen, de wetenschappelijke methode die hun ideeën
empirisch toetst psychologie is niet uniek
Je begint met een bewerking, klopt die? niet zomaar speculeren!
Principe: empirisch onderzoek gegevens verzamelen
Empirisch onderzoek: een onderzoeksbenadering waarbij onderzoeksgegevens worden verzameld door middel van
sensorische ervaring en observatie
Theorie: een toestbare verklaring voor een set feiten/observaties
Wetenschappelijke methode: een vier stappen proces voor het empirisch onderzoeken van een hypothese waarbij de
omstandigheden zo zijn gekozen dat vooroordelen en subjectieve oordelen worden uitgesloten
Emilia Rosa (9), nieuwschierigheid naar therapie die in VS en EU heel populair was als mensen ziek zijn, energieveld
verstoordt
1. Hypothese ontwikkelen: een bewering die de uitkomst van een wetenschappelijke studie voorspelt
Methode: operationele definities exacte omschrijving van de manier waarop een experiment moet uitgevoerd worden en
resultaten gemeten
2. Objectieve data verzamelen: informatie die door een onderzoeker is verzameld om de hypothese te toetsen
Afhankelijke variabele: de gemeten uitkomst van een studie de responsen van de proefpersonen tijdens een onderzoek
3. De resultaten analyseren
Een statistische analyse van de resultaten bepaalt of de hypothese aanvaard of verworpen wordt.
4. Publiceren, bekritiseren en resultaten repliceren
OVERZICHT
1. Geest, gedrag en psychologie als wetenschap
2. Biopsychologie, neurowetenschap en de menselijke natuur
3. Sensatie & perceptie
4. Leren en de menselijke natuur
5. Geheugen
6. Rechtspraak
7. Ontwikkeling
8. Persoonlijkheid
9. Psychische stoornissen
10. Therapieën
11. Emoties (= live stream)
12. Sociale psychologie (= live stream)
13. Agressie (= on campus)
14. De rechterlijke wereld: rechtpsychologie (= live stream)
,LES 1: GEEST, GEDRAG EN PSYCHOLOGIE ALS WETENSCHAP
WAAR OF VALS
Je hersenen produceren een pijnstiller die op heroïne lijkt
➔ Waar: Natuurlijk geproduceerde chemicaliën worden endorfinen genoemd en zijn gerelateerd aan heroine
Veel dingen die ons overkomen laten geen sporen achter in het geheugen
➔ Waar: De meest informatie uit onze omgeving bereikt nooit ons geheugen en de informatie die daar wel terecht
komt, wordt vaak vervormd
Een leugendetector is opmerkelijk accuraat in het opsporen van lichamelijke reacties die er op wijzen dat een verdachte liegt
➔ Vals: Er is opvallend weinig objectief bewijs voor de effectiviteit van leugendetectors
Na je geboorte maak je geen nieuwe hersencellen meer aan
➔ Vals:
Een psychische stoornis treft 1/3e van de mensen
➔ Waar: depressie
WAT IS PSYCHOLOGIE
Fundamenteel, is psychologie de wetenschap van gedrag en geestelijke processen
Een breed domein, met vele specialisaties
Komt van psyche (Grieks voor “geest”) en -ologie (“een studie gebied”)
Letterlijke betekenis “studie van de geest”
Omvat zowel interne mentale processen als externe, observeerbare gedragingen
Is gebaseerd op objectieve en testbare wetenschappelijke evidentie (m.a.w. verifieerbare gebeurtenissen)
WAT IS PYCHOLOGIE NIET
Zuiver speculeren over de menselijke aard
Een samenraapsel van volkswijsheid over mensen waarvan “iedereen” weet dat het waar is
Psychologie is het niet eens met ongegronde beweringen uit de wereld van pseudowetenschappen.
PSEUDOWETENSCHAP
Elke poging om fenomenen in de fysieke wereld te verklaren zonder gebruik te maken van empirische observatie of een andere
wetenschappelijke methode (Bv. astrologie, grafologie, toekomst voorspellen)
➔ Denk kritisch na over beweringen
De wetenschappelijke methode is niet geschikt voor het beantwoorden van vragen die men niet kan onderwerpen aan een
objectieve, empirische observatie.
➔ Voorbeeld: ethiek, religieuze overtuiging, moraliteit, voorkeuren, …
KRITISCH NADENKEN
➔ Wat is de bron?
➔ Is de bewering redelijk of extreem?
➔ Wat is het bewijsmateriaal?
➔ Kan de conclusie beïnvloed zijn door bias?
➔ Worden veel voorkomende denkfouten vermeden?
➔ Zijn voor het oplossen van het probleem verschillende invalshoeken nodig?
WAT DOEN PSYCHOLOGEN
Psychologie is een breed domein met vele specialisaties, onderverdeeld in drie grote categorieën/groepen:
Experimentele psychologie
Voeren het meeste onderzoek op het brede terrein van de psychologie uit. Kunnen in een privé-bedrijf of voor de overheid
werken Overlap met psychologie in het onderwijs: geven vaak les aan een hogeschool of universiteit
Psychologie in het onderwijs
Docenten, lesgeven, gedragsproblemen controleren en aanpakken
Toegepaste psychologie
Gebruiken de kennis die door experimentele psychologen is vergaard om problemen van mensen op te lossen
➔ Arbeid/organisatie: aanwerven, teambuiliding
➔ Sport: emoties controleren onder druk
➔ Forensisch: expertiseonderzoek voor het gerecht, voorwaardelijk vrijkomen
➔ School: lesgeven, gedragdsproblemen
➔ Omgeving: welke invloed heeft een park op mensen
➔ Klinisch: ernstige psychische stoornissen (=langdurige behandeling)
➔ Counseling: relatietherapie, zingevingsvragen (= niet langdurige behandeling)
➔ Gerontologie:
Overlapping tussen de drie soorten komt vaak voor in de praktijk!
ONDERSCHEID PSYCHOLOGEN EN PSYCHIATERS
Psychologie
➔ Breed studiegebied
➔ Master in de psychologie
Psychiatrie
➔ Medische specialisatie
➔ Eerst basisopleiding arts
➔ Specialisatie in de (medische) behandeling van mentale en gedragsproblemen
➔ Voorschrijven medicatie is mogelijk
HISTORISCHE WORTELS PSYCHOLOGIE
,De moderne psychologie is ontstaan uit vele, dikwijls tegenstrijdige tradities
1. Structuralisme
2. Functionalisme
3. Gestalt psychologie
4. Behaviorisme
5. Psychoanalyse
PERSPECTIEVEN
HEDENDAAGSE
PSYCHOLOGEN
Het snel veranderende veld van de moderne psychologie wordt gedomineerd door zes verschillende perspectieven
1. Biologisch perspectief: scheiding tussen spirituele geest en fysieke lichaam
Gaat terug tot Descartes (17e eeuw): stelde als eerste het idee voor dat er een scheiding is tussen de spirituele geest en het
fysieke lichaam; dat het fysieke lichaam kan apart bestudeerd worden van de geest leidde tot het modern biologische
perspectief.
Dit modern perspectief ziet de geest als een product van de hersenen en voegt zo lichaam en geest weer samen.
Wortels in medische wetenschappen
Biologische psychologie, biologie en neurologie hebben interesse voor processen in de hersenen “neurowetenschappen”
(bv. studie hersengolven gedurende de slaap)
➔ Andere belangrijke variant: “evolutionaire psychologie” (gebaseerd op Darwin: natuurlijke selectie)
Visie op de menselijke natuur: we zijn complexe systemen die zowel op erfelijke als op omgevingsinvloeden reageren
Wat bepaalt gedrag: hersenstructuren (neuronen), biochemie en aangeboren reacties op externe signalen (omgeving)
Accent in onderzoek: het zenuwstelsel/de hersenen en endocriene systemen, evolutionaire voordelen of
gedragingen
Slaaponderzoek: verschillen in hersengolven, slaap is soort beschermingsmechanisme, energie besparen om te
overleven
CHARLES DARWIN (1859): ON THE ORIGINS OF SPECIES BY MEANS OF NATURAL SELECTION
Van gezondverstand Darlin naar onderbouwde psychologie
Darwin: Zuid Amerika veranderingen door natuurlijke omgeving
Wetenschap (vogels): enorme droogte dus hardere noten, veel meer vinken met
grote sterke snavels, terug natte periode vinken met kleine snavel
2. Cognitief perspectief: structuralisme
Het modern cognitieve perspectief ontstond op basis van een aantal benaderingen: het structuralisme van Wilhelm Wundt
Structuralisme: tracht de basisstructuren van de geest en de gedachten te ontrafelen
1879: eerste laboratorium voor experimentele psychologie te Leipzig
Introspectie: Welke elementen zijn voor mensen van belang ervaringen beschrijven kritiek: kan niet gecontroleerd
worden
Visie op de menselijke natuur: we zijn informatie verwerkende systemen
Wat bepaalt gedrag: interpretatie van ervaringen door verwerking in de hersenen
Accent in onderzoek: mentale processen,waaronder sensatie, perceptie, leren, geheugen, en taal
Slaaponderzoek: wat is de verandering mentaal bij de overgang tot slaap
REACTIES HIEROP
1. Het functionalisme van William James
, Ging er van uit dat psychische processen het beste begrepen kunnen worden in termen van hun adaptieve nut
(aanpassen aan een omgeving) en functie
Het bewustzijn neemt een belangrijke plaats in, maar men moet op zoek naar een specifiek gedrag en nut, niet naar de
structuur.
William James sluit aan bij Darwin: organismen passen zich aan aan hun omgeving
2. Gestaltpsychologie: geheel of configurantie
Heeft interesse in hoe we “perceptuele gehelen” opbouwen
Het legt hard de nadruk op het geheel, inzicht en de omgeving analyseren.
➔ De mens ziet meer dan enkel delen
Helderheidsinformatie: zo gekomen tot hedendaagse cognitief perspectief
Wertheimer: visuele illusies & ambigue figuren
3. Behavioristisch perspectief: observeerbare gebeurtenissen
Ontstaan uit behaviorisme dat vond dat psychologie zich alleen moet bezighouden met
observeerbare gebeurtenissen
Structuralisme verwerpen
Logisch positivism in opkomst: theorieen moeten ondersteund worden door directe observaties (geen
twijfel mogelijk)
Di-experimenteren : wat is subjectief? Ojectief observeerbaar
Relaties bescrijven in wetten
!Examen: wat is afhankelijk (waar je in geintresseerd bent) en onafhankelijke variabele (wat er gebeurd)
Visie op de menselijke natuur: we reageren op onze omgeving volgens de principes van geconditioneerd leren
Wat bepaalt gedrag: stimulus signalen, verleden van beloningen en straffen
Accent in onderzoek: “wetten” die onze responsen verbinden aan stimulusomstandigheden in de omgeving
WATSON: SKINNERBOX
Aantonen dat je iedereen alles kunt aanleren: voorbeeld Albert angst van rat door luid geluid telkens
4. De gehele persoon perspectief
Ontstaan uit psychoanalyse, omvat nu het modern psychodynamisch en humanistisch perspectief en trek en
temperamentbenaderingen
Psychoanalyse beschouwt psychische stoornissen in termen van onbewuste conflicten en onderdrukte herinneringen
Visie op de menselijke natuur: we zijn gedreven door onbewuste motieven
Wat bepaalt gedrag:
Psychodynamische invalshoek: benadrukt onbewuste conflicten.
Humanistische invalshoek: benadrukt zelfbeeld en behoefte aan persoonlijke groei
De trekken/traits (temperament): benadrukt blijvende kenmerken en disposities (onderliggende patronen van
kenmerken)
Accent in onderzoek: counseling and psychotheraptie (onderliggende trauma´s naar boven halen en ermee leren omgaan)
Slaaponderzoek: hoezo ben je een ochtend/avondmens?
Duistere kant van de menselijke geest
SIGMUND FREUD: PSYCHOANALYSE, DROOMANALYSE & VRIJE ASSOCIATIE
Soms lichamelijke symptomen door psychische oorzaak mensen hun manier van met dingen omgaan is onderdrukken, is
nooit opgelost manier leren van er goed ermee om te gaan
Droom: symbolen verhult wat je hebt onderdrukt
Vrije associatie: onbewuste komt het in je naarboven (tijdens bijvoorbeeld gesprek met psycholoog)
5. Ontwikkelings- en sociaal-cultureel perspectief
Tot slot van moderne benaderingen zijn er:
1. Het ontwikkelingsperspectief: nadruk op veranderingen die ontstaan door nature – nurture (erfelijkheid en
omgeving) interactie
Visie op de menselijke natuur: mensen veranderen gedurende hun leven volgens voorspelbare patronen.
Wat bepaalt gedrag: de interactie tussen erfelijkheid en omgeving
Accent in onderzoek: patronen van ontwikkelingsgerelateerde veranderingen en mogelijke verklaringen
2. Het socio-culturele perspectief waarbij sociale invloed en het individu in context centraal staat
Visie op de menselijke natuur: we zijn sociale dieren; menselijk gedrag moet in zijn sociale context geïnterpreteerd worden
Wat bepaalt gedrag: culturen, sociale normen en verwachtingen; sociaal leren
Accent in onderzoek: sociale interactie, socialisatie, cross-culturele verschillen
Slaaponderzoek: hoe speelt cultuur een rol in dromen, wie droomt over wat en waarom?
NIEUWE KENNIS PSYCHOLOGEN
Psychologen gebruiken, net zoals onderzoekers in alle andere wetenschappen, de wetenschappelijke methode die hun ideeën
empirisch toetst psychologie is niet uniek
Je begint met een bewerking, klopt die? niet zomaar speculeren!
Principe: empirisch onderzoek gegevens verzamelen
Empirisch onderzoek: een onderzoeksbenadering waarbij onderzoeksgegevens worden verzameld door middel van
sensorische ervaring en observatie
Theorie: een toestbare verklaring voor een set feiten/observaties
Wetenschappelijke methode: een vier stappen proces voor het empirisch onderzoeken van een hypothese waarbij de
omstandigheden zo zijn gekozen dat vooroordelen en subjectieve oordelen worden uitgesloten
Emilia Rosa (9), nieuwschierigheid naar therapie die in VS en EU heel populair was als mensen ziek zijn, energieveld
verstoordt
1. Hypothese ontwikkelen: een bewering die de uitkomst van een wetenschappelijke studie voorspelt
Methode: operationele definities exacte omschrijving van de manier waarop een experiment moet uitgevoerd worden en
resultaten gemeten
2. Objectieve data verzamelen: informatie die door een onderzoeker is verzameld om de hypothese te toetsen
Afhankelijke variabele: de gemeten uitkomst van een studie de responsen van de proefpersonen tijdens een onderzoek
3. De resultaten analyseren
Een statistische analyse van de resultaten bepaalt of de hypothese aanvaard of verworpen wordt.
4. Publiceren, bekritiseren en resultaten repliceren
