De diëtist binnen de
gezondheidszorg
1.Inleiding
Zie hoorcollege 1, slides 5-12
1.1 Begrippen
Zie hoorcollege 1, slide 6-8
Gezondheid -> dan willen we de ‘quality of life’ centraal stellen van
cliënt/pt.
Huber et al. (2011) definieert gezondheid als volgt:
“ Het vermogen om je aan te passen en je eigen regie te voeren, in het licht
van:
- sociale
- fysieke
- emotionele
uitdagingen van het leven.”
Enkele kenmerken van gezondheid (gezond leven, 2025):
1) 3 dimensies die elkaar beïnvloeden:
- fysiek
- mentaal
- sociaal
2) holistisch begrip:
= gaat over mens in geheel, maar ook invloed op aspecten in dagelijks
leven
Hoe zien we dit in praktijk:
- persoon kan optimaal fysieke gezondheid verkeren, vitaal en vol
energie voelen, maar tegelijkertijd het mentaal moeilijk hebben
- pt. met fysieke, chronische aandoening kan mentaal wel goed in vel
voelen
- sterke sociale relaties -> participeren in de maatschappij zorgt voor
goede sociale gezondheid, welke bijdraagt aan een goede mentale en
fysieke gezondheid
Gezondheidstoestand:
- geeft weer wat de huidige fysieke en mentale gezondheid is v.e. pt.
Welbevingen en welzijn:
pag. 1
, - hoe iemand -> eigen gezondheid kijkt -> invloed op leefstijlkeuze die
pt maakt
- gemaakte keuzes -> impact op de ‘objectieve gezondheid’
-> dit vormt een belangrijk aspect binnen de preventieve gezondheidszorg
Gezondheid wordt gezien - > onderdeel van welzijn, vormt dus deel van
groter geheel, andere elementen die binnen welzijn belangrijk zijn:
- respect
- verbondenheid
- zelfbeschikking
- leefomstandigheden
- politieke/maatschappelijke elementen
rekening mee houden -> gezondheid beïnvloed en deel bepaald wordt door
bovenstaande elementen.
DUS ELEMENTEN = DETERMINANTEN VAN ELKAAR
Leerdoelen:
- Definieer 'gezondheid' en licht grondig toe. Duidt het verschil met
'gezondheidstoestand'.
- Definieer 'welbevinden' en koppel dit aan 'preventieve
gezondheidszorg'.
- Definieer 'welzijn' en kader hoe 'gezondheid' hier slechts een
onderdeel van vormt. Duidt met een voorbeeld dat de verschillende
elementen determinanten kunnen zijn van elkaar.
1.2 Inleiding gezondheidszorg
Zie hoorcollege 1, slide 9-11
Definitie gezondheidszorg (wet, 2019):
“ Alle handelingen, instanties en organisaties (= alle beschikbare (medische)
pag. 2
,diensten) begrepen die focussen op het verbeteren van de gezondheid vd
mens.
Het betreft de diensten verstrekt door een gezondheidsbeoefenaar met oog
op:
- bevorderen, vaststellen, behouden, herstellen of verbeteren van de
gezondheidstoestand van een patiënt
- om uiterlijk van een pt om voornamelijk esthetische redenen te
veranderen
- om pt bij het sterven te begeleiden
NIVEAU’S VAN GEZONDHEIDSZORG (3):
1.2.1 Internationale gezondheidszorg
2 belangrijke organisaties op internationaal niveau:
- WHO = World Health Organization
- VN = Verenigde Naties of UN = United Nations
Department of Nutrition and Food Safety (NFS):
De afdeling Voeding en Voedselveiligheid houdt zich bezig met:
“ziektelast als gevolg van fysische, chemische en microbiële
gevaren in voedsel en ongezonde voeding, ondervoeding bij mama’s
en kinderen, OG en OB”
Ze streven naar universele toegang tot veilig, voldoende voedzaam voedsel
en effectieve voedingsmaatregelen door:
- Vaststellen van wetenschappelijk onderbouwde internationale
voedselnormen
- Bevorderen van voedingsmaatregelen in gezondheidszorgstelsels
- Stimuleren van duurzame voedselproductie en -consumptie
- Verbeteren van de voedselomgeving
- Versterken van de positie van consumenten in alle situaties
- Monitoren van de voedingsstatus
- Beheren van voedselveiligheidsincidenten op internationaal niveau
The NFS vision:
- A world free from all forms of malnutrition and foodborne diseases,
within safe and supportive societies and healthy environments.
The NFS mission:
pag. 3
, - Work with Member States and partners to prioritize, plan, implement,
monitor and regularly evaluate multisectoral efforts to ensure universal
access to effective nutrition actions, safe food and healthy diets, through
strengthening health systems and building forward better food systems
which recognize the interdependence of the health of humans, animals and
the wider environment
The NFS actions:
- Leadership
- Norm setting
- Guide policy choices
- Support country actions
- Monitoring & surveillance
Safe, healthy and sustainable Diets:
Deze eenheid -> de coördinatie nemen en relevante input van andere
eenheden binnen NFS samenbrengen om zo de samenhang en
afstemming van richtlijnen, beleidsmaatregelen en wetenschappelijk advies
van WHO naar Member States en Regional Offices te versterken, om zo een
grotere impact op nationaal niveau te ondersteunen
Zij zullen richtlijnen ontwikkelen rond:
- Voeding en gezondheid: om zo de voedings- en
gezondheidsgerelateerde problemen te verminderen
- Beleidsmaatregelen ontwerpen om een gunstige voedselomgeving
te creëren die veilige-gezonde-duurzame voeding bevordert
o + technische hulpmiddelen ontwikkelen
Bv: voedingsprofielmodellen
pag. 4
gezondheidszorg
1.Inleiding
Zie hoorcollege 1, slides 5-12
1.1 Begrippen
Zie hoorcollege 1, slide 6-8
Gezondheid -> dan willen we de ‘quality of life’ centraal stellen van
cliënt/pt.
Huber et al. (2011) definieert gezondheid als volgt:
“ Het vermogen om je aan te passen en je eigen regie te voeren, in het licht
van:
- sociale
- fysieke
- emotionele
uitdagingen van het leven.”
Enkele kenmerken van gezondheid (gezond leven, 2025):
1) 3 dimensies die elkaar beïnvloeden:
- fysiek
- mentaal
- sociaal
2) holistisch begrip:
= gaat over mens in geheel, maar ook invloed op aspecten in dagelijks
leven
Hoe zien we dit in praktijk:
- persoon kan optimaal fysieke gezondheid verkeren, vitaal en vol
energie voelen, maar tegelijkertijd het mentaal moeilijk hebben
- pt. met fysieke, chronische aandoening kan mentaal wel goed in vel
voelen
- sterke sociale relaties -> participeren in de maatschappij zorgt voor
goede sociale gezondheid, welke bijdraagt aan een goede mentale en
fysieke gezondheid
Gezondheidstoestand:
- geeft weer wat de huidige fysieke en mentale gezondheid is v.e. pt.
Welbevingen en welzijn:
pag. 1
, - hoe iemand -> eigen gezondheid kijkt -> invloed op leefstijlkeuze die
pt maakt
- gemaakte keuzes -> impact op de ‘objectieve gezondheid’
-> dit vormt een belangrijk aspect binnen de preventieve gezondheidszorg
Gezondheid wordt gezien - > onderdeel van welzijn, vormt dus deel van
groter geheel, andere elementen die binnen welzijn belangrijk zijn:
- respect
- verbondenheid
- zelfbeschikking
- leefomstandigheden
- politieke/maatschappelijke elementen
rekening mee houden -> gezondheid beïnvloed en deel bepaald wordt door
bovenstaande elementen.
DUS ELEMENTEN = DETERMINANTEN VAN ELKAAR
Leerdoelen:
- Definieer 'gezondheid' en licht grondig toe. Duidt het verschil met
'gezondheidstoestand'.
- Definieer 'welbevinden' en koppel dit aan 'preventieve
gezondheidszorg'.
- Definieer 'welzijn' en kader hoe 'gezondheid' hier slechts een
onderdeel van vormt. Duidt met een voorbeeld dat de verschillende
elementen determinanten kunnen zijn van elkaar.
1.2 Inleiding gezondheidszorg
Zie hoorcollege 1, slide 9-11
Definitie gezondheidszorg (wet, 2019):
“ Alle handelingen, instanties en organisaties (= alle beschikbare (medische)
pag. 2
,diensten) begrepen die focussen op het verbeteren van de gezondheid vd
mens.
Het betreft de diensten verstrekt door een gezondheidsbeoefenaar met oog
op:
- bevorderen, vaststellen, behouden, herstellen of verbeteren van de
gezondheidstoestand van een patiënt
- om uiterlijk van een pt om voornamelijk esthetische redenen te
veranderen
- om pt bij het sterven te begeleiden
NIVEAU’S VAN GEZONDHEIDSZORG (3):
1.2.1 Internationale gezondheidszorg
2 belangrijke organisaties op internationaal niveau:
- WHO = World Health Organization
- VN = Verenigde Naties of UN = United Nations
Department of Nutrition and Food Safety (NFS):
De afdeling Voeding en Voedselveiligheid houdt zich bezig met:
“ziektelast als gevolg van fysische, chemische en microbiële
gevaren in voedsel en ongezonde voeding, ondervoeding bij mama’s
en kinderen, OG en OB”
Ze streven naar universele toegang tot veilig, voldoende voedzaam voedsel
en effectieve voedingsmaatregelen door:
- Vaststellen van wetenschappelijk onderbouwde internationale
voedselnormen
- Bevorderen van voedingsmaatregelen in gezondheidszorgstelsels
- Stimuleren van duurzame voedselproductie en -consumptie
- Verbeteren van de voedselomgeving
- Versterken van de positie van consumenten in alle situaties
- Monitoren van de voedingsstatus
- Beheren van voedselveiligheidsincidenten op internationaal niveau
The NFS vision:
- A world free from all forms of malnutrition and foodborne diseases,
within safe and supportive societies and healthy environments.
The NFS mission:
pag. 3
, - Work with Member States and partners to prioritize, plan, implement,
monitor and regularly evaluate multisectoral efforts to ensure universal
access to effective nutrition actions, safe food and healthy diets, through
strengthening health systems and building forward better food systems
which recognize the interdependence of the health of humans, animals and
the wider environment
The NFS actions:
- Leadership
- Norm setting
- Guide policy choices
- Support country actions
- Monitoring & surveillance
Safe, healthy and sustainable Diets:
Deze eenheid -> de coördinatie nemen en relevante input van andere
eenheden binnen NFS samenbrengen om zo de samenhang en
afstemming van richtlijnen, beleidsmaatregelen en wetenschappelijk advies
van WHO naar Member States en Regional Offices te versterken, om zo een
grotere impact op nationaal niveau te ondersteunen
Zij zullen richtlijnen ontwikkelen rond:
- Voeding en gezondheid: om zo de voedings- en
gezondheidsgerelateerde problemen te verminderen
- Beleidsmaatregelen ontwerpen om een gunstige voedselomgeving
te creëren die veilige-gezonde-duurzame voeding bevordert
o + technische hulpmiddelen ontwikkelen
Bv: voedingsprofielmodellen
pag. 4
