Dit overzicht dekt de kernfiguren die je moet kennen voor wetenschapsfilosofie,
positivisme, interpretivisme en onderzoeksmethoden.
Naam Periode Stroming / rol Korte uitleg
René Descartes 1596– Rationalisme Grondlegger van het
1650 rationalisme. Ware kennis komt
uit het denken (rede), niet uit
ervaring. “Ik denk dus ik ben”.
Francis Bacon 1561– Empiricisme Bekritiseerde rationalisme.
1626 Pleitte voor kennis via observatie
en inductie.
Galileo Galilei 1564– Moderne Legde basis voor empirisch
1642 wetenschap onderzoek in de
natuurwetenschappen via
observatie.
John Locke 1632– Empiricisme Mens is een tabula rasa (leeg
1704 blad). Kennis komt uit ervaring
en waarneming.
David Hume 1711– Empiricisme Bekritiseerde causaliteit en
1776 inductie. Grote invloed op
wetenschapsdenken.
Auguste Comte 1798– Positivisme Grondlegger van het positivisme.
1857 Wilde natuurwetenschappelijke
methoden toepassen op de
samenleving.
Adolphe Quetelet 1796– Positivisme Ontwikkelde “sociale fysica”.
1874 Paste statistiek toe op sociale
fenomenen (criminaliteit,
sterfte…).
C.P. Snow 1905– Wetenschapsfilosofie Introduceerde het idee van “The
1980 Two Cultures” (alfa vs bèta
wetenschappen).
Wolf Lepenies 1941– Wetenschapsfilosofie Sprak over “Die drei Kulturen”:
alfa, bèta en gamma (sociale
wetenschappen).
Karl Popper 1902– Kritisch rationalisme Theorieën kan je niet bewijzen,
1994 alleen falsifiëren. Falsificatie =
kern van wetenschap.
Thomas Kuhn 1922– Wetenschapsfilosofie Introduceerde paradigma’s en
1996 paradigmawissels. Wetenschap
evolueert via revoluties.
Imre Lakatos 1922– Wetenschapsfilosofie Probeerde Popper en Kuhn te
1974 combineren. Onderzoek verloopt
via onderzoeksprogramma’s.
Roy Bhaskar 1944– Kritisch realisme Er bestaat een objectieve
2014 realiteit, maar we kunnen die
nooit perfect meten.
positivisme, interpretivisme en onderzoeksmethoden.
Naam Periode Stroming / rol Korte uitleg
René Descartes 1596– Rationalisme Grondlegger van het
1650 rationalisme. Ware kennis komt
uit het denken (rede), niet uit
ervaring. “Ik denk dus ik ben”.
Francis Bacon 1561– Empiricisme Bekritiseerde rationalisme.
1626 Pleitte voor kennis via observatie
en inductie.
Galileo Galilei 1564– Moderne Legde basis voor empirisch
1642 wetenschap onderzoek in de
natuurwetenschappen via
observatie.
John Locke 1632– Empiricisme Mens is een tabula rasa (leeg
1704 blad). Kennis komt uit ervaring
en waarneming.
David Hume 1711– Empiricisme Bekritiseerde causaliteit en
1776 inductie. Grote invloed op
wetenschapsdenken.
Auguste Comte 1798– Positivisme Grondlegger van het positivisme.
1857 Wilde natuurwetenschappelijke
methoden toepassen op de
samenleving.
Adolphe Quetelet 1796– Positivisme Ontwikkelde “sociale fysica”.
1874 Paste statistiek toe op sociale
fenomenen (criminaliteit,
sterfte…).
C.P. Snow 1905– Wetenschapsfilosofie Introduceerde het idee van “The
1980 Two Cultures” (alfa vs bèta
wetenschappen).
Wolf Lepenies 1941– Wetenschapsfilosofie Sprak over “Die drei Kulturen”:
alfa, bèta en gamma (sociale
wetenschappen).
Karl Popper 1902– Kritisch rationalisme Theorieën kan je niet bewijzen,
1994 alleen falsifiëren. Falsificatie =
kern van wetenschap.
Thomas Kuhn 1922– Wetenschapsfilosofie Introduceerde paradigma’s en
1996 paradigmawissels. Wetenschap
evolueert via revoluties.
Imre Lakatos 1922– Wetenschapsfilosofie Probeerde Popper en Kuhn te
1974 combineren. Onderzoek verloopt
via onderzoeksprogramma’s.
Roy Bhaskar 1944– Kritisch realisme Er bestaat een objectieve
2014 realiteit, maar we kunnen die
nooit perfect meten.
