Samenvatting Stationsproef Master 2

Klinische Lijn 5: Stationsproef




examen:
- 15 stations
- 10 min/station
- rode vlaggen
- > 3 stations onvoldoende OF globaal onvoldoende = NIET GESLAAGD

!! stel jezelf voor bij elk station

,INHOUD
inhoud ................................................................................................................................................................................................. 1
cardio .................................................................................................................................................................................................. 2
longen ................................................................................................................................................................................................. 5
abdomen ............................................................................................................................................................................................. 8
beweging: algemeen ......................................................................................................................................................................... 10
beweging: cervicale wervelkolom (CWK).......................................................................................................................................... 11
beweging: lumbale wervelkolom (LWK) ........................................................................................................................................... 13
beweging: schouder .......................................................................................................................................................................... 15
beweging: elleboog ........................................................................................................................................................................... 17
beweging: pols en hand .................................................................................................................................................................... 18
beweging: heup ................................................................................................................................................................................ 20
beweging: knie .................................................................................................................................................................................. 22
beweging: enkel en voet ................................................................................................................................................................... 24
tapen ................................................................................................................................................................................................. 26
zenuwstelsel ..................................................................................................................................................................................... 28
oog .................................................................................................................................................................................................... 32
NKO ................................................................................................................................................................................................... 34
zuigeling ............................................................................................................................................................................................ 36
spuit & naald ..................................................................................................................................................................................... 38
sonderen ........................................................................................................................................................................................... 40
gynaeco onderzoek ........................................................................................................................................................................... 41
urine onderzoek ................................................................................................................................................................................ 43
hechten ............................................................................................................................................................................................. 44
EHBO ................................................................................................................................................................................................. 46
reanimatie: BLS-AED (volw & kind) ................................................................................................................................................... 48
communicatie: intake-anamnese ..................................................................................................................................................... 49
communicatie: informeren ............................................................................................................................................................... 50
communicatie: slecht nieuws brengen ............................................................................................................................................. 50
communicatie: depressie .................................................................................................................................................................. 50
communicatie: agressie .................................................................................................................................................................... 50




*percussie:
- resonant = holle percussietoon vb. longen
- tympaan = hol maar galmend  hol orgaan met gas vb. darmen, maag
- dof = kort, gedempt geluid: solide weefsel vb. bot, spieren, lever
1

,CARDIO

🚩🚩🚩
- carotiden aan 2 kanten tegelijk palperen = risk syncope!!
- vergeten zeggen dat pt terug mag ademen
- carotiden, BD en apex hart met klok beluisteren

HART

ARTERIËLE PULS: A. RADIALIS
- toppen wijs- en middelvinger, aan radiale zijde van de pols + controleer thv apex met stethoscoop
- ritme: regelmatig/onregelmatig
- frequentie: 60-100/min
o igv regelmatig ritme  15 sec x4 tellen
o igv onregelmatig ritme  60 sec tellen
- amplitudo

ARTERIËLE PULS: CAROTIDEN
- inspectie: pulsatie mediaal van m. SCM
- palpatie: wijs- en middelvinger, onderste 1/3e van de hals, NOOIT OP BEIDE TEGLEIJK
- auscultatie: KLOK, souffles (graad 1-6)?  laat pt adem inhouden!

BD
- ontblote arm, pt rustig laten zitten, ellenboog op niveau hart
- manchet 2,5cm boven elleboogplooi
- KLOK gebruiken
- 30 mmHg boven max opblazen en 2-3mmHg/sec aflaten

HART
- inspectie
o sta rechts van pt + leg linkerarm van pt onder hoofd
o symmetrie, vorm thorax, littekens, tattoos,…
o AH beweging
o apicale impuls hart  thv 4/5e intercostale ruimte op midclaviculaire lijn
- palpatie
o pt op linkerzijde, diep uitademen & adem laten inhouden
o voel thv 4/5e ICR met vingertoppen  noteer locatie, amplitudo en duur
o ZEG DAT PT TERUG MAG ADEMEN
- percussie
o niet nodig als palpatie lukt
o evt cardiale dofheid  idee over grootte hart: percuteer thv ICR 3 tot 6
- auscultatie
 moet LIGGEND (rug én linker zij) & ZITTEND (vermelden!)
o AK: R 2e ICR  PK: L 2e ICR  TK: L 5e ICR  MK*: thv apex = L 5e ICR midclav
(*ook met klok)
o pt kan evt adem inhouden
o noteer:
 S1 (sluiten MK) en S2 (sluiten AK)
 extra tonen: YA/kind of inspiratie: splitsing S2 = eerst AK dan PK
 geruis
 beschrijving: locatie, timing, intensiteit, aard


CVD (DRUK RA)
- liggen met hoofd op 30° & hoofd wegdraaien naar links
- afstand sternale hoek en hoogste oscillatiepunt  >3/4 cm = verhoogd
- evt valsalva manoeuvre als hulpmiddel


2

,PERIFERE BV

🚩🚩🚩
- ALTIJD R/L direct vergelijken
- inspectie benen rechtstaand
- gebruik klok bij auscultatie a. femoralis

VITALE PARAMETERS
 bloeddruk, arteriële puls (a. radialis) en CVD
 capillaire refill: druk 5 sec op nagelbed = wit, bij loslaten = weer roos binnen 2 sec

CAROTIDEN
- inspectie: pulsatie mediaal van m. SCM
- palpatie: wijs- en middelvinger, onderste 1/3e van de hals, NOOIT OP BEIDE TEGLEIJK
- auscultatie: KLOK, souffles (graad 1-6)?  laat pt adem inhouden!

ARM
- inspectie  symmetrie, zwelling, verloop venen, kleur, haarverdeling, nagels, rash/wonden/littekens,…
- palpatie (pulsaties)
o a. brachialis  thv de elleboogplooi, mediaal bicepspees
o a. radialis  aan duimzijde van de pols (lateraal)
o a. ulnaris  aan pinkzijde van de pols (mediaal)
o LK epitrochleair  thv elleboog: tussen biceps & triceps spieren 3 cm boven mediale epicondylus
+ ALLEN TEST (art insuff)
o pt sterke vuist laten maken + duw met duim de a. radialis & a. ulnaris dicht  hand kleurt wit
o hand laten openen & 1 van de 2 BV loslaten  kijk of de hand weer kleur krijgt (normaal 3-5sec)
 moet je voor a. ulnaris en a. radialis apart doen




BEEN
- inspectie  symmetrie, zwelling, verloop venen, kleur, haarverdeling, nagels, rash/wonden/littekens,… (rechtstaand!!)
+ ook onder voet & tussen tenen
- palpatie
o temperatuur benen en voeten (mbv handrug)
o LK liesstreek  ongevoelig & tot 2cm = oke
o a. femoralis  tssn spina iliaca anterior superior en symphysis pubis + ineens auscultatie (klok)
o a. poplitea  in de knieholte (knie ontspannen & licht buigen)  met beide handen palperen
o a. dorsalis pedis  op de voetrug, lateraal extensor pees grote teen
o a. tibialis post.  achter mediale malleolus
- auscultatie van de a. femoralis (normaal niks te horen)




3

,OEDEEM, VENEN BEOORDELEN
LAAT PT RECHTSTAAN
- kijk naar omvang voet/benen
- meet omtrek met lintmeter L en R  voorvoet, boven enkel, kuit en bovenbeen
- pitting oedeem: druk met duim 5 sec thv voetrug, achter mediale malleolus en op kuiten

BV INSUFF
venen:
- oppervl tromboflebitis  let op zones van roodheid, zwelling, warmte
- diep veneuze trombose  let op pijnlijk gezwollen, bleek been + pijngevoelige femorale vene
- chr veneuze insuff  ulcera thv enkels/onderbeen & zones met bruine verkleuring

arteriën:
- zwakke/geen pulsaties
- huid: bleek bij heffen & donkerrood bij hangen, koud aanvoelend, atrofie en haarverlies, ulcera




4

,LONGEN
 kan ofwel post. zijde (rechtop zitten) ofwel ant. zijde (liggend) ofwel beide zijn!

🚩🚩🚩
- T-shirt uit
- palperen & ausculteren op scapula
- zeker pt vragen om door mond te ademen bij auscultatie
- L/R steeds vergelijken (dus eerst L/R voor je naar volgende locatie gaat)

KO

POSTERIEURE THORAX (ZITTEND)
- inspectie:
o AH in liggende houding  snelheid (14-20/min), ritme, diepte, inspanning, geluid (stridor, wheezing)
o littekens, kleur (cyanose?), rash, asymmetrie of deformatie (kyfose, scoliose)…
- palpatie:
o respiratorische expansie  duimen thv 10e rib & maak huidplooi (trekt symmetrisch weg bij diep inademen)




o Fremitus = palpabele trillingen bij spreken  met ulnaire zijde hand (NAAST SCAPULA), laat pt armen kruisen
& ‘99/33’ zeggen




↑ bij pneumonie, atelectase, infarct
↓ bij pleuraeffusie, pneumothorax



- percussie:
o armen gekruist
o L/R steeds vergelijken
o met losse hand
o volg volgorde (idem auscultatie) + diafragma
o vermeld wat je gehoord hebt (meestal resonant, diafragma is dof)
- auscultatie:
o armen gekruist
o L/R steeds vergelijken
o pt door mond diep laten ademen
o luister volledige cyclus
o volg volgorde (idem percussie)
o beschrijf wat je hoort
 normaal bilateraal vesiculair ademgeruis*, crepitaties, stridor, wheezing,…
 hoogte, intensiteit, duur I/E,…



5

,ANTERIEURE THORAX (LIGGEND)
- inspectie:
o AH in liggende houding  snelheid (14-20/min), ritme, diepte, inspanning, geluid (stridor, wheezing)
o littekens, kleur (cyanose?), rash, asymmetrie of deformatie (kyfose, scoliose)…
- palpatie:
o respiratorische expansie  duimen thv 7e rib & maak huidplooi (trekt symmetrisch weg bij diep inademen)




o Fremitus = palpabele trillingen bij spreken  met ulnaire zijde hand, laat pt ‘99/33’ zeggen




↑ bij pneumonie, atelectase, infarct
↓ bij pleuraeffusie, pneumothorax



- percussie
o L/R steeds vergelijken
o met losse hand
o volg volgorde (idem auscultatie)
o organen:
 hart: dof thv ICR 3-5
 lever: volg R midclav lijn naar onder tot dof geluid
 maag: volg R midclav lijn naar onder tot tympaan geluid
 vermeld organen die je percuteert!
- auscultatie
o L/R steeds vergelijken
o pt door mond diep laten ademen
o luister volledige cyclus
o volg volgorde (idem percussie)
o beschrijf wat je hoort:
 normaal bilateraal vesiculair ademgeruis*, crepitaties, stridor, wheezing,…
 hoogte, intensiteit, duur I/E,…




6

,EXTRA THEORIE/ACHTERGROND

ANATOMIE
oriëntatie  sternale hoek = rib 2 / scapula punt = rib 7 / proc spinosus C7




ADEMGELUIDEN (AUSCULTATIE)
fysiologische AH geluiden:
larynx/trachea en bronchi bronchovesiculair vesiculair
I<E I~E I>E (zwak)




toegevoegde geluiden:

patho AH




discontinu continu




ronchi: wheezing
crepitaties pleuraal wrijfgeluid
(piepend) vs brommend stridor
(einde I) (I & E)
(I & E)




fijn grofblazig bronchiaal astma, COPD vernauwing bovenste LW




pneumonie, longstuwing,
(broncho)pneumonie
longinfarct, longfibrose


veranderingen van VAG:
-  VAG =  wanddikte vb. fibrose
-  VAG =  alveolaire ventilatie vb. emfyseem
- VAG = vesiculair lucht vb. pneumothorax (!!), atelectase, grote tumor

voorgeleide stemgeluiden:
- igv abnormale bronchovesiculaire/bronchiale geluiden: laat pt ‘99’/‘ee’ zeggen, luister met stethoscoop op post thorax
- patho:
o meer/luidere fremitus  deel long zonder lucht (bronchofonie)
o ‘ee’ gehoord als ‘aa’  egofonie (acoustische filter valt weg)
o luidere heldere transmissie bij fluisteren  Whispered pectoriloquy



7

,ABDOMEN

🚩🚩🚩
- vermelden dat je PPA zou doen bij alarmtekenen:
o spierverzet
o loslaatpijn
o koorts
o chronische constipatie
o bloedverlies PA
o globus bij oudere man
- vragen naar pijn (laat pijnlijke regio aanduiden & onderzoek deze als laatst)
- litteken = navragen
- sta aan RECHTER ZIJDE van de pt
- pt laten liggen met armen langs zijde houden, broek los (zicht op liezen), T-shirt uit

1 E INSPECTIE

inspectie mond en keel (spatel + lichtje!!)
- lippen  tanden  tandvlees  tong  wangslijmvlies  verhemelte  farynx
- kijk naar: kleur, hydratatie, letsels/ulceraties, massa, mobiliteit, symmetrie

KO ABDOMEN

!! andere volgorde: inspectie  auscultatie  percussie  palpatie

- inspectie:
o mager/obees, meting lengte en gewicht + bepaling BMI, spiermassa
o littekens, zwellingen, atrofie huid/spier, symmetrie, kleur
o massa’s, peristaltiek, pulsaties
o hernia’s navel, lies, middellijn?  valsalva manoevre: op handrug blazen
o hydratatie huid:
 huidturgor (huidplooi vastnemen en lossen)
 capillaire refill (druk 5 sec op nagelbed = wit, bij loslaten = weer roos binnen 2 sec)
o benoem regio’s:




o vraag pijnlijke regio na (laatst onderzoeken)
- auscultatie:
o peristaltiek:
 op 1 plek, minst 2min maar stop zodra je iets hoort
 normaal = ‘borrelend’ en ‘clicks’  tussen 5-34/min
o vasculaire souffles:
 voorgeleide hartsouffles  epigastrium & hypochonders: in systole = normaal / in diastole = patho
 souffle aorta  thv epigastrium (boven navel)
 souffle a. renalis  bilateraal boven navel, naast aorta
 souffle a. iliaca  bilateraal boven inguinaal ligament midclaviculair (lies)
 souffle a. femoralis  bilateraal onder inguinaal ligament midclaviculair (lies)
(gewoon vermelden dat je deze ook kan doen)
o wrijfgeluiden:
 zeldzaam
 duiden op inflammatie peritoneale oppervlak
 vb. lever, milt



8

, - percussie voor lokalisatie/oriëntatie + orgaangrootte (lever, milt) + aanwezigheid vocht/massa/lucht
o overall  vnl tympaan agv vele darmlissen met lucht
o lever  midvlaviculaire lijn recht: van boven (long: resonant) naar onder (lever: dof, darmen: tympaan)
o milt  ant. axillaire lijn links: dof tov colon/maag (tympaan), demping onder ribbenkast = splenomegalie
o vraag bij lever en milt aan pt om diep in te ademen
o vraag ook of pt pijn heeft + kijk naar gezicht pt

- palpatie:
oppervlakkig
o de 9 regio’s met 1 vlakke hand
o zacht kleine draaiende bewegingen, hand opheffen en verplaatsen
o check:
 spierverzet (vrijwillig?)
 massa’s (uitz. suprapubische regio  massa hier = wss gevulde blaas: ‘globus vesicalis’)
 tenderness (drukpijn)
diepe
o de 9 regio’s met 2 handen (druk met bovenste, voel met onderste)
o gebruik palmaire vingers: hand vlak houden en naar beneden duwen
o check:
 organen
 massa’s
 drukpijn
 loslaatpijn (rebound tenderness)

organen:
o lever (1)
 rechterhand op rechter abdomen, vingers naar hoofd pt en aan onderste leverrand
 linkerhand op rug evenwijdig met ribben om lever op te tillen
 duw rechterhand zachtjes in de diepte richting de lever
 vraag pt diep in te ademen & voel leverrand
 laat druk beetje minderen  lever glijdt onder vingers  idee leveroppervlak krijgen
o lever (2) – obees
 beide handen naast elkaar op rechter abdomen, vingers naar hoofd pt en aan onderste leverrand
 duw vingers naar binnen & craniaal
 vraag pt diep in te ademen & voel leverrand
o milt
 linkerhand over pt rijken en ondersteun linker, onderste ribbenboog
 rechterhand thv ant axillaire lijn (onderste linker rib)
 vraag pt diep in te ademen & voel milt tip
 herhaal: zelfde maar dan in R zijlig met benen licht in flexie
o aorta
 met beide handen verticaal en lateraal tussen rectusschede, net boven navel
 voel naar pulsaties: schat breedte
o nieren
 balloteren  moeilijk te palperen (niet doen op SP)
 nierslagpijn: pt rechtop laten zitten  sta achter pt, voel naar onderste rib en sla met zijkant hand thv
nierloge (NIET op ribbenkast, WEL net onder de ribbenboog)

+ vermeld dat je PPA zou doen bij alarmteken:
 spierverzet
 loslaatpijn
 koorts
 chronische constipatie
 bloedverlies PA
 globus bij oudere man




9