Samenvatting - Doelgericht werken en evalueren (DOWE)

1

,
, (Vak)didactiek als studie
1. Omschrijving
Didactiek: Wetenschap die zich richt op de systematische en intentionele hulp van
leerkrachten aan leerlingen bij het initiëren en begeleiden van
onderwijsleerprocessen.

Verklaring:
 wetenschap
Didactiek is wetenschappelijk omdat men gebruik maakt van wetenschappelijke
methoden en technieken.
 systematische en intentionele hulp
We spreken van intentioneel omdat men welbepaalde doelen voor ogen heeft en
afhankelijk daarvan gaat de leerkracht de onderwijsleerprocessen plannen,
uitvoeren, analyseren en indien nodig bijsturen. Binnen de
onderwijsleerprocessen ondersteunt de leerkracht de leerlingen door gericht en
systematisch hulp te bieden.
 initiëren en begeleiden van onderwijsleerprocessen
Leerkrachten gaan de onderwijsleerprocessen plannen, uitvoeren, analyseren en
indien nodig bijsturen.


2. Vakspecifieke didactiek
Algemene didactiek: Wetenschappelijke studie van het onderwijsleerproces in het
algemeen (alle onderwijstypes en vakken).
Vakdidactiek: Studie die alle componenten van het didactische proces voor 1
bepaald vak.

Het model van Schulman is een praktisch
bruikbaar kader om in gesprek te gaan over
vakdidactiek.
Wanneer wordt je vakdidactische kennis gevoed?
 wanneer je werkt aan je vakkennis
 wanneer je didactische skills opdoet
 wanneer je praktijkervaring opdoet




3. Het model van de didactische analyse
Het didactisch model van “Van Gelders” is een hulpmiddel voor leerkrachten om
te reflecteren over hun onderwijsleerprocessen.

, 4. De didactische componenten
4.1. Doelstellingen
Doelstellingen: Het gene wat je wil bereiken met je onderwijsactiviteit(en).

In het onderwijs worden die doelstellingen weergegeven via leerdoelen. Er zijn
leerdoelen die op het einde van de les bereikt moeten zijn, maar ook leerdoelen die
op langere termijn (einde semester/jaar/…) moeten bereikt zijn. Na de
onderwijsactiviteit moet de leerkracht dan ook nagaan of die doelstelling(en) bereikt
is/zijn.

4.2. De didactische beginsituatie
Er zijn verschillende factoren die een invloed kunnen hebben op het verloop en
resultaat van de onderwijsleerprocessen.
Bv.: leerlingen (motivatie, interesse, niveau, …), klas (samenstelling, klimaat, …),
leerkracht (ervaring, interesse, stijl, …), school (grootte, pedagogische project, …) en
situationele elementen (tijdstip van les, recente gebeurtenissen, …)


4.3. De leerprocessen: leerstof, werkvormen, groeperingsvormen
en media
Leerstof: Concrete inhoudelijke materiaal waar de leerlingen mee aan de slag
moeten om de doelstellingen te bereiken.
Werkvormen: Activiteiten die de leerkracht en/of leerlingen doen om de
doelstellingen te bereiken (Bv.: quiz, groepswerk, klasgesprek, …).
Groeperingsvormen: Manier waarop leerlingen worden georganiseerd om samen
of individueel te leren (Bv.: groepjes, klassikaal, individueel, …).
Media: Materiaal en leermiddelen die gebruikt worden tijdens het
onderwijsleerproces (Bv.: bord, handboek, werkbloed, artikels, video, PowerPoint,
…).

4.4. Evaluatie
Bij het evalueren wordt er zowel gekeken of de doelstelling al dan niet bereikt zijn
en of de didactische keuzes goed waren. Evalueren gebeurt dus ook tijdens het
onderwijsleerproces en niet enkel op het einde zodat als de leerkracht merkt dat de
doelstellingen niet bereikt zijn, hij/zij zijn didactische keuzes en handelen kan
aanpassen.