Constitutioneel strafrecht en criminologie
Examen:
Bij het studeren van dit vak…
- Check steeds bij elke module de leerdoelen
- Gebruik al het opgegeven studiemateriaal
➔ Ook de opdrachten om zelf te maken/te studeren (die kunnen bevraagd worden bij het examen)
➔ Ook de overzicht-slides van de cursus (zie Canvas)
- Studeer samen met je bundel grondwetteksten
➔ Je moet de bundel grondwetteksten bij het examen gebruiken!!
Schriftelijk examen
1. Begrippen/artikelen/auteurs/… uitleggen (4 ptn)
2. Tekst aanvullen (4 ptn)
3. MC vragen (4 ptn) met giscorrectie (-0,25 per fout antwoord)
4. Open vraag 1 (4 ptn)
5. Open vraag 2 (4 ptn)
- Max. 2 u
- Bundel grondwetteksten meenemen (outprint!) en gebruiken
➔ Niet in schrijven! Wel fluoresceren, onderlijnen
,Introductie:
Maatschappelijk debat: de teloorgang van de democratische rechtsstaat?
- “We mogen niets meer”
➔ Zeggen, doen, lachen (met), …
➔ “Cancel culture”, “woke”, over Israël zeggen…
Recht op vrije meningsuiting
“Ze mogen veel te veel”
- Desinformatie, haatspraak (sociale media), “misdadigers eren”…
- Recht op waarheid, gegevensbescherming & onderwijs
- Opkomst van “autoritaire regimes”, “oligarchen”, ”illeberale democratie”
Democratische rechtstaat (Verlichting, eind 18de eeuw)
- Rechters maken migratiebeleid (on)mogelijk
Scheiding der machten
Belang constitutioneel strafrecht
- Welk gedrag wordt (niet) strafbaar gesteld?
• Bepaalde gedragingen zijn constitutioneel beschermd
- Wie bepaalt dit allemaal? Hoe werkt dit constitutionele systeem?
• Legaliteitsbeginsel
• Scheiding der machten en onafhankelijkheid van de RM
• Democratische rechtstaat
• Hedendaagse uitdagingen: Elon Musk (X)? Mark Zuckerberg (Facebook, Instagram)?
democratische vertegenwoordiging?
Wat is constitutioneel strafrecht?
- Constitutioneel strafrecht onderzoekt hoe “de grondwet” de uitoefening v strafrechtelijke
bevoegdheden verdeelt, beperkt en de rechten v burgers beschermt in het kader v strafrechtelijke
procedures en straffen.
- Constitutioneel strafrecht bevat :
➔ constitutionele regels die v toepassing zijn op (materiële en formele) strafrecht
- “de grondwet” … beter “constituties”
• “Constituties”: Belgische GW, EVRM, EU-verdrag van Lissabon, UN Convention on Human
Rights, …
• In het Engels: Constitutional Criminal Law
• Constitutional Law for Criminal Justice: the constitutional principles that apply to Criminal
Justice (practioners
,
, Module 1: basisbeginselen vh constitutoneel strafrecht
Les 1: beginselen
Leerdoelen:
• Je kent het verschil tussen publiek en privaat recht en weet dat (constitutioneel) strafrecht
publiek recht is
• Je kent het verschil tussen het materiële en het formele strafrecht
• Je weet wat het legaliteitsbeginsel inhoudt en wat vier belangrijke gevolgen van dit beginsel
zijn
• Je begrijpt de relatie tussen strafrechtelijke en sociale normen
• Je kent de definitie van een misdrijf en het belang van de wet daarbij
• Je kent de bestanddelen van een misdrijf (moreel en materieel element) en het
constitutioneel beginsel dat strafrecht “schuldstrafrecht” is (cf. vermoeden van onschuld)
• Je kent het belang en de essentie van de ”straf” in het constitutioneel strafrecht
• Je begrijpt dat strafrecht, in navolging van een constitutioneel perspectief, legitiem en
procedureel rechtvaardig moet zijn net omdat het strafrecht “leedtoevoegend” is
• Je kent en begrijpt de intrinsieke en instrumentele functies van het strafrecht
• Je kan uitleggen hoe juristen en criminologen naar het (constitutioneel) strafrecht kijken
1. Constitutioneel strafrecht is publiek recht
= Overheidsrecht e n geen privaat recht!
2 soorten:
Publiek recht
Privaat recht
Publiek recht
- Verticaal: tussen burgers en overheid - Horizontaal: tussen burgers
(overheid weegt door) - Privaat belang
- Aanvullend recht
➔ De overheid mag meer dan de
➔ Burgers mogen beslissen hoe ze
burger als dat het algemeen belang
het gaan doen
dient
Vb: als men een trein wil aanleggen en Vb: je huurt een studio, maar je bent vergeten
je huis is net op de piste van het spoor in het contract te zetten wie gaat de gang
kuisen en je hebt er ruzie over dan gaat de
dan mag de overheid je onteigenen wel
rechter kijken wat zegt de huurwetgeving
met betaling
erover
- Algemeen belang
Examen:
Bij het studeren van dit vak…
- Check steeds bij elke module de leerdoelen
- Gebruik al het opgegeven studiemateriaal
➔ Ook de opdrachten om zelf te maken/te studeren (die kunnen bevraagd worden bij het examen)
➔ Ook de overzicht-slides van de cursus (zie Canvas)
- Studeer samen met je bundel grondwetteksten
➔ Je moet de bundel grondwetteksten bij het examen gebruiken!!
Schriftelijk examen
1. Begrippen/artikelen/auteurs/… uitleggen (4 ptn)
2. Tekst aanvullen (4 ptn)
3. MC vragen (4 ptn) met giscorrectie (-0,25 per fout antwoord)
4. Open vraag 1 (4 ptn)
5. Open vraag 2 (4 ptn)
- Max. 2 u
- Bundel grondwetteksten meenemen (outprint!) en gebruiken
➔ Niet in schrijven! Wel fluoresceren, onderlijnen
,Introductie:
Maatschappelijk debat: de teloorgang van de democratische rechtsstaat?
- “We mogen niets meer”
➔ Zeggen, doen, lachen (met), …
➔ “Cancel culture”, “woke”, over Israël zeggen…
Recht op vrije meningsuiting
“Ze mogen veel te veel”
- Desinformatie, haatspraak (sociale media), “misdadigers eren”…
- Recht op waarheid, gegevensbescherming & onderwijs
- Opkomst van “autoritaire regimes”, “oligarchen”, ”illeberale democratie”
Democratische rechtstaat (Verlichting, eind 18de eeuw)
- Rechters maken migratiebeleid (on)mogelijk
Scheiding der machten
Belang constitutioneel strafrecht
- Welk gedrag wordt (niet) strafbaar gesteld?
• Bepaalde gedragingen zijn constitutioneel beschermd
- Wie bepaalt dit allemaal? Hoe werkt dit constitutionele systeem?
• Legaliteitsbeginsel
• Scheiding der machten en onafhankelijkheid van de RM
• Democratische rechtstaat
• Hedendaagse uitdagingen: Elon Musk (X)? Mark Zuckerberg (Facebook, Instagram)?
democratische vertegenwoordiging?
Wat is constitutioneel strafrecht?
- Constitutioneel strafrecht onderzoekt hoe “de grondwet” de uitoefening v strafrechtelijke
bevoegdheden verdeelt, beperkt en de rechten v burgers beschermt in het kader v strafrechtelijke
procedures en straffen.
- Constitutioneel strafrecht bevat :
➔ constitutionele regels die v toepassing zijn op (materiële en formele) strafrecht
- “de grondwet” … beter “constituties”
• “Constituties”: Belgische GW, EVRM, EU-verdrag van Lissabon, UN Convention on Human
Rights, …
• In het Engels: Constitutional Criminal Law
• Constitutional Law for Criminal Justice: the constitutional principles that apply to Criminal
Justice (practioners
,
, Module 1: basisbeginselen vh constitutoneel strafrecht
Les 1: beginselen
Leerdoelen:
• Je kent het verschil tussen publiek en privaat recht en weet dat (constitutioneel) strafrecht
publiek recht is
• Je kent het verschil tussen het materiële en het formele strafrecht
• Je weet wat het legaliteitsbeginsel inhoudt en wat vier belangrijke gevolgen van dit beginsel
zijn
• Je begrijpt de relatie tussen strafrechtelijke en sociale normen
• Je kent de definitie van een misdrijf en het belang van de wet daarbij
• Je kent de bestanddelen van een misdrijf (moreel en materieel element) en het
constitutioneel beginsel dat strafrecht “schuldstrafrecht” is (cf. vermoeden van onschuld)
• Je kent het belang en de essentie van de ”straf” in het constitutioneel strafrecht
• Je begrijpt dat strafrecht, in navolging van een constitutioneel perspectief, legitiem en
procedureel rechtvaardig moet zijn net omdat het strafrecht “leedtoevoegend” is
• Je kent en begrijpt de intrinsieke en instrumentele functies van het strafrecht
• Je kan uitleggen hoe juristen en criminologen naar het (constitutioneel) strafrecht kijken
1. Constitutioneel strafrecht is publiek recht
= Overheidsrecht e n geen privaat recht!
2 soorten:
Publiek recht
Privaat recht
Publiek recht
- Verticaal: tussen burgers en overheid - Horizontaal: tussen burgers
(overheid weegt door) - Privaat belang
- Aanvullend recht
➔ De overheid mag meer dan de
➔ Burgers mogen beslissen hoe ze
burger als dat het algemeen belang
het gaan doen
dient
Vb: als men een trein wil aanleggen en Vb: je huurt een studio, maar je bent vergeten
je huis is net op de piste van het spoor in het contract te zetten wie gaat de gang
kuisen en je hebt er ruzie over dan gaat de
dan mag de overheid je onteigenen wel
rechter kijken wat zegt de huurwetgeving
met betaling
erover
- Algemeen belang
