1
,INHOUDSOPGAVE
1. Inleiding.................................................................................................11
1.1. Sociale zekerheid.............................................................................11
1.2. Situering sociale bijstand.................................................................12
2. Federale sociale bijstand........................................................................13
2.1. Recht op maatschappelijke integratie..............................................13
2.1.1. Algemeen...................................................................................14
2.1.2. Toekenningsvoorwaarden van het recht op maatschappelijke
integratie..............................................................................................14
2.1.3. Leefloon......................................................................................15
2.1.3.1. De categorieën van rechthebbenden en het bedrag van het
leefloon..............................................................................................15
2.1.3.2. Bedragen (1/02/2025)..........................................................17
2.1.4. Berekening van de bestaansmiddelen.......................................17
2.1.4.1. Algemene principes..............................................................17
2.1.4.2. Vrijgestelde bestaansmiddelen............................................17
2.1.4.3. Beroepsinkomsten................................................................18
2.2. Maatschappelijke dienstverlening....................................................21
2.2.1. De hulpverlening vanwege het OCMW.......................................21
2.2.2. Procedure...................................................................................23
2.2.2.1. Indiening van de aanvraag...................................................23
2.2.2.2. Het ontvangstbewijs.............................................................23
2.2.2.3. Het sociaal onderzoek..........................................................24
2.2.2.4. De beslissing van het OCMW................................................25
2
, 2.2.2.5. Beroep bij de arbeidsrechtbank...........................................25
2.2.3. enkele belangrijke documenten uit de praktijk..........................26
2.2.4. Inspiratiewijzer bij het sociaal onderzoek...................................26
2.2.4.1. Inleiding................................................................................26
2.2.4.2. Balanceren...........................................................................26
A. Subjectiviteit vermijden.............................................................26
B. Balanceren tussen controle en hulp...........................................27
C. De privacy van de cliënten respecteren.....................................27
2.2.4.3. Dossiers opbouwen..............................................................27
A. Juridische complexiteit...............................................................27
B. Efficiënt informatie verzamelen.................................................28
C. Huisbezoek om een beter beeld te krijgen van de cliënt en zijn
situatie............................................................................................28
D. (Ver)taalproblemen staan sociaal onderzoek niet in de weg.....28
E. Moeilijk bereikbare cliënten........................................................29
2.2.4.4. Omgaan met cliënten...........................................................29
A. Help, mijn cliënt wordt agressief!...............................................29
B. Slecht nieuws brengen...............................................................29
C. Emotionele belasting..................................................................30
2.2.4.5. De klok tikt...........................................................................30
2.3. Inkomens garantie voor ouderen en tegemoetkomingen aan
personen met een handicap....................................................................31
2.3.1. Inkomensgarantie voor ouderen (IGO).......................................31
2.3.1.1. Algemeen.............................................................................31
2.3.1.2. Voorwaarden........................................................................31
2.3.1.3. Bedrag van de IGO: afhankelijk van financiële middelen en
gezinssituatie....................................................................................32
3
, 2.3.1.4. Verplichtingen van de aanvragen........................................33
1. Aanvraag....................................................................................33
2. Aangifte van de bestaansmiddelen............................................34
2.3.1.5. Beslissing – herziening – beroep...........................................34
2.3.2. Inkomensvervangende tegemoetkoming aan personen met een
handicap (IVT)......................................................................................35
2.3.2.1. Algemeen.............................................................................35
2.3.2.2. Voorwaarden........................................................................35
1. Leeftijdsvoorwaarden.................................................................36
2. Nationaliteitsvoorwaarde............................................................36
3. Woonplaats- en verblijfvoorwaarde............................................36
4. Rechten laten gelden op andere uitkeringen.............................36
5. Onvoldoende inkomsten.............................................................37
2.3.2.3. Bedrag afhankelijk van financiële middelen en gezinssituatie
..........................................................................................................37
2.3.2.4. Procedure.............................................................................38
2.3.3. Integratietegemoetkoming voor personen met een handicap (IT)
.............................................................................................................38
2.3.3.1. Algemeen.............................................................................38
2.3.3.2. Voorwaarden........................................................................39
1. Handicap....................................................................................39
2. Leeftijdsvoorwaarde...................................................................40
3. Woonplaats- en verblijfsvoorwaarde..........................................40
4. Inkomen......................................................................................40
2.3.3.3. Procedure.............................................................................41
2.3.3.4. Voordelen voor personen met een handicap........................41
2.3.4. Aan de slag met de simulatietool...............................................42
4
,INHOUDSOPGAVE
1. Inleiding.................................................................................................11
1.1. Sociale zekerheid.............................................................................11
1.2. Situering sociale bijstand.................................................................12
2. Federale sociale bijstand........................................................................13
2.1. Recht op maatschappelijke integratie..............................................13
2.1.1. Algemeen...................................................................................14
2.1.2. Toekenningsvoorwaarden van het recht op maatschappelijke
integratie..............................................................................................14
2.1.3. Leefloon......................................................................................15
2.1.3.1. De categorieën van rechthebbenden en het bedrag van het
leefloon..............................................................................................15
2.1.3.2. Bedragen (1/02/2025)..........................................................17
2.1.4. Berekening van de bestaansmiddelen.......................................17
2.1.4.1. Algemene principes..............................................................17
2.1.4.2. Vrijgestelde bestaansmiddelen............................................17
2.1.4.3. Beroepsinkomsten................................................................18
2.2. Maatschappelijke dienstverlening....................................................21
2.2.1. De hulpverlening vanwege het OCMW.......................................21
2.2.2. Procedure...................................................................................23
2.2.2.1. Indiening van de aanvraag...................................................23
2.2.2.2. Het ontvangstbewijs.............................................................23
2.2.2.3. Het sociaal onderzoek..........................................................24
2.2.2.4. De beslissing van het OCMW................................................25
2
, 2.2.2.5. Beroep bij de arbeidsrechtbank...........................................25
2.2.3. enkele belangrijke documenten uit de praktijk..........................26
2.2.4. Inspiratiewijzer bij het sociaal onderzoek...................................26
2.2.4.1. Inleiding................................................................................26
2.2.4.2. Balanceren...........................................................................26
A. Subjectiviteit vermijden.............................................................26
B. Balanceren tussen controle en hulp...........................................27
C. De privacy van de cliënten respecteren.....................................27
2.2.4.3. Dossiers opbouwen..............................................................27
A. Juridische complexiteit...............................................................27
B. Efficiënt informatie verzamelen.................................................28
C. Huisbezoek om een beter beeld te krijgen van de cliënt en zijn
situatie............................................................................................28
D. (Ver)taalproblemen staan sociaal onderzoek niet in de weg.....28
E. Moeilijk bereikbare cliënten........................................................29
2.2.4.4. Omgaan met cliënten...........................................................29
A. Help, mijn cliënt wordt agressief!...............................................29
B. Slecht nieuws brengen...............................................................29
C. Emotionele belasting..................................................................30
2.2.4.5. De klok tikt...........................................................................30
2.3. Inkomens garantie voor ouderen en tegemoetkomingen aan
personen met een handicap....................................................................31
2.3.1. Inkomensgarantie voor ouderen (IGO).......................................31
2.3.1.1. Algemeen.............................................................................31
2.3.1.2. Voorwaarden........................................................................31
2.3.1.3. Bedrag van de IGO: afhankelijk van financiële middelen en
gezinssituatie....................................................................................32
3
, 2.3.1.4. Verplichtingen van de aanvragen........................................33
1. Aanvraag....................................................................................33
2. Aangifte van de bestaansmiddelen............................................34
2.3.1.5. Beslissing – herziening – beroep...........................................34
2.3.2. Inkomensvervangende tegemoetkoming aan personen met een
handicap (IVT)......................................................................................35
2.3.2.1. Algemeen.............................................................................35
2.3.2.2. Voorwaarden........................................................................35
1. Leeftijdsvoorwaarden.................................................................36
2. Nationaliteitsvoorwaarde............................................................36
3. Woonplaats- en verblijfvoorwaarde............................................36
4. Rechten laten gelden op andere uitkeringen.............................36
5. Onvoldoende inkomsten.............................................................37
2.3.2.3. Bedrag afhankelijk van financiële middelen en gezinssituatie
..........................................................................................................37
2.3.2.4. Procedure.............................................................................38
2.3.3. Integratietegemoetkoming voor personen met een handicap (IT)
.............................................................................................................38
2.3.3.1. Algemeen.............................................................................38
2.3.3.2. Voorwaarden........................................................................39
1. Handicap....................................................................................39
2. Leeftijdsvoorwaarde...................................................................40
3. Woonplaats- en verblijfsvoorwaarde..........................................40
4. Inkomen......................................................................................40
2.3.3.3. Procedure.............................................................................41
2.3.3.4. Voordelen voor personen met een handicap........................41
2.3.4. Aan de slag met de simulatietool...............................................42
4