Geschreven door studenten die geslaagd zijn Direct beschikbaar na je betaling Online lezen of als PDF Verkeerd document? Gratis ruilen 4,6 TrustPilot
logo-home
Samenvatting

Samenvatting - Klinische psychiatrie (alle hoofdstukken)

Beoordeling
-
Verkocht
1
Pagina's
143
Geüpload op
30-12-2025
Geschreven in
2025/2026

In deze samenvatting heb ik de lessen en PowerPoint behandelt. Bij moeilijke woorden staat de uitleg er bij.

Voorbeeld van de inhoud

KLINISCHE PSYCHIATRIE




1

,Inhoudsopgave

LESINHOUD ................................................................................................................................13


INLEIDING: GEBRUIK VAN DE DSM-5.............................................................................................13

MENU ............................................................................................................................................ 13

INLEIDING: PSYCHOPATHOLOGIE................................................................................................... 13

INLEIDING: PSYCHIATRISCHE STOORNIS ........................................................................................ 14
Verklaringsmodellen: .................................................................................................................. 14
Voorbeeld: bio-psycho-sociaal model.......................................................................................... 15

CLASSIFICATIE ............................................................................................................................... 16
Drie soorten classificaties ........................................................................................................... 16
.................................................................................................................................................. 16
DSM/ICD .................................................................................................................................... 17
DSM: voor- en nadelen ................................................................................................................ 18
DSM: geschiedenis ..................................................................................................................... 19

DIAGNOSTIEK ................................................................................................................................ 19
Verschillen tussen classificatie en diagnostiek ............................................................................ 19

OPZET DSM-5................................................................................................................................. 20
Veranderingen deel II .................................................................................................................. 20
Deel III: Aandoeningen die verder onderzoek behoeven ................................................................. 21

STELLINGEN .................................................................................................................................. 21
DSM-5 Stellingen ........................................................................................................................ 21

CONCLUSIE ................................................................................................................................... 22


INLEIDING ...................................................................................................................................22

NORMALITEIT + PSYCHOPATHOLOGIE ............................................................................................ 22
Normaliteit ................................................................................................................................. 22
Criteria normaliteit .................................................................................................................. 23
Probleem van de subjectiviteit ................................................................................................. 24

EPIDEMIOLOGIE ............................................................................................................................ 24
Verloop psychische stoornis........................................................................................................ 25
Acuut verloop ......................................................................................................................... 25
Intermitterend verloop............................................................................................................. 26
Statisch verloop ...................................................................................................................... 26
Progressief verloop ................................................................................................................. 26


2

, Ongelijkheden in psychiatrische morbiditeit ................................................................................. 26
Algemene prevalentie ................................................................................................................. 27

ETIOPATHOGENESE ....................................................................................................................... 27
Fysiopathogenese + Psychopathogense ....................................................................................... 27

FYSIOPATHOGENESE ..................................................................................................................... 28
Genetica .................................................................................................................................... 28
Wisselwerking tussen genen en omgevingsfacoren ................................................................... 28
Genetisch kwetsbaarheidsmodel ............................................................................................. 29
Heritabiliteit ........................................................................................................................... 30
Basisvragen genetisch onderzoek ............................................................................................ 30
Genotype x Leeftijd interactie .................................................................................................. 31
Gen-omgeving-Gen ................................................................................................................. 31
Algemene heritabiliteit in grafiek .............................................................................................. 32
Schizofrenie ........................................................................................................................... 32
Neurotransmitters ...................................................................................................................... 33

PSYCHOPATHOGENESE ................................................................................................................. 33
Psychologisch perspectief .......................................................................................................... 33
Psychische functies: Stoornis in het psychisch functioneren (symptoom benadering) ..................... 35
1: Expressie en psychomotoriek: .............................................................................................. 35
2: Bewustzijn .......................................................................................................................... 35
3: Zelfbeleving ........................................................................................................................ 36
4: Waarneming (perceptie) : ..................................................................................................... 37
5: Denken en geheugen ........................................................................................................... 38
6: Gevoelen en verlangen ........................................................................................................ 38
Psychiatrisch onderzoek ............................................................................................................. 39
Anamnese .............................................................................................................................. 39
Onderzoek .............................................................................................................................. 40
Beeldvorming ......................................................................................................................... 41

1: KLINISCHE PSYCHIATRIE: NEUROCOGNITIEVE STOORNISSEN ..................................................... 42

NEUROCOGNITIEVE STOORNISSEN ................................................................................................ 42
Epidemiologie ............................................................................................................................ 42
Algemeen - Vergrijzing van de bevolking in België ...................................................................... 43
Het geheugen ............................................................................................................................. 43
Verschillende geheugencapaciteiten ........................................................................................ 43
Ouderdom (senescentie) ............................................................................................................ 44
Neuropsychologische testen ....................................................................................................... 44



3

, Kloktest .................................................................................................................................. 45

DEMENTIE ..................................................................................................................................... 45
Geheugen en veroudering ........................................................................................................... 45
Epidemiologie – Expertisecentrum dementie Vlaanderen .............................................................. 45
Klinische Kenmerken Algemeen ................................................................................................... 46
Oriëntatieproblemen ............................................................................................................... 47
Geheugenstoornissen – inprenting ........................................................................................... 47
Geheugenstoornissen - recent geheugen.................................................................................. 48
Geheugenstoornissen - langer geheugen .................................................................................. 48
Stoornis in abstract denken en het oordeelsvermogen ............................................................... 48
Afasie (corticale functiestoornissen) ....................................................................................... 49
Apraxie (corticale functiestoornissen) ..................................................................................... 49
Agnosie (corticale functiestoornissen) ..................................................................................... 49
Gedragsveranderingen ............................................................................................................ 50
Bijkomende symptomen .......................................................................................................... 50
Indeling ...................................................................................................................................... 50
Dementie van het alzheimer-type (DAT)/ Degeneratieve oorzaken .............................................. 51
Etiopathogenese ................................................................................................................. 52
Prognose ............................................................................................................................ 52
Neuropsychologische testen: MMSE..................................................................................... 52
Vasculaire dementie ............................................................................................................... 52
Andere vormen van dementie .................................................................................................. 53
Parkinson............................................................................................................................ 53
Diagnostiek ................................................................................................................................ 53
Dementie - Depressie .............................................................................................................. 54
Behandeling ............................................................................................................................... 54

DELIRIUM ...................................................................................................................................... 55
Epidemiologie ............................................................................................................................ 55
DSM........................................................................................................................................... 55
Subtypes .................................................................................................................................... 56
Delirium-dementie-depressie ..................................................................................................... 56
Behandeling ............................................................................................................................... 56

AMNESTISCHE STOORNISSEN ........................................................................................................ 56


2: MIDDELENGERELATEERDE EN VERSLAVINGSSTOORNISSEN ......................................................57

STOORNISSEN IN HET GEBRUIK...................................................................................................... 57
Misbruik van een middel ............................................................................................................. 58



4

, Middelenafhankelijkheid ............................................................................................................. 59

STOORNISSEN DOOR HET GEBRUIK ............................................................................................... 59
Intoxicatie door een middel ......................................................................................................... 59
Onthouding van een middel......................................................................................................... 60

PSYCHOACTIEVE STOFFEN ............................................................................................................ 60
Indeling - algemeen .................................................................................................................... 61

ALCOHOLGEBRUIK ........................................................................................................................ 62
Epidemiologie ............................................................................................................................ 62
Richtlijnen alcohol ...................................................................................................................... 62

ALCOHOL ...................................................................................................................................... 62
Stoornissen door het gebruik ....................................................................................................... 62

DRUGS .......................................................................................................................................... 63
Stoornissen door het gebruik ....................................................................................................... 63

DIAGNOSTIEK ................................................................................................................................ 63

EPIOPATHOGENESE ....................................................................................................................... 64
Motivationeel systeem ................................................................................................................ 65
Controle systeem ....................................................................................................................... 65

PROGNOSE ................................................................................................................................... 66

BEHANDELING .............................................................................................................................. 66
5 Fasen die iemand doorloopt bij het stoppen of verminderen van verslavingen .............................. 67
Precontemplatie ......................................................................................................................... 67
Contemplatie ............................................................................................................................. 67
Beslissen/voorbereiden .............................................................................................................. 67
Uitvoeren ................................................................................................................................... 67
Terugvallen ................................................................................................................................. 67
Abstinentie behouden ................................................................................................................. 68


3: SCHRIZOFRENIE EN ANDERE PSYCHOTISCHE STOORNISEEN ....................................................69

INDELING ...................................................................................................................................... 69

PSYCHOTISCHE STOORNISSEN ...................................................................................................... 70

SCHIZOFRENIE .............................................................................................................................. 70
Kenmerken ................................................................................................................................. 71
Algemeen ............................................................................................................................... 71
Denkstoornissen: formeel/inhoudelijk ...................................................................................... 71



5

, Waarnemingsstoornissen ........................................................................................................ 72
Ernstig chaotisch of katatoon gedrag ........................................................................................ 73
Negatieve symptomen............................................................................................................. 73
Co-morbiditeit ............................................................................................................................ 74
Differentiële diagnostiek ............................................................................................................. 74
Diagnostiek ................................................................................................................................ 74
Epidemiologie ............................................................................................................................ 75
Etiopathogenese – Stresskwetsbaarheidsmodel ........................................................................... 75
Prodromen - De eerste verschijnselen .......................................................................................... 76
Prodromen ............................................................................................................................. 76
De psychose .............................................................................................................................. 76
Genetische factoren ................................................................................................................... 77
Neurobiologische afwijkingen ..................................................................................................... 77
Stresskwetsbaarheidsmodel ....................................................................................................... 78
Preventie .................................................................................................................................... 78
Behandeling - Algemeen ............................................................................................................. 78
Behandeling – Medicatie.......................................................................................................... 79
Psychosociale interventies ...................................................................................................... 80
Beloop – 4 fasen ......................................................................................................................... 81

SCHIZOFRENIFORME STOORNIS .................................................................................................... 81
Klinische criteria ......................................................................................................................... 81

WAANSTOORNIS ............................................................................................................................ 82
Varianten ................................................................................................................................... 83

KORTDURENDE PSYCHOTISCHE STOORNIS .................................................................................... 83
Klinische criteria ......................................................................................................................... 83

GEDEELDE PSYCHOTISCHE STOORNIS ........................................................................................... 83
Klinische criteria ......................................................................................................................... 83


4: STEMMINGSSTOORNISSEN ......................................................................................................84

INHOUD ........................................................................................................................................ 84

STEMMINGSSTOORNISSEN ............................................................................................................ 84
Symptoomcriteria (5 of meer) depressieve episode ....................................................................... 84
Symptoomcriteria manische episode........................................................................................... 85
Manisch vs. depressief ................................................................................................................ 85
Symptoomcriteria hypomane episode ......................................................................................... 85
Symptoomcriteria gemengde episode .......................................................................................... 86



6

, DEPRESSIEVE STEMMINGSSTOORNISSEN ...................................................................................... 86
Depressieve stoornis - specificaties ............................................................................................. 86
Dysthyme stoornis ...................................................................................................................... 87

BIOPOLAIRE STEMMINGSSTOORNISSEN......................................................................................... 87
Bipolaire stoornis / algemeen ...................................................................................................... 87
Cyclothyme stoornis ................................................................................................................... 88
Diagnostiek ................................................................................................................................ 88
Differentiële diagnose & comorbiditeit ......................................................................................... 89

EPIDEMIOLOGIE ............................................................................................................................ 89

ETIOPATHOGENESE / FYSIOPATHOGESE ......................................................................................... 89

PROGNOSE DEPRESSIEVE STOORNIS – BELOOP ............................................................................. 91

BEHANDELING .............................................................................................................................. 92
Algemeen ................................................................................................................................... 92
Psychotherapie........................................................................................................................... 92
Alternatieve behandelingen ......................................................................................................... 93

SUÏCIDE ........................................................................................................................................ 94
Suïcidaal proces ......................................................................................................................... 94
Ontremmende factoren .............................................................................................................. 95
Beschermende factoren .............................................................................................................. 95
Exploratie suïcidaliteit (Suicidepreventievlaanderen) .................................................................... 95


5 : ANGSTSTOORNISSEN ..............................................................................................................96

INHOUD ........................................................................................................................................ 96

INLEIDING ..................................................................................................................................... 96
Het begrip ‘angst’ ........................................................................................................................ 96
Cerebraal angstcircuit ................................................................................................................. 96

GENERIEKE BEHANDELING ............................................................................................................ 97

BESCHRIJVIN SPECIFIEKE ANGSTSTOORNISSEN ............................................................................. 97
Overzicht ................................................................................................................................... 97
Specifieke fobie .......................................................................................................................... 98
Kenmerken ............................................................................................................................. 98
Etiopathogenese : ................................................................................................................... 99
Behandeling :.......................................................................................................................... 99
Paniekstoornis............................................................................................................................ 99
Kenmerken paniekaanval ...................................................................................................... 100



7

, Agorafobie................................................................................................................................ 100
Etiopathogenese : paniekstoornis en agorafobie ..................................................................... 101
Behandeling : paniekstoornis en agorafobie ............................................................................ 102
Sociale fobie ............................................................................................................................ 102
Kenmerken ........................................................................................................................... 102
Etiopathogenese en behandeling ........................................................................................... 102
Obsessief-compulsieve stoornis (OCS/OCD) ............................................................................. 103
Etiopathogenese en behandeling ........................................................................................... 103
Gegeneraliseerde angststoornis (GAS) ....................................................................................... 104
Behandeling ......................................................................................................................... 104
Posttraumatische stressstoornis (PTSS/PTSD) ............................................................................ 105
Etiopathogenese ................................................................................................................... 106
Behandeling ......................................................................................................................... 106
Acute stressstoornis ................................................................................................................. 107
Kenmerken ........................................................................................................................... 107


6 : EETSTOORNISSEN ................................................................................................................. 108

INHOUD ...................................................................................................................................... 108

ANOREXIA NERVOSA .................................................................................................................... 108
Kenmerken ............................................................................................................................... 108
Klinische presentatie ............................................................................................................. 109

BULIMIA NERVOSA ....................................................................................................................... 109
Kenmerken ............................................................................................................................... 109
Differentiële diagnose & Comorbiditeit ...................................................................................... 110

DIAGNOSTIEK .............................................................................................................................. 110

ETIOPATHOGENESE ..................................................................................................................... 110

BEHANDELING ............................................................................................................................ 111


7: KINDER- EN JEUGDPSYCHIATRIE ............................................................................................ 112

INHOUD ...................................................................................................................................... 112

INLEIDING ................................................................................................................................... 112
Definitie psychiatrische stoornis bij kinderen en jongeren ........................................................... 112
Kinderpsychiatrische stoornissen prevalentie............................................................................. 113

ONTWIKKELINGSSTOORNISSEN ................................................................................................... 113
ADHD ...................................................................................................................................... 113
Klinische kenmerken ............................................................................................................. 113


8

, Klinisch beeld ....................................................................................................................... 113
ADHD Kernsymptomen - Bijkomende diagnostische criteria ................................................ 113
Ontwikkelingspsychopathologie – Infants & peuters ............................................................ 114
Ontwikkelingspsychopathologie – Kleuters ......................................................................... 114
Ontwikkelingspsychopathologie – Lagere schoolleeftijd ...................................................... 114
Ontwikkelingspsychopathologie - Adolescenten ................................................................. 115
Ontwikkelingpsychopathologie - Volwassenen .................................................................... 115
Ontwikkelingsverloop ........................................................................................................ 115
Classificatie ......................................................................................................................... 116
Epidemiologie/ prevalentie .................................................................................................... 116
Behandeling ......................................................................................................................... 116
ASS / Autismespectrumstoornis ................................................................................................ 118
Klinische kenmerken ............................................................................................................. 118
Screening ......................................................................................................................... 119
ASS – Classificatie ................................................................................................................ 120
Epidemiologie ....................................................................................................................... 120
Prevalentie ........................................................................................................................ 120
Etiopathogenese – psychopathogenese .................................................................................. 121
Comorbiditeit ....................................................................................................................... 122
Behandeling ......................................................................................................................... 122

GEDRAGSSTOORNISSEN .............................................................................................................. 123
Externaliserende stoornissen .................................................................................................... 123
Algemeen ............................................................................................................................. 123
Oppositionele-opstandige stoornis/ODD ................................................................................... 123
Classificatiecriteria DSM5 ..................................................................................................... 123
Normoverschrijdend-gedragsstoornis (Conduct disorder) ........................................................... 124
Classificatiecriteria DSM5 ..................................................................................................... 124
Beloop ..................................................................................................................................... 125
Epidemiologie .......................................................................................................................... 125
Etiopathogenese ...................................................................................................................... 125
Individuele risicofactoren ...................................................................................................... 125
Contextuele risicofactoren .................................................................................................... 126
Sociale risicofactoren ........................................................................................................... 126
Risicofactoren m.b.t. woonomgeving...................................................................................... 126
Ontwikkelingsmodel / Taxonomie van Moffit ........................................................................... 127
Ontwikkelingsmodel / Patterson ............................................................................................ 127
Behandeling ............................................................................................................................. 128




9

, 8: SLAAPSTOORNISSEN ............................................................................................................. 129

OVERZICHT ................................................................................................................................. 129

HET SLAAPPROCES ...................................................................................................................... 129
Algemeen ................................................................................................................................. 129

DYSSOMNIA................................................................................................................................. 130
Primaire insomnia/Primaire hypersomnia ................................................................................... 130
Narcolepsie ............................................................................................................................. 131
Slaapgebonden ademhalingsstoornis ........................................................................................ 131
Slaapstoornis gebonden aan de circadiane ritmiek ..................................................................... 131
Intrinsieke stoornis: .............................................................................................................. 131
Extrinsieke stoornis: .............................................................................................................. 132
Dyssomnia Niet Anderszins Omschreven / restcategorie ............................................................. 132

PARASOMNIA............................................................................................................................... 133
Nachtmerries ........................................................................................................................... 133
Pavor nocturnus ....................................................................................................................... 133
Slaapwandelen......................................................................................................................... 133

BEHADNELING DYSSOMNIA ......................................................................................................... 134
Insomnia/hypersomnia ............................................................................................................. 134
Narcolepsie ............................................................................................................................. 134
Andere ..................................................................................................................................... 134

BEHANDELING PARASOMNIA ....................................................................................................... 135


9: SEKSUELE STOORNISSEN ....................................................................................................... 136

INHOUD ...................................................................................................................................... 136

SEKSUELE DISFUNCTIE ................................................................................................................ 136
De seksuele respons cyclus ...................................................................................................... 136
Kenmerken ............................................................................................................................... 137
Seksuele pijnstoornissen .......................................................................................................... 137
Diagnostiek .............................................................................................................................. 137
Etiopathogenese ...................................................................................................................... 138
Behandeling ............................................................................................................................. 138

PARAFILIE .................................................................................................................................... 139
Drangstoornissen ..................................................................................................................... 139
Dwang-drang ........................................................................................................................ 139
Kenmerken ............................................................................................................................... 139



10

Documentinformatie

Geüpload op
30 december 2025
Aantal pagina's
143
Geschreven in
2025/2026
Type
SAMENVATTING

Onderwerpen

€7,96
Krijg toegang tot het volledige document:

Verkeerd document? Gratis ruilen Binnen 14 dagen na aankoop en voor het downloaden kan je een ander document kiezen. Je kan het bedrag gewoon opnieuw besteden.
Geschreven door studenten die geslaagd zijn
Direct beschikbaar na je betaling
Online lezen of als PDF

Maak kennis met de verkoper
Seller avatar
maite01022006

Maak kennis met de verkoper

Seller avatar
maite01022006 Vrije Universiteit Brussel
Bekijk profiel
Volgen Je moet ingelogd zijn om studenten of vakken te kunnen volgen
Verkocht
11
Lid sinds
1 jaar
Aantal volgers
0
Documenten
15
Laatst verkocht
1 maand geleden

0,0

0 beoordelingen

5
0
4
0
3
0
2
0
1
0

Waarom studenten kiezen voor Stuvia

Gemaakt door medestudenten, geverifieerd door reviews

Kwaliteit die je kunt vertrouwen: geschreven door studenten die slaagden en beoordeeld door anderen die dit document gebruikten.

Niet tevreden? Kies een ander document

Geen zorgen! Je kunt voor hetzelfde geld direct een ander document kiezen dat beter past bij wat je zoekt.

Betaal zoals je wilt, start meteen met leren

Geen abonnement, geen verplichtingen. Betaal zoals je gewend bent via Bancontact, iDeal of creditcard en download je PDF-document meteen.

Student with book image

“Gekocht, gedownload en geslaagd. Zo eenvoudig kan het zijn.”

Alisha Student

Bezig met je bronvermelding?

Maak nauwkeurige citaten in APA, MLA en Harvard met onze gratis bronnengenerator.

Bezig met je bronvermelding?

Veelgestelde vragen