PRIVATE VEILIGHEID
CRIMINOLOGIE (VERKORT TRAJECT) 2025-2026
r
,EXAMEN
6 meerkeuzevragen op 6p (geen hogere cesuur,
giscorrectie) 2 begrippen op 4p
- Begrip: old boys network bv.
o Bijv vier lijntjes gegeven -> ook verwacht dat je die ruimte
gebruikt om te antwoorden
2 open vragen (college + themawetboek) op elk 5 p
- overkoepelende kennis -> ½ slides met elkaar in verband kunnen brengen -> waar hij
lang bij heeft stilgestaan
- Open vraag vorig jaar: Obv welke types mbt beroepsorientatie en functie? ->
opsommen en uitleggen!
- Open vraag uit colleges + één om themawetboek te gebruiken
o In staat zijn om snel iets terug te vinden (fluo + post-its mag, schrijven niet)
(bij meerkeuzevragen soms ook handig om antwoord terug te vinden)
Leerstof
o Hoor- en gastcolleges
o Slides
o Reader (extra info bij onderwerpen colleges)
Reader nt vanbuiten, maar wel elk artikel gelezen hebben -> nt
heel gedetailleerd kennen maar wel weten waarover het gaat en
wat de standpunten zijn vd artikels/auteurs -> belzangtrijkste
inzichten
Schriftelijk
o Gebruik themawetboek
o Meerkeuzevragen, open vragen (kennis, begrippen, verbanden)
o Één open vraag betrekking op wetboek
Reader
o Extra info bij onderwerpen colleges
Themawetboek
o Niet studeren, wel verbanden kunnen leggen met les
o Themawetboek te gebruiken op examen (26 januari 2026) -> niet enkel
bij open vraag, maar ook bij andere vragen handig!!!
Bv. Wet 29 juli 1934 waarbij private milities verboden worden (p. 300)
Bespreek deze wet, zijn ontstaanscontext en
gevolgen voor overheidsvisie op private veiligheid
in België
o Zie Canvas voor infodocument
o Geen lesnotities of kopie op examen!
,BEGRIP PRIVATE VEILIGHEID (LES 1)
WIE, WAT, WAAR, WANNEER, WAAROM, HOE EN HOEVEEL
= Niet-statelijke partijen/spelers die betrokken zijn met veiligheid (naast politie en justitie)
bv. privé-detectives die fraude binnen onderneming onderzoeken
PRIVATE OPSPORING
Bv. privédetective voor fraude (kan leiden tot schending van de privacy)
PRIVATE BEWAKING (BEWAKINGSAGENTEN)
- Aanwezig op luchthaven, festivals, campus VUB, evenementen…
- Interne bewakingsdiensten: wet van 2 oktober 2017
- Fouilles: fysieke controle, zeer beperkt, visueel geen fouilles zoals politie toegestaan
Bv. bewakingsagent, steward, evenementbewaking
VEILIGHEIDSPERSONEEL/VEILIGHEIDSDIENSTEN (VEILIGHEIDSAGENTEN)
- Aanwezig op openbaar vervoer, winkelcentra
- Onderscheid tussen private veiligheid en bijzondere veiligheid: interne
bewakingsdiensten die in kader van het openbaar vervoer actief zijn
Bv. Securail
BURGERWACHTEN/BUURTWACHTEN
- In principe verboden -> Is een vorm van private veiligheid grijze zone
- Mensen die naast de politie en private bewaking zelf gaan patrouilleren
Bv. Whatsapp-groepen
CAMERA’S
- Openbare plekken: camerasysteem wordt geïnstalleerd en gemonitord door politie
- Privé plaatsen: camerasysteem wordt geïnstalleerd en gemonitord door personeel
binnen private veiligheid
PORTIERS/BUITENWIPPERS
- Vroeger criminaliteit:
o Portiersbendes (Macht proberen krijgen over discotheken)
o wapenbezit (matrak), geweld
o geld vragen aan uitgang
o Mensen binnenlaten of niet op basis van uiterlijk men kon doen wat men wou
(racistisch)
- Vallen sinds kort onder wet van private veiligheid (1999)
VRIJWILLIGERS/STEWARDS
- Aanwezig op voetbal, festivals, evenementen
- GEEN fouilles
VERSCHILLENDE TAKKEN
Private veiligheid <-> private bewaking (bewakingssector)
Kan Privaat, vrijwillig, en commerieel zijn vooral commercieel -> worden gehuurd door een klant
- Bijzonder veiligheid vs Private veiligheid
o Bijzonder veiligheid in het kader van openbaar vervoer
, POLITIE VS PRIVATE VEILIGHEID
- Omvang sector:
o Ambtenaren bij politie: 40 000
o Private veiligheidssector: 25 000 (commerciële segment)
• Verhouding ongeveer 1/2
- Fouilles:
o Politie: ja
o Private veiligheid: enkel fysieke controle, geen grondige fouilles
- Geweld:
o Politie heeft monopolie op dwang en geweld!
- Arrestatie:
o Politie: ja
o Private veiligheid: mag iemand 2u vasthouden (zonder dwang), maar NIET arresteren
In België kijkt men vooral naar politie voor veiligheid en wordt private veiligheid beperkt gehouden door
overheid.
In de VS gaan burgers meer instaan voor veiligheid, heft in eigen handen nemen = vigilantism
CRIMINOLOGIE (VERKORT TRAJECT) 2025-2026
r
,EXAMEN
6 meerkeuzevragen op 6p (geen hogere cesuur,
giscorrectie) 2 begrippen op 4p
- Begrip: old boys network bv.
o Bijv vier lijntjes gegeven -> ook verwacht dat je die ruimte
gebruikt om te antwoorden
2 open vragen (college + themawetboek) op elk 5 p
- overkoepelende kennis -> ½ slides met elkaar in verband kunnen brengen -> waar hij
lang bij heeft stilgestaan
- Open vraag vorig jaar: Obv welke types mbt beroepsorientatie en functie? ->
opsommen en uitleggen!
- Open vraag uit colleges + één om themawetboek te gebruiken
o In staat zijn om snel iets terug te vinden (fluo + post-its mag, schrijven niet)
(bij meerkeuzevragen soms ook handig om antwoord terug te vinden)
Leerstof
o Hoor- en gastcolleges
o Slides
o Reader (extra info bij onderwerpen colleges)
Reader nt vanbuiten, maar wel elk artikel gelezen hebben -> nt
heel gedetailleerd kennen maar wel weten waarover het gaat en
wat de standpunten zijn vd artikels/auteurs -> belzangtrijkste
inzichten
Schriftelijk
o Gebruik themawetboek
o Meerkeuzevragen, open vragen (kennis, begrippen, verbanden)
o Één open vraag betrekking op wetboek
Reader
o Extra info bij onderwerpen colleges
Themawetboek
o Niet studeren, wel verbanden kunnen leggen met les
o Themawetboek te gebruiken op examen (26 januari 2026) -> niet enkel
bij open vraag, maar ook bij andere vragen handig!!!
Bv. Wet 29 juli 1934 waarbij private milities verboden worden (p. 300)
Bespreek deze wet, zijn ontstaanscontext en
gevolgen voor overheidsvisie op private veiligheid
in België
o Zie Canvas voor infodocument
o Geen lesnotities of kopie op examen!
,BEGRIP PRIVATE VEILIGHEID (LES 1)
WIE, WAT, WAAR, WANNEER, WAAROM, HOE EN HOEVEEL
= Niet-statelijke partijen/spelers die betrokken zijn met veiligheid (naast politie en justitie)
bv. privé-detectives die fraude binnen onderneming onderzoeken
PRIVATE OPSPORING
Bv. privédetective voor fraude (kan leiden tot schending van de privacy)
PRIVATE BEWAKING (BEWAKINGSAGENTEN)
- Aanwezig op luchthaven, festivals, campus VUB, evenementen…
- Interne bewakingsdiensten: wet van 2 oktober 2017
- Fouilles: fysieke controle, zeer beperkt, visueel geen fouilles zoals politie toegestaan
Bv. bewakingsagent, steward, evenementbewaking
VEILIGHEIDSPERSONEEL/VEILIGHEIDSDIENSTEN (VEILIGHEIDSAGENTEN)
- Aanwezig op openbaar vervoer, winkelcentra
- Onderscheid tussen private veiligheid en bijzondere veiligheid: interne
bewakingsdiensten die in kader van het openbaar vervoer actief zijn
Bv. Securail
BURGERWACHTEN/BUURTWACHTEN
- In principe verboden -> Is een vorm van private veiligheid grijze zone
- Mensen die naast de politie en private bewaking zelf gaan patrouilleren
Bv. Whatsapp-groepen
CAMERA’S
- Openbare plekken: camerasysteem wordt geïnstalleerd en gemonitord door politie
- Privé plaatsen: camerasysteem wordt geïnstalleerd en gemonitord door personeel
binnen private veiligheid
PORTIERS/BUITENWIPPERS
- Vroeger criminaliteit:
o Portiersbendes (Macht proberen krijgen over discotheken)
o wapenbezit (matrak), geweld
o geld vragen aan uitgang
o Mensen binnenlaten of niet op basis van uiterlijk men kon doen wat men wou
(racistisch)
- Vallen sinds kort onder wet van private veiligheid (1999)
VRIJWILLIGERS/STEWARDS
- Aanwezig op voetbal, festivals, evenementen
- GEEN fouilles
VERSCHILLENDE TAKKEN
Private veiligheid <-> private bewaking (bewakingssector)
Kan Privaat, vrijwillig, en commerieel zijn vooral commercieel -> worden gehuurd door een klant
- Bijzonder veiligheid vs Private veiligheid
o Bijzonder veiligheid in het kader van openbaar vervoer
, POLITIE VS PRIVATE VEILIGHEID
- Omvang sector:
o Ambtenaren bij politie: 40 000
o Private veiligheidssector: 25 000 (commerciële segment)
• Verhouding ongeveer 1/2
- Fouilles:
o Politie: ja
o Private veiligheid: enkel fysieke controle, geen grondige fouilles
- Geweld:
o Politie heeft monopolie op dwang en geweld!
- Arrestatie:
o Politie: ja
o Private veiligheid: mag iemand 2u vasthouden (zonder dwang), maar NIET arresteren
In België kijkt men vooral naar politie voor veiligheid en wordt private veiligheid beperkt gehouden door
overheid.
In de VS gaan burgers meer instaan voor veiligheid, heft in eigen handen nemen = vigilantism
