HC1: Bestuursrecht: begrip, indeling, kenmerken en
bronnen (p1-36)
1. Definitie bestuursrecht
1.1. Onderscheid privaat vs publiekrecht
1) Privaatrecht: rechtsregels die betrekking hebben o/d relaties
tss private personen Bv: iets huren, kind erkennen, erven, …
= transactie tss 2 privépersonen
2) Publiek recht: rechtsregels die betrekking hebben od org vd
OH & de relatie tss de OH & de burgers & tss de OH’den
onderling (ene OH die toezicht uitoefent op de andere OH, bv
Vlaamse minister heeft bevoegdheid om toezicht uit te oef op
de gemeenten) Bv: grondwettelijk recht, bestuursrecht,
strafrecht, …
3) Bestuursrecht: Geen specifieke definitie van bestuursrecht MAAR via de
organieke benadering w er een afbakening gemaakt (het bestuursrecht
w afgebakend door wie het regelt, niet door een inhoudelijke definitie)
w dan omschreven als het recht dat bepaalt hoe overheidsorganen
moeten handelen die tot de uitv m8 behoren
Wat zijn die “organen” die tot de UM behoren?
o GW kent alleen Koning en ministers (art 108 GW)
o Niet juist – is enge benadering: er zijn veel andere organen die tot
het bestuursrecht horen
o MAAR OOK: besturen die niet behoren tot UM in strikte zin van het
woord
Ons bestuursrecht omvat meer organen
Bv. de lijn, gemeenten, …
o Bovendien veel besturen die méér doen dan enkel
‘uitvoeren’/besturen
Voorbeelden:
Ook ‘regelgevende’ (reglementaire) bevoegdheid
o bv. van lokale besturen (politiereglement,
belastingsreglement, …)
Ook geschillenbeslechting door besturen
o bv. GAS-boete
Ook bestuurlijke handelingen van wetgevende en
rechterlijke macht
o bv. tuchtbeslissing
dat alles is het bestuursrecht
1) Het bestuursrecht = gefragmenteerd Het zit in verschillende
domeinen
Staatsrechtelijke verklaring:
o Er bestaat een fed openbaarheidswet
o Ook binnen het bestuur decreet bestaat er een luik over
openbaarheid vh bestuur
o We regelen die openbaarheid op 2 manieren
o Als de gemeente een spec fed bev uitoef openbaarheidswet gt dn
, spelen
o Bv: inschrijven vn personen: is eig bevoegdheid federaal, mr wel de
gemeente gt dat uitoefenen dus wie is eig bevoegd?? Juristen z
het er niet altijd over eens
, Historisch te verklaren:
o We hebben bestuursrecht lang niet willen coderen (in vl lang angst
vr opleggen vn regels) omdat recht & tijd evolueert
o Nadeel vn recht: je kunt x alles in regels gieten w hebben het
lang niet willen doen drdr z motiveringsplicht etc ontstaan (elke
oh moet er aan voldoen, mr staan nergens opgeschreven)
2) Ookwel een eenheid van rechtsorde
Privaatrecht kan ook vn toepassing z bij OH handelingen
o Bv: OH heeft woning & verhuurt het aan particulier pers m/e
huurcontract, er is een discussie over de berekening vn de
borgstelling, dan ben je als OH eig als elke burger ih land ah
handelen
o Dit was lang niet het geval, maar arrest flandria veranderde dit
(1920)
In Brugge – begin 20ste eeuw: er was boom x goed
onderhouden, viel neer op veld vn bedrijf flandria die dus
schade had als het gwn privaat aangelegenheid was gwn
via wetboek dus schadevergoeding
MAAR tt 1920 zei men dat er een muur was: er is recht vd OH
en recht vd private personen de particulieren ze zeiden je
moet x als OH tegen particulier gaan zwaaien met burgerlijk
wetboek
1920 hof vn cassatie: zegt nee, er is een eenheid vn
rechtsorde: op 1 situatie kan privaatrecht & publ recht vn
toepassing z oh moet zich dus ook aan dat privaatrecht
houden De OH kan aansprakelijk w gesteld o.b.v. het
privaatrecht wnr zij schade veroorzaakt door een fout, net
zoals elke burger.
= EENHEID VN RECHTSORDE
Soms wel ng altijd x zo i/e bestuur hb je 2 soorten
ambtenaren:
Statutaire: hebben specifieke belangen die vr hen vn
toepassing z (bv: benoeming)
Contractuele: hebben gwn arbeidscontract
Statutair kan w ontslaan met bestuursrecht vn
toepassing: je moet die pers horen dus reden zeggen
(= hoorplicht) +e je moet de beslissing ook motiveren
(= motiveringsplicht)
als er contractueel w ontslaan met arbeidsrecht vn
toepassing: cao’s: als je mensen ontslaat moet je die
mensen X horen & ook X motiveren
= spanningsveld als je de ene wel hoort & de andere
niet ongelijke behandeling iem stapt nr
grondwettelijk hof en die doen uitspraak: men
redeneert eerst dat hoorplicht ook vn toepassing moe z
bij contractuelen want 2 pers in gelijke
omstandigheden moeten = w behandeld, als je da ni
doe kan statutair mss bij andere inschuiven en
contractueel x = eenheid vn rechtsorde MAAAR grwhof
zegt: statutair heeft 60 dagen om beslissing bij raad vn
state aan te klagen en contractueel 1 jaar (=
compensatie)
, Op 1 situatie kan je privaatrecht EN publiek recht vn toepassing
hebben
Bv: bij huurcontract: als je huurt moet er beslissing w
genomen binnen schepencollege vn “ja ik ga aan u
verhuren” dus publiek recht het moment dat je dan
een contract afsluit, zit je in het privaatrecht te
handelen
Belang van het onderscheid:
Belangrijk want dit onderscheid bepaald de bevoegde
rechtbank: statutair (RvS) en contractueel
(arbeidsrechtbank)
Sommige begrippen w in publiek & privaat recht
gebruikt, maar krijgen andere betekenis
o Concessie – privaatrecht: Delhaize: mag winkel
uitbaten onder bep vw bv rond reclame
o Concessie – bestuursrecht: openbaar domein of
openbare dienst w toevertrouwd a/e private
uitbater, die er een eco voordeel uit mag halen
in ruil voor verplichtingen zoals bv een
vergoeding (bv zwembad van Gent a/e private
uitbater toevertrouwen)
Sommige begrippen hebben andere naam gekregen in
publ & privaat recht, maar betekenen hetzelfde
o Ter goede trouw handelen - burgerlijke
rechtbank: als je huurt bij iem moet je ter goede
trouw handelen
o Behoorlijk bestuur - In bestuursrecht: zelfde
betekenis OH moet met gezond verstand
besturen
Vraag: welke aspecten van publiek recht z van toepassing als
een OH een woning koopt:
Eigendomsrechten ja en nee: het notariële aspect wel
vn toepassing hier omdat het geregistreerd w en ze zo
weten wie eigenaar is vd woning MAAR als je recthen
uitoefend tov iem anders is dat privaat, zeggen dat je
woning uw eigendom is
Registratierecht
Fiscaalrecht: want je gt er voor betalen
Voorkeursrecht: er is een voorkeur nml oh’den hebben
soms voorreecht om x te kopen bv er kan bep z dat de
Vlaamse landmaatschappij voorkooprecht heeft om een
woning te gn kopen
Mededeling- en publiecatieplicht
Renovatieplicht
Eenvoudige casus
V: De stad Gent is op zoek naar een leverancier waarop ze de volgende 5
jaar beroep wil doen voor de aankoop van strooizout. Ze volgt daarbij de
wettelijk verplichte procedure inzake overheidsopdrachten. Op het einde
van die procedure blijkt de NV SAFE ROAD de goedkoopste. Het college
van burgemeester en schepenen gunt de opdracht daarom aan dat bedrijf.
De gemeente sluit vervolgens een raamcontract af met de NV SAFE ROAD.
bronnen (p1-36)
1. Definitie bestuursrecht
1.1. Onderscheid privaat vs publiekrecht
1) Privaatrecht: rechtsregels die betrekking hebben o/d relaties
tss private personen Bv: iets huren, kind erkennen, erven, …
= transactie tss 2 privépersonen
2) Publiek recht: rechtsregels die betrekking hebben od org vd
OH & de relatie tss de OH & de burgers & tss de OH’den
onderling (ene OH die toezicht uitoefent op de andere OH, bv
Vlaamse minister heeft bevoegdheid om toezicht uit te oef op
de gemeenten) Bv: grondwettelijk recht, bestuursrecht,
strafrecht, …
3) Bestuursrecht: Geen specifieke definitie van bestuursrecht MAAR via de
organieke benadering w er een afbakening gemaakt (het bestuursrecht
w afgebakend door wie het regelt, niet door een inhoudelijke definitie)
w dan omschreven als het recht dat bepaalt hoe overheidsorganen
moeten handelen die tot de uitv m8 behoren
Wat zijn die “organen” die tot de UM behoren?
o GW kent alleen Koning en ministers (art 108 GW)
o Niet juist – is enge benadering: er zijn veel andere organen die tot
het bestuursrecht horen
o MAAR OOK: besturen die niet behoren tot UM in strikte zin van het
woord
Ons bestuursrecht omvat meer organen
Bv. de lijn, gemeenten, …
o Bovendien veel besturen die méér doen dan enkel
‘uitvoeren’/besturen
Voorbeelden:
Ook ‘regelgevende’ (reglementaire) bevoegdheid
o bv. van lokale besturen (politiereglement,
belastingsreglement, …)
Ook geschillenbeslechting door besturen
o bv. GAS-boete
Ook bestuurlijke handelingen van wetgevende en
rechterlijke macht
o bv. tuchtbeslissing
dat alles is het bestuursrecht
1) Het bestuursrecht = gefragmenteerd Het zit in verschillende
domeinen
Staatsrechtelijke verklaring:
o Er bestaat een fed openbaarheidswet
o Ook binnen het bestuur decreet bestaat er een luik over
openbaarheid vh bestuur
o We regelen die openbaarheid op 2 manieren
o Als de gemeente een spec fed bev uitoef openbaarheidswet gt dn
, spelen
o Bv: inschrijven vn personen: is eig bevoegdheid federaal, mr wel de
gemeente gt dat uitoefenen dus wie is eig bevoegd?? Juristen z
het er niet altijd over eens
, Historisch te verklaren:
o We hebben bestuursrecht lang niet willen coderen (in vl lang angst
vr opleggen vn regels) omdat recht & tijd evolueert
o Nadeel vn recht: je kunt x alles in regels gieten w hebben het
lang niet willen doen drdr z motiveringsplicht etc ontstaan (elke
oh moet er aan voldoen, mr staan nergens opgeschreven)
2) Ookwel een eenheid van rechtsorde
Privaatrecht kan ook vn toepassing z bij OH handelingen
o Bv: OH heeft woning & verhuurt het aan particulier pers m/e
huurcontract, er is een discussie over de berekening vn de
borgstelling, dan ben je als OH eig als elke burger ih land ah
handelen
o Dit was lang niet het geval, maar arrest flandria veranderde dit
(1920)
In Brugge – begin 20ste eeuw: er was boom x goed
onderhouden, viel neer op veld vn bedrijf flandria die dus
schade had als het gwn privaat aangelegenheid was gwn
via wetboek dus schadevergoeding
MAAR tt 1920 zei men dat er een muur was: er is recht vd OH
en recht vd private personen de particulieren ze zeiden je
moet x als OH tegen particulier gaan zwaaien met burgerlijk
wetboek
1920 hof vn cassatie: zegt nee, er is een eenheid vn
rechtsorde: op 1 situatie kan privaatrecht & publ recht vn
toepassing z oh moet zich dus ook aan dat privaatrecht
houden De OH kan aansprakelijk w gesteld o.b.v. het
privaatrecht wnr zij schade veroorzaakt door een fout, net
zoals elke burger.
= EENHEID VN RECHTSORDE
Soms wel ng altijd x zo i/e bestuur hb je 2 soorten
ambtenaren:
Statutaire: hebben specifieke belangen die vr hen vn
toepassing z (bv: benoeming)
Contractuele: hebben gwn arbeidscontract
Statutair kan w ontslaan met bestuursrecht vn
toepassing: je moet die pers horen dus reden zeggen
(= hoorplicht) +e je moet de beslissing ook motiveren
(= motiveringsplicht)
als er contractueel w ontslaan met arbeidsrecht vn
toepassing: cao’s: als je mensen ontslaat moet je die
mensen X horen & ook X motiveren
= spanningsveld als je de ene wel hoort & de andere
niet ongelijke behandeling iem stapt nr
grondwettelijk hof en die doen uitspraak: men
redeneert eerst dat hoorplicht ook vn toepassing moe z
bij contractuelen want 2 pers in gelijke
omstandigheden moeten = w behandeld, als je da ni
doe kan statutair mss bij andere inschuiven en
contractueel x = eenheid vn rechtsorde MAAAR grwhof
zegt: statutair heeft 60 dagen om beslissing bij raad vn
state aan te klagen en contractueel 1 jaar (=
compensatie)
, Op 1 situatie kan je privaatrecht EN publiek recht vn toepassing
hebben
Bv: bij huurcontract: als je huurt moet er beslissing w
genomen binnen schepencollege vn “ja ik ga aan u
verhuren” dus publiek recht het moment dat je dan
een contract afsluit, zit je in het privaatrecht te
handelen
Belang van het onderscheid:
Belangrijk want dit onderscheid bepaald de bevoegde
rechtbank: statutair (RvS) en contractueel
(arbeidsrechtbank)
Sommige begrippen w in publiek & privaat recht
gebruikt, maar krijgen andere betekenis
o Concessie – privaatrecht: Delhaize: mag winkel
uitbaten onder bep vw bv rond reclame
o Concessie – bestuursrecht: openbaar domein of
openbare dienst w toevertrouwd a/e private
uitbater, die er een eco voordeel uit mag halen
in ruil voor verplichtingen zoals bv een
vergoeding (bv zwembad van Gent a/e private
uitbater toevertrouwen)
Sommige begrippen hebben andere naam gekregen in
publ & privaat recht, maar betekenen hetzelfde
o Ter goede trouw handelen - burgerlijke
rechtbank: als je huurt bij iem moet je ter goede
trouw handelen
o Behoorlijk bestuur - In bestuursrecht: zelfde
betekenis OH moet met gezond verstand
besturen
Vraag: welke aspecten van publiek recht z van toepassing als
een OH een woning koopt:
Eigendomsrechten ja en nee: het notariële aspect wel
vn toepassing hier omdat het geregistreerd w en ze zo
weten wie eigenaar is vd woning MAAR als je recthen
uitoefend tov iem anders is dat privaat, zeggen dat je
woning uw eigendom is
Registratierecht
Fiscaalrecht: want je gt er voor betalen
Voorkeursrecht: er is een voorkeur nml oh’den hebben
soms voorreecht om x te kopen bv er kan bep z dat de
Vlaamse landmaatschappij voorkooprecht heeft om een
woning te gn kopen
Mededeling- en publiecatieplicht
Renovatieplicht
Eenvoudige casus
V: De stad Gent is op zoek naar een leverancier waarop ze de volgende 5
jaar beroep wil doen voor de aankoop van strooizout. Ze volgt daarbij de
wettelijk verplichte procedure inzake overheidsopdrachten. Op het einde
van die procedure blijkt de NV SAFE ROAD de goedkoopste. Het college
van burgemeester en schepenen gunt de opdracht daarom aan dat bedrijf.
De gemeente sluit vervolgens een raamcontract af met de NV SAFE ROAD.
