samenvatting sociale en politieke leerstelsels 2025

Sociale en politieke leerstelsels
Ideologie (def Heywoods)

 Geheel v ideeën en opvattingen dat aan socio-politieke
verhoudingen vorm geeft
 Poging om vat te krijgen op socio-politieke omgeving “zoals die
hoort te zijn”

Theorie en ideologie: gelijkenissen

 Set van aannames en startpunten
 Legt uit hoe wereld er uit ziet en hoe/ wrm verandert
 Systeem v ideeën en concepten, en de relaties tss die concepten


Verschillen

Ideologie Sociale theorie
Geeft absolute zekerheid Conditioneel
Antwoorden op alle vragen Aanvaarde onzekerheid
Vast, gesloten, af Groeiend, open, proces
Blind voor alternatief Verwelkomt pos en neg
bewijsmateriaal bewijsmateriaal
Vooringenomen Neutraal


1. De ontrafeling v/d Europese middeleeuwse orde
(1450-1650)
 Deze periode ontstaat kapitalisme in Engeland
 Renaissance

1.1. Wetenschappelijke vooruitgang e/d geleidelijke
emancipatie v/d politiek
Da Vinci

 Economie
o Mercantilisme
 Taak vorst: inkomen v natie ontwikkelen door handel:
commerciële ontw. natie vergroten + eigen macht
verder uitbouwen (ook kolonisering)
o Secularisering
 Economisch en politiek vlak
 Wetenschap
o Empirie
 Observeren  conclusies uit trekken

1

,  Aandacht details in studie v/d natuur
 Kleine structuren maken groter geheel duidelijk

Machiavelli !


 Il Principe
 > Politiek handboek
 > Hoe macht
verwerven en behouden
 − Verwerpt de moraal
+ introduceert
wetenschappelijke visie
op de mens en
maatschappij
 − SAMENLEVING
 > Vrijheid = zekerheid
 > Bescherming van
privébezit
 − STAAT
 > De staat is de
belangrijkste actor
2

, 2



 > De heerser valt
samen met de staat
 > La raison d’état
 → De staat mag de wet
overtreden in naam van
een hoger belang
 → Om de macht van de
staat in stand te houden,
mag bedrog en geweld
 gebruikt worden
 → Doel heiligt de
middelen = basis van
populair machiavellisme
 Il Principe
 > Politiek handboek

3

,  > Hoe macht
verwerven en behouden
 − Verwerpt de moraal
+ introduceert
wetenschappelijke visie
op de mens en
maatschappij
 − SAMENLEVING
 > Vrijheid = zekerheid
 > Bescherming van
privébezit
 − STAAT
 > De staat is de
belangrijkste actor
 2



 > De heerser valt
samen met de staat
4