HOORCOLLEGES – PASSEND ONDERWIJS
Hoorcollege 1
Basisonderwijs vs. Speciaal onderwijs vs. Speciaal basisonderwijs
- Basisonderwijs:
regulier onderwijs
- Speciaal onderwijs (SO):
voor leerlingen die lichamelijk, zintuiglijk of verstandelijk gehandicapt zijn, chronische
ziekte of stoornis.
- Speciaal basisonderwijs (SBO):
voor kinderen die zich in het regulier onderwijs niet optimaal ontwikkelen. Moeilijk
lerende kinderen, gedragsproblemen.
Speciaal onderwijs: clusters
Cluster 1: visuele beperking
Cluster 2: auditieve beperking of communicatieve handicap
Cluster 3: lichamelijke en/of verstandelijke beperking
Cluster 4: psychiatrische of gedragsstoornis
Wet leerlinggebonden financiering (LGF, 2003)
- Mogelijkheid keuze tussen regulier onderwijs en speciaal onderwijs
- Speciaal zorgbudget per kind → ‘het rugzakje’
- School van keuze bepaalt hoe het besteed wordt
Waarom werkte het LGF niet goed?
- Diagnosedruk
- Te veel kinderen die thuiszaten of op wachtlijsten stonden
- Veel bureaucratie rond indicatiestelling
- Te duur door te veel verwijzingen naar speciale voorzieningen
- Onvoldoende afstemming en samenwerking met (jeugd)zorg
Passend onderwijs
Ieder kind een passende plek
- Ook voor leerlingen met zorgvraag of extra ondersteuningsbehoefte
- Regulier als het kan, maar speciaal als het moet (Graas, Huizinga & Bexkens, 2017)
Wetsvoorstel aangenomen op 9 oktober 12
→ invoering per 1 augustus 2014
, HOORCOLLEGES – PASSEND ONDERWIJS
Kernbegrippen
- Zorgplicht voor scholen
- Schoolondersteuningsprofiel
- Samenwerkingsverband
- Ontwikkelingsperspectief
Zorgplicht
Voorheen:
Verantwoordelijkheid ouders om kind op een school geplaatst te krijgen
Nu:
Verantwoordelijkheid school
Schoolondersteuningsprofiel
Beschrijving van
- De voorzieningen die op de school zijn getroffen voor leerlingen die extra
onderwijsondersteuning behoeven
- De extra ondersteuning die de school kan bieden
- Opgesteld door het schoolteam
- Wordt gebruikt om te bekijken of aanbod binnen samenwerkingsverband dekkend is
Samenwerkingsverband
- Scholen hebben regionale samenwerkingsverbanden gevormd (77 in po en 75 in vo)
- Hierbij horen reguliere scholen, sbo scholen en scholen uit (voorheen) cluster 3 en 4.
- Cluster 1 en 2 blijven apart en met landelijke indicatie (kunnen hiermee zelfstandig
blijven)
- Scholen en swv maken afspraken over de verdeling van de zorg en de verdeling van
het geld
Ontwikkelingsperspectief
- Voor elk kind dat extra ondersteuning krijgt
- Wat zijn onderwijsbehoeften
- Verwachte uitstroomniveau
- De ondersteuning die het kind krijgt
- Goede communicatie tussen school en ouders hierover
, HOORCOLLEGES – PASSEND ONDERWIJS
Hoorcollege 2
Kennisclip 1
Gevolgen van de diagnosedruk:
- Overdiagnosticering:
om in aanmerking te komen voor zorg ook kinderen die mildere symptomen heeft.
- Bagatelliseren van de diagnose:
de aandoening wordt gezien als minder ernstig.
Verandering in diagnostiek op school:
de afgelopen decennia heeft er een verschuiving plaatsgevonden van slagboomdiagnostiek
naar handelingsgerichte diagnostiek.
Handelingsgericht diagnostiek
(Pameijer & van Beukering, 2004)
Oorspronkelijk was het een onderwijsconcept, maar ook inmiddels in de jeugdzorg.
De 5 stappen van HGD:
Intakefase
Strategiefase
Onderzoeksfase
Integratie/aanbevelingsfase
Adviesfase
, HOORCOLLEGES – PASSEND ONDERWIJS
Eerst diagnostische cyclus (de Bruin):
Aanmelding
Klachtanalyse
Probleemanalyse
Indicatieanalyse -> advies
verklaringsanalyse
De 7 uitgangspunten van HGD
1. Doelgericht
2. Transactioneel kader
3. Onderwijs- en opvoedingsbehoeften staan centraal
4. Leerkrachten en ouders doen ertoe
5. Gericht op het positieve (van het kind, thuis, school, ect)
6. Samenwerking tussen alle partijen
7. Systematische en transparante werkwijze
Doelgericht:
Als-dan redenering. Alleen noodzakelijke informatie.
Diagnostiek is functioneel:
De informatie draagt bij een/is noodzakelijk voor het nemen van beslissingen.
Onderzoeksfase is lang niet altijd nodig.
Transactioneel kader:
Bij een kind op school gaat het
vooral over het micro-niveau:
leerkrachten en ouders.
Als een kind bijvoorbeeld uit het
buitenland komt, is het macro-
niveau ook van belang.
Hoorcollege 1
Basisonderwijs vs. Speciaal onderwijs vs. Speciaal basisonderwijs
- Basisonderwijs:
regulier onderwijs
- Speciaal onderwijs (SO):
voor leerlingen die lichamelijk, zintuiglijk of verstandelijk gehandicapt zijn, chronische
ziekte of stoornis.
- Speciaal basisonderwijs (SBO):
voor kinderen die zich in het regulier onderwijs niet optimaal ontwikkelen. Moeilijk
lerende kinderen, gedragsproblemen.
Speciaal onderwijs: clusters
Cluster 1: visuele beperking
Cluster 2: auditieve beperking of communicatieve handicap
Cluster 3: lichamelijke en/of verstandelijke beperking
Cluster 4: psychiatrische of gedragsstoornis
Wet leerlinggebonden financiering (LGF, 2003)
- Mogelijkheid keuze tussen regulier onderwijs en speciaal onderwijs
- Speciaal zorgbudget per kind → ‘het rugzakje’
- School van keuze bepaalt hoe het besteed wordt
Waarom werkte het LGF niet goed?
- Diagnosedruk
- Te veel kinderen die thuiszaten of op wachtlijsten stonden
- Veel bureaucratie rond indicatiestelling
- Te duur door te veel verwijzingen naar speciale voorzieningen
- Onvoldoende afstemming en samenwerking met (jeugd)zorg
Passend onderwijs
Ieder kind een passende plek
- Ook voor leerlingen met zorgvraag of extra ondersteuningsbehoefte
- Regulier als het kan, maar speciaal als het moet (Graas, Huizinga & Bexkens, 2017)
Wetsvoorstel aangenomen op 9 oktober 12
→ invoering per 1 augustus 2014
, HOORCOLLEGES – PASSEND ONDERWIJS
Kernbegrippen
- Zorgplicht voor scholen
- Schoolondersteuningsprofiel
- Samenwerkingsverband
- Ontwikkelingsperspectief
Zorgplicht
Voorheen:
Verantwoordelijkheid ouders om kind op een school geplaatst te krijgen
Nu:
Verantwoordelijkheid school
Schoolondersteuningsprofiel
Beschrijving van
- De voorzieningen die op de school zijn getroffen voor leerlingen die extra
onderwijsondersteuning behoeven
- De extra ondersteuning die de school kan bieden
- Opgesteld door het schoolteam
- Wordt gebruikt om te bekijken of aanbod binnen samenwerkingsverband dekkend is
Samenwerkingsverband
- Scholen hebben regionale samenwerkingsverbanden gevormd (77 in po en 75 in vo)
- Hierbij horen reguliere scholen, sbo scholen en scholen uit (voorheen) cluster 3 en 4.
- Cluster 1 en 2 blijven apart en met landelijke indicatie (kunnen hiermee zelfstandig
blijven)
- Scholen en swv maken afspraken over de verdeling van de zorg en de verdeling van
het geld
Ontwikkelingsperspectief
- Voor elk kind dat extra ondersteuning krijgt
- Wat zijn onderwijsbehoeften
- Verwachte uitstroomniveau
- De ondersteuning die het kind krijgt
- Goede communicatie tussen school en ouders hierover
, HOORCOLLEGES – PASSEND ONDERWIJS
Hoorcollege 2
Kennisclip 1
Gevolgen van de diagnosedruk:
- Overdiagnosticering:
om in aanmerking te komen voor zorg ook kinderen die mildere symptomen heeft.
- Bagatelliseren van de diagnose:
de aandoening wordt gezien als minder ernstig.
Verandering in diagnostiek op school:
de afgelopen decennia heeft er een verschuiving plaatsgevonden van slagboomdiagnostiek
naar handelingsgerichte diagnostiek.
Handelingsgericht diagnostiek
(Pameijer & van Beukering, 2004)
Oorspronkelijk was het een onderwijsconcept, maar ook inmiddels in de jeugdzorg.
De 5 stappen van HGD:
Intakefase
Strategiefase
Onderzoeksfase
Integratie/aanbevelingsfase
Adviesfase
, HOORCOLLEGES – PASSEND ONDERWIJS
Eerst diagnostische cyclus (de Bruin):
Aanmelding
Klachtanalyse
Probleemanalyse
Indicatieanalyse -> advies
verklaringsanalyse
De 7 uitgangspunten van HGD
1. Doelgericht
2. Transactioneel kader
3. Onderwijs- en opvoedingsbehoeften staan centraal
4. Leerkrachten en ouders doen ertoe
5. Gericht op het positieve (van het kind, thuis, school, ect)
6. Samenwerking tussen alle partijen
7. Systematische en transparante werkwijze
Doelgericht:
Als-dan redenering. Alleen noodzakelijke informatie.
Diagnostiek is functioneel:
De informatie draagt bij een/is noodzakelijk voor het nemen van beslissingen.
Onderzoeksfase is lang niet altijd nodig.
Transactioneel kader:
Bij een kind op school gaat het
vooral over het micro-niveau:
leerkrachten en ouders.
Als een kind bijvoorbeeld uit het
buitenland komt, is het macro-
niveau ook van belang.
