Samenvatting Agogiek hoofdstuk 1-7

Samenvatting agogiek hoofdstuk 1 t/m 7


Week 1: veranderen
Mensen veranderen
Verandering is een belangrijk proces in het leven van mensen. Soms is het nodig dat iemand je ondersteunt en
met je meedenkt om veranderingen te realiseren. Dit valt binnen het werkgebied van de agogiek, een veld dat
zich richt op het begeleiden en beïnvloeden van mensen tijdens veranderingen.

Veranderen
Het werkwoord 'veranderen' betekent het anders maken van een situatie of persoon. Het gaat hierbij om het
begeleiden van mensen naar een betere situatie, met als doel dat ze zich beter voelen of functioneren.
Verandering kan zowel een bewust als onbewust proces zijn en speelt zich af in het sociale domein.

Begrippen

 Agogie verwijst naar het werk zelf: de werkvelden en beroepen die zich richten op het veranderen van
mensen.

 Agoog is iemand die agogie bedrijft (een professional die werkt met verandering).

 Agogiek is de theorie achter het veranderen van mensen, gericht op het doorbreken van gewoonten
en het ontwikkelen van nieuwe manieren van denken en doen.

 Andragogie of andragogiek betreft het werken met volwassenen, waarbij de focus ligt op het
veranderen van gedrag en denken bij volwassenen.



Kenmerken van Agogie
Agogie is gericht op psychosociale verandering die gewenst is, en wordt uitgevoerd op een systematische,
doelgerichte en vrijwillige manier, meestal door een beroepsbeoefenaar. Het proces is gericht op volwassenen
en is vaak een eenzijdige beïnvloeding, wat betekent dat de cliënt zelf verantwoordelijkheid neemt voor de
verandering.

Definitie van Agogiek
Agogiek is de leer van eenzijdige, systematische en doelgerichte beroepsmatige beïnvloeding, gericht op het
bereiken van een wenselijker psychosociaal resultaat. Dit kan zowel individueel als in groepsverband
plaatsvinden en is gericht op de cliënt die bewust deze verandering nastreeft.

Agogische beroepen en velden
Beroepen waarin agogisch werk centraal staat zijn bijvoorbeeld sociaal werkers en maatschappelijk werkers.
Andere beroepen, zoals verpleegkundigen of leraren, bevatten ook een agogisch aspect, omdat zij mensen
ondersteunen in hun veranderingsproces.

Psychosociaal veranderen op verschillende niveaus
Verandering kan plaatsvinden op drie niveaus:

 Micro-niveau: individu of kleine groep.

 Meso-niveau: organisaties of kleine samenlevingsverbanden, zoals buurten.

 Macro-niveau: grotere samenlevingsverbanden zoals de maatschappij.

,Verandering nader bekeken
Verandering is het proces waarbij een oude situatie wordt vervangen of aangevuld door een nieuwe situatie.
Agogisch werk is procesgericht, wat betekent dat de manier waarop de cliënt zich de verandering eigen maakt
en ermee omgaat belangrijker is dan het uiteindelijke resultaat. Acceptatie van de verandering speelt hierbij
een grote rol. Niet veranderen is ook veranderen!



Twee manieren van verandering

 Vervangen: bestaand gedrag aanpassen.
 Toevoegen: nieuw gedrag aanleren



Soorten verandering

 Incidentele verandering: onverwachte of onvoorspelbare veranderingen die zich voordoen zonder vast
patroon.

 Structurele verandering: diepgaande en blijvende veranderingen die de structuur van een systeem,
organisatie of maatschappij veranderen.



Veranderbaarheid, verantwoordelijkheid en vrijheid

 Fixed mindset: mensen met een fixed mindset geloven dat hun capaciteiten en intelligentie vaststaan
en niet te veranderen zijn.

 Growth mindset: mensen met een growth mindset geloven dat ze hun capaciteiten kunnen
ontwikkelen door hard werken, doorzettingsvermogen en leren.




Week 2: Wat verandering stimuleert en wat verandering in de weg kan zitten

, Bronnen van verandering:
Verandering kan ontstaan door verschillende bronnen, zoals:

 Eigen ontwikkeling

 Idealen

 Innerlijke drang of behoefte aan groei

 Onvrede

 Informatie die in strijd is met het gedrag

 Geheel nieuwe informatie

 Verwachtingen van anderen

 Belangen

 Bedreiging van buitenaf

 (Plotselinge) wijziging in omstandigheden

 Indrukwekkende ervaringen

Begrippen:

 Conformisme: Zich gedragen naar de verwachting van anderen of gelijk aan anderen.

 Internalisatie: Het eigen maken van een verandering of nieuw gedrag, of het eigen maken van normen.

 Inwilliging: Het aannemen van veranderingen of gedrag om te voldoen aan de wensen van anderen.

 Restimulatie: Het bovenkomen van onverwerkte gevoelens of reactiepatronen.

 Ziektewinst: Het belang dat iemand kan hebben bij een bepaalde kwaal of probleem.

Motivatie:

 Intrinsieke motivatie: Handelen uit eigen motivatie omdat je iets leuk vindt.

 Extrinsieke motivatie: Handelen om externe beloningen te verkrijgen of negatieve gevolgen te
vermijden.

 Motivatie is groter wanneer:

o Er minder bedreiging is

o Er meer voordelen te behalen zijn of meer te voorkomen valt

o Er meer ondersteuning uit de omgeving is

o Er meer of eerder effect waarneembaar is




Weerstand tegen verandering:
Verandering kan weerstand oproepen, omdat het als een bedreiging voor de eigen identiteit wordt ervaren. Een
agoog speelt hierop in door een gevoel van veiligheid te creëren: