23-24
Reactieve maatregelen bij
probleemgedrag
HOOFDSTUK 5
OP WEG MET EEN GROEP
,INHOUDSOPGAVE
Probleemgedrag ....................................................................................................................................................................... 2
Definiëring van probleemgedrag .................................................................................................................................................... 2
Soorten probleemgedrag ................................................................................................................................................................ 2
Ontstaan van probleemgedrag....................................................................................................................................................... 3
De basisbehoeften zijn niet ingelost ........................................................................................................................................... 3
Andere risicofactoren ................................................................................................................................................................. 4
Conclusie..................................................................................................................................................................................... 4
Reactieve maatregelen ............................................................................................................................................................. 5
Inleiding .......................................................................................................................................................................................... 5
Reactieve maatregelen op klasniveau ............................................................................................................................................ 5
Strategie: je wil opleggen ........................................................................................................................................................... 6
Strategie: dialoog ........................................................................................................................................................................ 7
Strategie: negeren .................................................................................................................................................................... 11
Pesten .................................................................................................................................................................................... 13
Inleiding ........................................................................................................................................................................................ 13
Definiëring van pesten .................................................................................................................................................................. 13
Pesten of plagen ....................................................................................................................................................................... 13
Ontstaan van pesten................................................................................................................................................................. 14
Rollen binnen een pestsituatie ................................................................................................................................................. 14
Aanpak .......................................................................................................................................................................................... 15
No blame methode ................................................................................................................................................................... 15
Herstelaanpak ........................................................................................................................................................................... 16
Cyberpesten .................................................................................................................................................................................. 16
Definiëring van cyberpesten ..................................................................................................................................................... 16
Trends ....................................................................................................................................................................................... 17
Conclusie................................................................................................................................................................................... 18
WEGGRO Reactieve maatregelen bij probleemgedrag
1
, PROBLEEMGEDRAG
DEFINIËRING VAN PROBLEEMGEDRAG
Veel begrippen & labels door elkaar gebruikt voor ongewenst gedrag (storend gedrag, antisociaal gedrag, respectloos gedrag...)
à ene begrip zwaardere lading dan andere à gedrag dat lln of groep stelt kan je op continuüm plaatsen van gewenst naar
ongewenst gedrag à grens = voor iedere lkr anders.
Gedrag dat voor lkr’en als storend, ontwrichtend en grensoverschrijdend wordt ervaren.
Term: probleemgedrag à ruim begrip voor alle soorten gedrag dat aanduidt dat er problemen zijn in sociale interactie tss
personen à gedrag staat centraal & niet persoon (hfdstk 2: kijken naar gedrag in termen van interactie).
Probleemgedrag zou je kunnen definiëren als “alle gedrag dat het klasklimaat negatief beïnvloedt, gedrag dat verstorend
werkt, gedrag dat zowel groep lln als de leerkracht afleidt van het lesgebeuren” & “gedrag waarbij een lln of een groep
schade toebrengt aan materiaal of de psychische of fysieke grenzen van zichzelf of anderen overschrijdt”
à vertrekken vanuit standpunt van lkr (of slachtoffer) en zijn te verkiezen boven definities die enkel kijken naar gedrag
als iets wat doelbewust ingezet is om iemands grens te overschrijden à gedrag als ongewenst kan ervaren worden
zonder dit te bedoelen à bij jonge kinderen is gedrag namelijk zelden doelbewust ingezet à toch lkr vaak aangeven
dat lln niet willen luisteren, meewerken, afspraken naleven à foute manier van denken, zo leg je probleem steeds bij
kind & motivatie.
Wnr we uitgaan van visie dat lln het goed doen als ze dat kunnen, kunnen probleemgedrag def. Als “het ontbreken aan
belangrijke denkvaardigheden in een omgeving die om die vaardigheden vraagt”
àvertrekt uit standpunt omgeving, school, lkr & herkennen interactieve karakter van gedrag à overtuigd zijn van deze
definitie = spreekt voor zich dat gedrag van lln een manier is (niet beste) om te communiceren over wat niet lukt à lkr
taak om uit te zoeken welke vaardigheden ontbreekt lln om te kunnen gedragen volgens verwachtingen die gesteld
worden.
SOORTEN PROBLEEMGEDRAG
2 soorten probleemgedrag:
1. Internaliserend probleemgedrag à richt naar binnen, problemen zijn nadelig voor jongere zelf en minder/soms
helemaal niet zichtbaar voor omgeving
2. Externaliserend probleemgedrag à gedrag dat naar buiten richt, schade of last aan anderen of de omgeving
Internaliserend probleemgedrag valt niet onder 1ste def à andere def ruimer geformuleerd en bevatten beide
Concrete voorbeelden
Internaliserend gedrag Externaliserend gedrag
• Eetstoornissen • (verbale & fysieke) agressie
• Automutilatie • Overtreden van regels
• Depressie • Desinteresse
• Suïcidaal gedrag • Pesten
• Zelfhaat • Liegen
• Gevoelens van inferioriteit • Vandalisme
• Angsten • Diefstal
• Schoolmoeheid • Drukte maken
• Dwangmatig/obsessief gedrag • Onrust stoken
• Obscene gebaren
• vechtpartijen
WEGGRO Reactieve maatregelen bij probleemgedrag
2
Reactieve maatregelen bij
probleemgedrag
HOOFDSTUK 5
OP WEG MET EEN GROEP
,INHOUDSOPGAVE
Probleemgedrag ....................................................................................................................................................................... 2
Definiëring van probleemgedrag .................................................................................................................................................... 2
Soorten probleemgedrag ................................................................................................................................................................ 2
Ontstaan van probleemgedrag....................................................................................................................................................... 3
De basisbehoeften zijn niet ingelost ........................................................................................................................................... 3
Andere risicofactoren ................................................................................................................................................................. 4
Conclusie..................................................................................................................................................................................... 4
Reactieve maatregelen ............................................................................................................................................................. 5
Inleiding .......................................................................................................................................................................................... 5
Reactieve maatregelen op klasniveau ............................................................................................................................................ 5
Strategie: je wil opleggen ........................................................................................................................................................... 6
Strategie: dialoog ........................................................................................................................................................................ 7
Strategie: negeren .................................................................................................................................................................... 11
Pesten .................................................................................................................................................................................... 13
Inleiding ........................................................................................................................................................................................ 13
Definiëring van pesten .................................................................................................................................................................. 13
Pesten of plagen ....................................................................................................................................................................... 13
Ontstaan van pesten................................................................................................................................................................. 14
Rollen binnen een pestsituatie ................................................................................................................................................. 14
Aanpak .......................................................................................................................................................................................... 15
No blame methode ................................................................................................................................................................... 15
Herstelaanpak ........................................................................................................................................................................... 16
Cyberpesten .................................................................................................................................................................................. 16
Definiëring van cyberpesten ..................................................................................................................................................... 16
Trends ....................................................................................................................................................................................... 17
Conclusie................................................................................................................................................................................... 18
WEGGRO Reactieve maatregelen bij probleemgedrag
1
, PROBLEEMGEDRAG
DEFINIËRING VAN PROBLEEMGEDRAG
Veel begrippen & labels door elkaar gebruikt voor ongewenst gedrag (storend gedrag, antisociaal gedrag, respectloos gedrag...)
à ene begrip zwaardere lading dan andere à gedrag dat lln of groep stelt kan je op continuüm plaatsen van gewenst naar
ongewenst gedrag à grens = voor iedere lkr anders.
Gedrag dat voor lkr’en als storend, ontwrichtend en grensoverschrijdend wordt ervaren.
Term: probleemgedrag à ruim begrip voor alle soorten gedrag dat aanduidt dat er problemen zijn in sociale interactie tss
personen à gedrag staat centraal & niet persoon (hfdstk 2: kijken naar gedrag in termen van interactie).
Probleemgedrag zou je kunnen definiëren als “alle gedrag dat het klasklimaat negatief beïnvloedt, gedrag dat verstorend
werkt, gedrag dat zowel groep lln als de leerkracht afleidt van het lesgebeuren” & “gedrag waarbij een lln of een groep
schade toebrengt aan materiaal of de psychische of fysieke grenzen van zichzelf of anderen overschrijdt”
à vertrekken vanuit standpunt van lkr (of slachtoffer) en zijn te verkiezen boven definities die enkel kijken naar gedrag
als iets wat doelbewust ingezet is om iemands grens te overschrijden à gedrag als ongewenst kan ervaren worden
zonder dit te bedoelen à bij jonge kinderen is gedrag namelijk zelden doelbewust ingezet à toch lkr vaak aangeven
dat lln niet willen luisteren, meewerken, afspraken naleven à foute manier van denken, zo leg je probleem steeds bij
kind & motivatie.
Wnr we uitgaan van visie dat lln het goed doen als ze dat kunnen, kunnen probleemgedrag def. Als “het ontbreken aan
belangrijke denkvaardigheden in een omgeving die om die vaardigheden vraagt”
àvertrekt uit standpunt omgeving, school, lkr & herkennen interactieve karakter van gedrag à overtuigd zijn van deze
definitie = spreekt voor zich dat gedrag van lln een manier is (niet beste) om te communiceren over wat niet lukt à lkr
taak om uit te zoeken welke vaardigheden ontbreekt lln om te kunnen gedragen volgens verwachtingen die gesteld
worden.
SOORTEN PROBLEEMGEDRAG
2 soorten probleemgedrag:
1. Internaliserend probleemgedrag à richt naar binnen, problemen zijn nadelig voor jongere zelf en minder/soms
helemaal niet zichtbaar voor omgeving
2. Externaliserend probleemgedrag à gedrag dat naar buiten richt, schade of last aan anderen of de omgeving
Internaliserend probleemgedrag valt niet onder 1ste def à andere def ruimer geformuleerd en bevatten beide
Concrete voorbeelden
Internaliserend gedrag Externaliserend gedrag
• Eetstoornissen • (verbale & fysieke) agressie
• Automutilatie • Overtreden van regels
• Depressie • Desinteresse
• Suïcidaal gedrag • Pesten
• Zelfhaat • Liegen
• Gevoelens van inferioriteit • Vandalisme
• Angsten • Diefstal
• Schoolmoeheid • Drukte maken
• Dwangmatig/obsessief gedrag • Onrust stoken
• Obscene gebaren
• vechtpartijen
WEGGRO Reactieve maatregelen bij probleemgedrag
2
