Samenvatting De wereld in verbinding deel klimaat

SAMENVATTING: WERELD IN
VERBINDING
KLIMAAT
1. OORZAKEN VAN KLIMAATVERANDERING

1.1 NATUURLIJKE OORZAKEN


INLEIDING
Klimaat = complex samenspel v factoren

 Klimaat is de statistiek van het weer. Het klimaat is het gemiddelde van het weer. Een
gemiddelde van min 30 jaar.
 Veranderingen in het klimaat kunnen we bestuderen, berekenen maar niet meten.

Klimaatsverandering is in feite niets nieuws  bv. Het Krijt was een zeer warme periode id
geschiedenis vd aarde

Wat maakt deze recente klimaatsverandering dan zo bijzonder?

 Klimaatsverandering gebeurt in zeer snel tempo  invloed op de biodiversiteit: soorten
hebben weinig tijd om te evolueren of te migreren
 Deze KV wordt veroorzaakt door één organisme: de mens!  iedereen heeft impact op
milieu en klimaat
 Voor de huidige mens is het de eerste keer dat hij met een KV van die omvang en die
snelheid geconfronteerd wordt

Grafiek vd laatste duizend jaar:

Zeker iets ad hand met de temperatuur!!

 Duidelijk dat sinds 1900 de gemiddelde
temperatuur heel snel is beginnen stijgen en hoger
is dan ze ooit geweest is id afgelopen duizend jaar

1.1.1 OORZAAK KLIMAATVERANDERING: BROEIKASGASSEN
De stoffen die aan de basis liggen  atmosferische broeikasgassen

 Gevolgen zijn zo divers dat het moeilijk te voorspellen valt wat er id toekomst precies
zal gebeuren

Kortgolvige energierijke straling gaat dwars door de atmosfeer

 Een deel vd energie wordt id vorm v langgolvige of infraroodstraling terruggestraald
 Op zijn beurt wordt een deel v deze infraroodstraling vastgehouden door de lucht
rondom ons heen  broeikasgassen
o Goede zaak, anders zou het hier ijzig koud zijn



1

,  Maar wnnr de concentratie aan broeikasgassen toeneemt, wordt er meer
infraroodstraling tegengehouden en wordt er dus meer warmte
opgevangen op aarde  basis vd KV!

Atmosfeer is vrij dun  daardoor zijn we in staat om samenstelling ervan te veranderen

 Natuurlijke broeikaseffect: gassen die we nodig hebben en ervoor zorgen dat we
het warm hebben op aarde, zo is het leefbaar
 Versterkt broeikaseffect (door de mens): wij als mens gaan er broeikasgassen aan
toevoegen waardoor er een te hoge hoeveelheid broeikasgassen aanwezig zijn,
waardoor het te warm wordt op aarde

≠ broeikasgassen:

- Koolstofdioxide (CO2)
- Methaan (CH4)
- Waterdamp (H2O)
- Distikstof(mon)oxide/lachgas (N2O)
- Chloorfluorkoolstofverbindingen (cfk’s)

Waterdamp buiten beschouwing  koolstofdioxide is op
mondiale schaal het !! broeikasgas

uitstoot opdelen per sector:

 Grootste deel van uitstoot v energievoorziening en
industrie

KOOLSTOFDIOXIDE (CO 2 )
= koolzuurgas

 Is nodig!! bv. voor planten om te groeien

Procentueel gezien maakt CO2 maar een klein deel uit vd atmosfeer (0,04 %)

 Wnnr we het over CO2 hebben, spreken we over ‘delen per miljoen’ of ‘parts per million
(ppm)’
o Id buitenlucht zijn er ong 400 deeltjes per miljoen luchtmoleculen of 400 ppm
CO2
 Aantal stijgt elk jaar door de mens!

Hoe weten we dat?  1958 Charles David Keeling meeting uitgevoerd op berg in Hawaï
(lucht is daar zuiver)

Toen hij zijn meting uitvoerde, merkte hij 2 zaken op:

 Elk jaar is er een toe- en afname van CO 2 id atmosfeer: in winter = toename/ in zomer
= afname
o Reden: door groei vd planten id zomer (opname) en rotten vd planten id winter
 Jaar na jaar neemt CO2-gehalte id lucht toe
o Reden: mens, enerzijds door verbranding v fossiele brandstoffen en anderzijds
door massale ontbossing en erosie

VERDIEPING

2

, Metingen bij de Vostok-ijsboringen op Antarctica  in Vostok is het het hele jaar door zo koud
dat het ijs er nooit smelt en dat de ijslaag elk jaar aangroeit  als je boort in het ijs, kijk je eig
terug in de tijd

 Wnnr je nu heel nauwkeurige metingen uitvoert op ≠ dieptes ih ijs, krijg je een idee vd
omstandigheden vd wereld over een heel lange periode

CO2-concentratie bedraagt momenteel meer dan 400 ppm!




Waar komt deze CO2 vandaan?

Natuurlijke oorzaken Oorzaken van menselijke activiteit
Vulkanische activiteit Verbranding van fossiele brandstoffen
 Bevatten CO2 die al miljoenen jaren
veilig opgeborgen ligt onder de
oppervlakte  wnnr je die verbrandt
(bv. verwarming v huizen), komt er
extra CO2 vrij
Afbraak van organisch materiaal (planten en Ander landgebruik (ontbossing, landbouw,..)
dieren)
 Kanttekening:
Wnnr je een boom plant, hem laat
groeien en verbrandt, dan is over
heel de lijn gekeken het CO2-
gehalte id lucht niet veranderd 
hoeveelheid die vrijkomt bij
verbranding is even groot als
hoeveelheid die de boom uit de
lucht gehaald heeft (= evenwicht)

De stijging vh CO2-gehalte id atmosfeer is wel kleiner dan verwacht zou worden obv de
uitstoot

 Dit is te wijten aan de extra opname van CO 2 ih water vd oceanen (heeft ook invloed op
de oceanen zelf)

WATERDAMP (H 2 O)
De invloed v waterdamp is zeer complex en moeilijk te voorspellen, om de volgende
redenen:

 De hoeveelheid waterdamp id lucht varieert zeer sterk en is afhankelijk vd regio, de
temperatuur en de beschikbaarheid v water
o Bij zeer hoge luchtvochtigheid zal het regenen, waardoor de luchtvochtigheid
weer kan dalen
o Bij warm weer kan er water verdampen en kan de luchtvochtigheid weer stijgen
 die grote variaties zien we niet bij CO 2
 Waterdamp kan het broeikaseffect versterken (positieve terugkoppeling), maar ook
afzwakken (negatieve terugkoppeling)


3