Taal in de 21ste eeuw
Taal is de hele dag aanwezig in ons leven. Zowel binnen als buiten de school gebruiken ze
voortdurend taal:
- Om te communiceren
- Om plannen te maken
- Om te leren
- Om kennis toe te passen
- Persoonlijke en gemeenschappelijke doelen te bereiken
- Vervult functies op school en in de samenleving
- …
Taal is dus een belangrijk bindmiddel dat communicatie mogelijk maakt. Het is één van de
belangrijkste elementen om deel te nemen aan een superdiverse, meertalige 21 e-eeuwse
samenleving.
Talige competenties zijn van jongs af aan van groot belang ook voor later op de arbeidsmarkt.
Taal is een belangrijke sleutelcompetentie. Ze zijn zelf volwaardig om deel te nemen aan de 21 e -
eeuwse samenleving.
De 21 -eeuwse vaardigheden zijn vastgelegd door organisaties zoals de OESO, de VN en de EU. Het
valt op dat die vaardigheden in grote mate beroep doen op taal.
Taal is in die competenties alomtegenwoordig. Wie info wil verwerken moet bronnen kunnen
raadplegen.
Hiervoor heb je een sterk ontwikkelde lees- en luistervaardigheid nodig.
Je moet ook in staat zijn om creatief te zijn met taal en om een passend register te kiezen.
Taal heeft vele functies in de school en in de samenleving:
Conceptualiserende functie:
Communicatieve functie
Expressieve functie
Sociale functie
Taalcompetentie is het geheel van talige kennis, vaardigheden en attitudes die nodig zijn om
geschreven, gesproken en multimodale teksten te begrijpen en te gebruiken totdat
- Volwaardige deelname aan de samenleving mogelijk wordt
- De eigen doelen gerealiseerd kunnen worden
- De eigen kennis en mogelijkheden levenslang en duurzaam kunnen worden ontwikkeld.
,Die omschrijving van een visie op taalcompetentie nemen we graag over omdat ze kernachtig
weergeven waarop het onderwijs Nederlands in de 21 e eeuw zich vooral richten.
Om de nodige vaardigheden, talige kennis en attitudes te ontwikkelen.
Kennis vaardigheden en attitudes
Taalkennis verwijst naar wat iemand bewust en onbewust weet over allerlei aspecten van taal,
taalgebruik en taalsysteem.
( Hayat weet bijvoorbeeld waarvoor een cartoon op de bus dient)
Een brief kunnen schrijven, een gesprek kunnen uitvoeren, een audioboek beluisteren, zijn talig
vaardigheden.
Taalvaardig zijn betekent in staat zijn om talige handelingen uit te voeren:
(Hayat leest een recept, Leon verteld een verhaal, Myriam ontwerpt een tiktok.)
Hayat durft al Frans te praten en Leon houdt niet van lezen. Beide attitudes zeggen iets over hun
houding, emotie en motivatie ten aanzien van taal en van de eigen taalcompetentie.
Taalkrachtig onderwijs is broodnodig dit blijkt ook uit elke onderzoeken.
Verschillende onderzoekers wijzen ook op de kloof tussen leerlingen met een Nederlandse thuistaal
en leerlingen met een andere thuistaal. Ook op scharniermomenten tussen lager en secundait
onderwijs en de doorstroming naar de arbeidsmarkt worden tekortkomingen voor schriftelijk en
mondelinge vaardigheden gerapporteerd
,Taalonderwijs in de 21ste eeuw.
Hoe moeten we ons onderwijs nu precies vormgeven als we van onze leerlingen taalcompetente
burgers willen maken.
In het onderwijs gebruiken we de hele dag taal. Daarom is de schooldag erg geschikt om de
ontwikkeling van taalcompetentie te stimuleren.
Het is erg belangrijk om te stimuleren in alle leergebieden ( wiskunde, taal, muziek, ….) en tijdens
alle schooldagonderdelen ( speeltijd, koekentijd,…)
Het is belangrijk om taal zo goed mogelijk op elk moment te stimuleren. Zo kan onderwijs ervoor
zorgen dat alle leerlingen zelfredzaam worden in deze talige wereld.
Leren van , in en over taal
Leren van taal:
- we willen dat alle leerlingen voldoende taalvaardig zijn. Taal is erg belangrijk om deel te
nemen aan onze maatschappij. Kinderen leren taal door bezig te zijn met taal en door taal
te gebruiken. Dat gebeurt op school omdat Nederlands daar de instructietaal is.
Leren in taal:
- we gebruiken taal als een middel om andere dingen te leren. Via taal ontdekken we bv
hoe de kringloop van het water werkt of hoe we een middelpunt kunnen bepalen. Tijdens
die leermomenten worden we steeds beter in taal
Leren over taal:
- we zoomen in op specifieke talie doelen en leerinhouden. Bv op strategieën, op literatuur,
op de betekenisverbreding van woorden, … de taalles speelt daarin een belangrijke taal.
Om taalkrachtig onderwijs vorm te geven onderscheiden we 7 principes di gebaseerd zijn op hoe
mensen talen leren.
Taalkrachtig onderwijs, de hele dag: 7 principes
- stimuleert een positieve talige grondhouding
- is functioneel
- is contextrijk
- is (inter)actief
- geeft ondersteuning
- heeft aandacht voor impliciet en expliciet leren
- biedt kansen tot reflectie
, 1) positieve talige grondhouding.
Je moet hier rekening houden met de motivatie van de leerlingen en andere sociaal
emotionele factoren. Je moet de leerlingen een sociale omgeving creëren waar ze taal
kunnen en durven oefenen.
Door aandacht te hebben voor voorwaarden die hen veiligheid, vertrouwen en plezier laten
ervaren terwijl ze taal leren je creëert dus een omgeving waarin de leerlingen een positieve
talige grondhouding kunnen aankweken.
Een veilige oefencontext bieden.
Veilige oefenkansen zijn hier erg cruciaal. Ze moeten kunnen experimenteren met taal en
dat lukt het beste als de omgeving veilig aanvoelt om te durven experimenteren.
Als leerlingen gestimuleerd worden om taal te gebruiken en voelen dat ze fouten mogen
maken creëer je een veilige omgeving die nodig is om taal te laten groeien.
Zonder die veilige spreek- en schrijfkansen te bieden weet je niet hoe leerlingen de taal in
hun hoofd gebruiken en kun je ook geen feedback geven.
Het talige repertoire van leerlingen omarmen
In een omgeving die veilig is wordt elk kind aanvaard. Taal leren is dus een individueel
proces. Het is ook nodig dat je elk kind gaat aanvaarden en weten dat niet elke leerlingen
hetzelfde tempo heeft om taal op te pikken.
Hetzelfde geldt voor andere talen die de lln. thuis spreken. Je omarmt als leraar en als school
best het volledige talige repertoire van je leerlingen, om te tonen dat je hen aanvaardt zoals
ze zijn.
Hoge verwachtingen koesteren
Lln moeten voelen dat de leerkrachten geloven in hun taalleervermogen. Door hoge
verwachtingen te koesteren geef je je leerlingen de boodschap mee dat iedereen kan leren
en dat zorgt voor het nodige zelfvertrouwen bij de leerlingen.
Veilige leeromgeving, hoge verwachtingen koesteren, talige repertoires omarmen vormen
samen de voorwaarden om tot een positieve talige grondhouding te komen bij leerlingen.
Zie pagina 31
Taal is de hele dag aanwezig in ons leven. Zowel binnen als buiten de school gebruiken ze
voortdurend taal:
- Om te communiceren
- Om plannen te maken
- Om te leren
- Om kennis toe te passen
- Persoonlijke en gemeenschappelijke doelen te bereiken
- Vervult functies op school en in de samenleving
- …
Taal is dus een belangrijk bindmiddel dat communicatie mogelijk maakt. Het is één van de
belangrijkste elementen om deel te nemen aan een superdiverse, meertalige 21 e-eeuwse
samenleving.
Talige competenties zijn van jongs af aan van groot belang ook voor later op de arbeidsmarkt.
Taal is een belangrijke sleutelcompetentie. Ze zijn zelf volwaardig om deel te nemen aan de 21 e -
eeuwse samenleving.
De 21 -eeuwse vaardigheden zijn vastgelegd door organisaties zoals de OESO, de VN en de EU. Het
valt op dat die vaardigheden in grote mate beroep doen op taal.
Taal is in die competenties alomtegenwoordig. Wie info wil verwerken moet bronnen kunnen
raadplegen.
Hiervoor heb je een sterk ontwikkelde lees- en luistervaardigheid nodig.
Je moet ook in staat zijn om creatief te zijn met taal en om een passend register te kiezen.
Taal heeft vele functies in de school en in de samenleving:
Conceptualiserende functie:
Communicatieve functie
Expressieve functie
Sociale functie
Taalcompetentie is het geheel van talige kennis, vaardigheden en attitudes die nodig zijn om
geschreven, gesproken en multimodale teksten te begrijpen en te gebruiken totdat
- Volwaardige deelname aan de samenleving mogelijk wordt
- De eigen doelen gerealiseerd kunnen worden
- De eigen kennis en mogelijkheden levenslang en duurzaam kunnen worden ontwikkeld.
,Die omschrijving van een visie op taalcompetentie nemen we graag over omdat ze kernachtig
weergeven waarop het onderwijs Nederlands in de 21 e eeuw zich vooral richten.
Om de nodige vaardigheden, talige kennis en attitudes te ontwikkelen.
Kennis vaardigheden en attitudes
Taalkennis verwijst naar wat iemand bewust en onbewust weet over allerlei aspecten van taal,
taalgebruik en taalsysteem.
( Hayat weet bijvoorbeeld waarvoor een cartoon op de bus dient)
Een brief kunnen schrijven, een gesprek kunnen uitvoeren, een audioboek beluisteren, zijn talig
vaardigheden.
Taalvaardig zijn betekent in staat zijn om talige handelingen uit te voeren:
(Hayat leest een recept, Leon verteld een verhaal, Myriam ontwerpt een tiktok.)
Hayat durft al Frans te praten en Leon houdt niet van lezen. Beide attitudes zeggen iets over hun
houding, emotie en motivatie ten aanzien van taal en van de eigen taalcompetentie.
Taalkrachtig onderwijs is broodnodig dit blijkt ook uit elke onderzoeken.
Verschillende onderzoekers wijzen ook op de kloof tussen leerlingen met een Nederlandse thuistaal
en leerlingen met een andere thuistaal. Ook op scharniermomenten tussen lager en secundait
onderwijs en de doorstroming naar de arbeidsmarkt worden tekortkomingen voor schriftelijk en
mondelinge vaardigheden gerapporteerd
,Taalonderwijs in de 21ste eeuw.
Hoe moeten we ons onderwijs nu precies vormgeven als we van onze leerlingen taalcompetente
burgers willen maken.
In het onderwijs gebruiken we de hele dag taal. Daarom is de schooldag erg geschikt om de
ontwikkeling van taalcompetentie te stimuleren.
Het is erg belangrijk om te stimuleren in alle leergebieden ( wiskunde, taal, muziek, ….) en tijdens
alle schooldagonderdelen ( speeltijd, koekentijd,…)
Het is belangrijk om taal zo goed mogelijk op elk moment te stimuleren. Zo kan onderwijs ervoor
zorgen dat alle leerlingen zelfredzaam worden in deze talige wereld.
Leren van , in en over taal
Leren van taal:
- we willen dat alle leerlingen voldoende taalvaardig zijn. Taal is erg belangrijk om deel te
nemen aan onze maatschappij. Kinderen leren taal door bezig te zijn met taal en door taal
te gebruiken. Dat gebeurt op school omdat Nederlands daar de instructietaal is.
Leren in taal:
- we gebruiken taal als een middel om andere dingen te leren. Via taal ontdekken we bv
hoe de kringloop van het water werkt of hoe we een middelpunt kunnen bepalen. Tijdens
die leermomenten worden we steeds beter in taal
Leren over taal:
- we zoomen in op specifieke talie doelen en leerinhouden. Bv op strategieën, op literatuur,
op de betekenisverbreding van woorden, … de taalles speelt daarin een belangrijke taal.
Om taalkrachtig onderwijs vorm te geven onderscheiden we 7 principes di gebaseerd zijn op hoe
mensen talen leren.
Taalkrachtig onderwijs, de hele dag: 7 principes
- stimuleert een positieve talige grondhouding
- is functioneel
- is contextrijk
- is (inter)actief
- geeft ondersteuning
- heeft aandacht voor impliciet en expliciet leren
- biedt kansen tot reflectie
, 1) positieve talige grondhouding.
Je moet hier rekening houden met de motivatie van de leerlingen en andere sociaal
emotionele factoren. Je moet de leerlingen een sociale omgeving creëren waar ze taal
kunnen en durven oefenen.
Door aandacht te hebben voor voorwaarden die hen veiligheid, vertrouwen en plezier laten
ervaren terwijl ze taal leren je creëert dus een omgeving waarin de leerlingen een positieve
talige grondhouding kunnen aankweken.
Een veilige oefencontext bieden.
Veilige oefenkansen zijn hier erg cruciaal. Ze moeten kunnen experimenteren met taal en
dat lukt het beste als de omgeving veilig aanvoelt om te durven experimenteren.
Als leerlingen gestimuleerd worden om taal te gebruiken en voelen dat ze fouten mogen
maken creëer je een veilige omgeving die nodig is om taal te laten groeien.
Zonder die veilige spreek- en schrijfkansen te bieden weet je niet hoe leerlingen de taal in
hun hoofd gebruiken en kun je ook geen feedback geven.
Het talige repertoire van leerlingen omarmen
In een omgeving die veilig is wordt elk kind aanvaard. Taal leren is dus een individueel
proces. Het is ook nodig dat je elk kind gaat aanvaarden en weten dat niet elke leerlingen
hetzelfde tempo heeft om taal op te pikken.
Hetzelfde geldt voor andere talen die de lln. thuis spreken. Je omarmt als leraar en als school
best het volledige talige repertoire van je leerlingen, om te tonen dat je hen aanvaardt zoals
ze zijn.
Hoge verwachtingen koesteren
Lln moeten voelen dat de leerkrachten geloven in hun taalleervermogen. Door hoge
verwachtingen te koesteren geef je je leerlingen de boodschap mee dat iedereen kan leren
en dat zorgt voor het nodige zelfvertrouwen bij de leerlingen.
Veilige leeromgeving, hoge verwachtingen koesteren, talige repertoires omarmen vormen
samen de voorwaarden om tot een positieve talige grondhouding te komen bij leerlingen.
Zie pagina 31
