OP WEG NAAR MEESTERSCHAP A
Pedagogisch handelen
,HOOFDSTUK 1: HET PEDAGOGISCH MODEL: OVERZICHT
INLEIDING
PEDAGOGIE
→ ontstaan in oude Griekenland, vertaling: kinderleiding
→ nu: wetenschappelijke studie of theorie van opvoeding
= de praktijk van het opvoeden door leerkrachten, (groot)ouders, vrienden,…
I-> leerkrachten = professioneel gevormde opvoeder
Maatschappij verwacht verantwoording over zijn opvoedkundig handelen
MODEL
= vereenvoudiging van de werkelijkheid,
maar laat toe om bewuster en beter grip te krijgen op die complexe werkelijkheid
! leerkracht moet flexibel zijn op onvoorziene situaties
PEDAGOGISCH HANDELEN IS COMPLEX
➢ Onmiddellijk reageren: je kan geen situatie bevriezen
➢ Je kan niet niet reageren,
ook als je niet reageert reageer je door niet te reageren
* je reactie heeft een boost om verder door te zetten
* niet reageren soms goed bv. Een meningsverschil zelf laten oplossen
* niet reageren: gevoel geven dat je hen vertrouwt
➢ Interventie afwegen volgens het individuele kind om wie het gaat
Elk kind heeft een andere aanpak nodig
Pedagogisch handelen = opvoedkundig handelen ➔ pedagogisch model
1. COMPONENTEN VAN HET PEDAGOGISCH HANDELEN
Tandwielen → pedagogisch handelen is een dynamisch gegeven
➔ diverse aspecten voortdurend op elkaar inwerken
,2. HET KIND EN ZIJN PSYCHOLOGISCHE BASISBEHOEFTEN
Pedagogisch model → vanuit reflectie een veilige onderwijsleersituatie uit te bouwen
Centraal = kind met zijn unieke set aan ontwikkelingsmogelijkheden en zijn unieke ‘zijn’
I-> cognitief, affectief, sociaal,…
→ nooit 2 gelijke kinderen → passend reageren
Psychologische basisbehoeften: nodig voor veilig onderwijsleersituatie te bouwen
3 psychologische basisbehoeften
→ staan naast elkaar rond het kind
1) VERBONDENHEID: ik hoor erbij
- behoefte aan veiligheid en verborgenheid
- warme & hechte band → kinderen meer op gemak & veiliger & aanvaard voelen
2) COMPETENTIE: ik kan het
- behoefte om dingen te kunnen, om dingen goed te doen
→ zelfvertrouwen van de kinderen stimuleren
→ meer gestimuleerd om hun best te doen & er voor te gaan
- kind niet gevoel geven dat hij niets kan → kind klapt toe ➔ effect op zelfbeeld
- te veel opdrachten dat hij al kan ook niet goed
3) AUTONOMIE: ik wil het zelf
- kinderen willen gestuurd worden MAAR ook zelf sturen in wat ze doen
→ opdrachten geven waarin kinderen zelf keuzes, beslissingen maken
, 3. DE BASISHOUDINGEN VAN DE LEERKRACHT
4 basishoudingen
1) WAARDEREN
- onvoorwaardelijk accepteren van het zijn van elk kind
→ ik ben blij met jou om wie je bent
- kind ervaart dat hij er mag zijn met al zijn kenmerken
! niet elk gedrag is acceptabel!
- waarderen kind in wat het kan en doet ook al is het beperkt
- waarderen = “ op waarde schatten”
→ kinderen serieus nemen
→ hun kwaliteiten erkennen & gebruiken → hun talenten stimuleren
→ hen verantwoordelijkheid geven
→ hen betrekken bij beslissingen die je in het kader v/h lesgebeuren neemt
2) ONDERSTEUNEN
- kind helpende hand biedt om wereld rondom zich met zelfvertrouwen te ontdekken
3) UITDAGEN
- kind activeren, op verkenning laten gaan, zaken laten ontdekken & ervaren, laat
experimenteren, eigen beslissingen laten nemen etc.
→ verder ontwikkelen in zijn kunnen en zijn
→ kind ontdekt wie het is en wat zijn talenten zijn
- uitdagen tussen wat ze al kunnen en wat nog niet: zone van naaste ontwikkeling
4) VERTROUWEN
- kind laten ervaren dat je in hem gelooft
- kind loslaten: kind ontdekkingsproces gunnen
- ondersteuning afstemmen op de noden van het kind
➔ basishoudingen zijn onderling verbonden aan elkaar
& kunnen elkaar versterken
4. CONTEXTEN WAARBINNEN OPVOEDING PLA ATSVINDT
In al de contexten is er sprake van pedagogisch handelen
Kind heeft van nature intrinsieke motivatie om te leren en te ontdekken
→ al dan niet gestimuleerd door de omgeving
→ invloed contexten: ondersteuning door omgeving
→ kind verder ontwikkelen naar veerkracht, actieve gelukkige, emotioneel veilige kinderen
Waarom zicht krijgen op contexten?
* kunnen verklaring zijn van gedrag van een kind
* een breder beeld krijgen van het kind
* kan helpen voor sterkere band met kind (‘ah de juf weet dit ook’)
Pedagogisch handelen
,HOOFDSTUK 1: HET PEDAGOGISCH MODEL: OVERZICHT
INLEIDING
PEDAGOGIE
→ ontstaan in oude Griekenland, vertaling: kinderleiding
→ nu: wetenschappelijke studie of theorie van opvoeding
= de praktijk van het opvoeden door leerkrachten, (groot)ouders, vrienden,…
I-> leerkrachten = professioneel gevormde opvoeder
Maatschappij verwacht verantwoording over zijn opvoedkundig handelen
MODEL
= vereenvoudiging van de werkelijkheid,
maar laat toe om bewuster en beter grip te krijgen op die complexe werkelijkheid
! leerkracht moet flexibel zijn op onvoorziene situaties
PEDAGOGISCH HANDELEN IS COMPLEX
➢ Onmiddellijk reageren: je kan geen situatie bevriezen
➢ Je kan niet niet reageren,
ook als je niet reageert reageer je door niet te reageren
* je reactie heeft een boost om verder door te zetten
* niet reageren soms goed bv. Een meningsverschil zelf laten oplossen
* niet reageren: gevoel geven dat je hen vertrouwt
➢ Interventie afwegen volgens het individuele kind om wie het gaat
Elk kind heeft een andere aanpak nodig
Pedagogisch handelen = opvoedkundig handelen ➔ pedagogisch model
1. COMPONENTEN VAN HET PEDAGOGISCH HANDELEN
Tandwielen → pedagogisch handelen is een dynamisch gegeven
➔ diverse aspecten voortdurend op elkaar inwerken
,2. HET KIND EN ZIJN PSYCHOLOGISCHE BASISBEHOEFTEN
Pedagogisch model → vanuit reflectie een veilige onderwijsleersituatie uit te bouwen
Centraal = kind met zijn unieke set aan ontwikkelingsmogelijkheden en zijn unieke ‘zijn’
I-> cognitief, affectief, sociaal,…
→ nooit 2 gelijke kinderen → passend reageren
Psychologische basisbehoeften: nodig voor veilig onderwijsleersituatie te bouwen
3 psychologische basisbehoeften
→ staan naast elkaar rond het kind
1) VERBONDENHEID: ik hoor erbij
- behoefte aan veiligheid en verborgenheid
- warme & hechte band → kinderen meer op gemak & veiliger & aanvaard voelen
2) COMPETENTIE: ik kan het
- behoefte om dingen te kunnen, om dingen goed te doen
→ zelfvertrouwen van de kinderen stimuleren
→ meer gestimuleerd om hun best te doen & er voor te gaan
- kind niet gevoel geven dat hij niets kan → kind klapt toe ➔ effect op zelfbeeld
- te veel opdrachten dat hij al kan ook niet goed
3) AUTONOMIE: ik wil het zelf
- kinderen willen gestuurd worden MAAR ook zelf sturen in wat ze doen
→ opdrachten geven waarin kinderen zelf keuzes, beslissingen maken
, 3. DE BASISHOUDINGEN VAN DE LEERKRACHT
4 basishoudingen
1) WAARDEREN
- onvoorwaardelijk accepteren van het zijn van elk kind
→ ik ben blij met jou om wie je bent
- kind ervaart dat hij er mag zijn met al zijn kenmerken
! niet elk gedrag is acceptabel!
- waarderen kind in wat het kan en doet ook al is het beperkt
- waarderen = “ op waarde schatten”
→ kinderen serieus nemen
→ hun kwaliteiten erkennen & gebruiken → hun talenten stimuleren
→ hen verantwoordelijkheid geven
→ hen betrekken bij beslissingen die je in het kader v/h lesgebeuren neemt
2) ONDERSTEUNEN
- kind helpende hand biedt om wereld rondom zich met zelfvertrouwen te ontdekken
3) UITDAGEN
- kind activeren, op verkenning laten gaan, zaken laten ontdekken & ervaren, laat
experimenteren, eigen beslissingen laten nemen etc.
→ verder ontwikkelen in zijn kunnen en zijn
→ kind ontdekt wie het is en wat zijn talenten zijn
- uitdagen tussen wat ze al kunnen en wat nog niet: zone van naaste ontwikkeling
4) VERTROUWEN
- kind laten ervaren dat je in hem gelooft
- kind loslaten: kind ontdekkingsproces gunnen
- ondersteuning afstemmen op de noden van het kind
➔ basishoudingen zijn onderling verbonden aan elkaar
& kunnen elkaar versterken
4. CONTEXTEN WAARBINNEN OPVOEDING PLA ATSVINDT
In al de contexten is er sprake van pedagogisch handelen
Kind heeft van nature intrinsieke motivatie om te leren en te ontdekken
→ al dan niet gestimuleerd door de omgeving
→ invloed contexten: ondersteuning door omgeving
→ kind verder ontwikkelen naar veerkracht, actieve gelukkige, emotioneel veilige kinderen
Waarom zicht krijgen op contexten?
* kunnen verklaring zijn van gedrag van een kind
* een breder beeld krijgen van het kind
* kan helpen voor sterkere band met kind (‘ah de juf weet dit ook’)
