CRK – ADEMHALINGSKINESITHERAPIE
1. RESTRICTIEVE STOORNISSEN
Respiratoir systeem = longen + ribben + centrale regulatiesystemen (in verlengd erg van hersenen)
Functie: ademhaling (respiratie) bestaande uit inhalatie (O2 naar binnen) en expiratie (CO2 naar buiten)
Diafragma belangrijk voor inademen -> buik wordt dikker (indien dunner -> foute ademhalingstechniek)
Bij contractie daalt het diafragma waardoor de organen naar beneden worden geduwd zodat de buik dus
dikker wordt.
Ribben bewegen pas wanneer extra inademing is vereist
Normaal eerst buikademhaling dan bas borst- (of hulp) ademhaling -> wanneer dit andersom is, is de inademing veel
arbeidsintensiever omdat de ingeademde O2 al wordt verbruikt voor de inademingsspieren
Inademing hoofdzakelijk diafragma (later pas inhalatiespieren)
Uitademing hoofdzakelijk passief tgv ontspanning van de inademingsspieren (later pas door contractie van de
buikspieren)
Volume toename
P x V = cte
Wanneer volume toeneemt
- primair: diafragma daalt
- secundair: ribben open getrokken door
spieren -> onderaan beweging naar
laterolateraal en bovenaan naar
dorsoventraal
Daalt de druk in de holte waardoor lucht naar
binnen stroomt
Bescherming respiratoir systeem
- Neus: filtert vreemde deeltjes uit de lucht en maakt deze vochtiger
- Mucus: filtert vreemde deeltjes
- Hoesten: vuil mucus weghalen adhv mucociliair transport
(trilharen halen vuile oppervlakkige laag weg)
Links 2 lobben -> plaats nodig voor het hart
Rechts 3 lobben
Vlies rondom de longen zit via pleuravocht vacuüm vast aan het vlies dat binnenin de
thorax tegen de longen ligt en wordt door dit buitenste vlies bij expansie van de thorax
mee naar buiten getrokken
Wanneer het contact tussen de vliezen is verstoord (bvb klaplong/ pneumothorax na
messteek of ribbreuk) moeilijkere ademhaling – onderste vlies wordt niet langer naar
buiten getrokken.
, Obstructieve aandoeningen = ingeademde lucht geraakt er moeilijk weer uit
1 - Chronische bronchitis
Slijmlaag -> teveel mucus aangemaakt door ontsteking wat zorgt voor een
(mucusophoping/) vernauwing vd LW
Zorgt voor meeste last bij uitademing
2 - Asthma
Gladde spierlaag rond LW contraheert waardoor de luchtpijp vernauwt en
uitademing bemoeilijkt wordt.
3 - Emfyseem (thv longblaasjes)
Verstijving van de longblaasjes waardoor de wanden scheuren
hierdoor ontstaan eer grotere gehelen die minder elastisch zijn en
dus de ingeademde lucht er niet voldoende uit duwt.
Lucht wordt niet vanzelf weer uitgeademd.
Vernauwing van de luchtwegen zorgt voor versnelde flow -> deze
snellere luchtverplaatsing verlaagt de druk waardoor de wanden
nog extra vernauwen
EPP = Equal Pressure Point = druk binnen en buiten de luchtwegen gelijk veroorzaakt collaps
Dit valt te vermijden door de druk thv de mond te verhogen (pursed lip breathing)
Restrictieve aandoeningen = lucht geraakt er moeilijk in – expansie long belemmerd of afname mogelijkheid
tot ontplooien
Alle longvolumes afgenomen
Bereiken van benodigd ademminutenvolume dor sneller te ademen
Compliance afgenomen maw toegenomen stijfheid
Klinische oorzaken:
Intrinsiek: interstitiële longfibrose, hartfalen met longoedeem, pneumonie, tuberculose, longfibrose
geïnduceerd door straling of chemo, pneumothorax, atelectase
Extrinsiek: kyphoscoliose, extreem overgewicht, zwangerschap, ruimte innemend proces in abdomen, pijn
Neuromusculair: paralyse diafragmahelft(en), spierdystrofie, poliomyelitis, Guillain-Baré, algemene
spierzwakte tgv ondervoeding
1 - Longfybrose = verstijving van de longen
2 - Pickwick syndroom = teveel vetweefsel abdominaal waardoor diafragma meer moeite heeft met indalen
3 - Postoperatieve pijn kan ook restrictie in ademhaling veroorzaken
, 2 - PRE- EN POSTOPERATIEVE ADEMHALINGSKINESITHERAPIE
Postoperatieve pulmonale complicaties (PPC’s)
= Vaak het gevolg van cardiale en hoog abdominale chirurgische ingrepen
Gebrek aan longinflatie door postoperatieve pijn Oppervlakkige ademhaling (zonder zuchten)
Liggende houding Dysfunctie van diafragma
Gestoord mucocilliar transport (tgv intubatie)
Risicofactoren = leeftijd, COPD en hartfalen
1 - Hypercapnie
Onvermogen om goed uit te ademen zorgt voor opstapeling van CO2 in de longen
Gewenning aan hoge CO2 waarden -> hersenen versnellen ademhaling niet
Vaak voorkomend bij COPD en ribfracturen
Peri-operatieve ademhalingskinesitherapie
1 - ademhalingsoefeningen
Hoeven niet routinematig worden uitgevoerd
Ademhalingsoefeningen zijn gericht op max inspiratie, geforceerde expiratie en (geassisteerd) hoesten
Hulpmiddelen: Incentive spirometer / weerstand voor inspiratie en/of expiratie (weinig evidentie voor beiden!)
Flow – voorkeur – gebaseerd op snelheid, de eerste twee balletjes hoog houden met inademing, derde balletje
is controle en mag niet bewegen
Volume – balletje thv de smiley proberen houden
Sustained Maximal Inspiration
Door langzame, diepe inademing en adempauze kan de lucht via collaterale wegen
de atelectatische gebieden bereiken
2 - ademhalingsspiertraining
Indien verhoogd risico en ondergaan CABG best aantal weken preoperatieve ademhalingsspiertraining
Preoperatieve training vergroot reservecapaciteit -> gunstig effect op postoperatieve ventilatoire capaciteit
Inspiratory Muscle Training (IMT) 2 weken preoperatief
Hulpmiddelen: IMT toestellen of Blow Bottles (10cm water als /w/)
Inademen tegen weerstand = kracht training
Druk hoger aan de mond zorgt voor vermijden EPP
3 - verbeteren functionele status
Preoperatief trainingsprogramma indien verhoogd risico en ondergaan CABG
Preoperatief verbeteren functionele status + vergroten fysiologische reservecapaciteit -> betere algemene conditie
4 - postoperatief mobiliseren
Postoperatief snel, frequent en voldoende lang mobiliseren
Reduceert postoperatieve functionele achteruitgang + positief effect op angst en depressie
, 3 - RESPIRATOIRE REVALIDATIE & COVID 19
SARS-CoV-2 = virus -> coronavirussen = grote familie virussen die ziekten veroorzaken Covid-19 = ziekte
Symptomen: koorts > hoesten > misselijk/braken > diarree (volgorde!)
Kortademigheid, verwarring, blauwe lippen/gezicht (gedaalde ventilatie = gedaalde zuurstof saturatie)
Bij griep: eerst hoesten en dan pas koorts
Symptomen acuut Kortademigheid, productieve hoest
Follow up Kortademigheid
Pathofysiologie
Bij covid: hecht zich specifiek op receptoren in de longen + onderdrukt het aspecifiek immuunsysteem (vnl tijdens de
eerste 5 dagen, daarna overshoot zodat longoedeem kan ontstaan (en op termijn Acute Respiratory Distress
Syndrome). Lichaam begint eigen cellen aan te vallen
Daarnaast ook longblaasjes aangetast: inflammatie -> optreden van necrose + capillairen en andere bloedvaten krijgen
te maken met bloedklonters
Kinesitherapie bij Covid-19
Kritisch Ventilatie support
Parameters controleren
Disability preventie
Houding aanpassing, mobilisatie, neuromusculaire elektrische stimulatie
Acuut Ventilatie support
Parameters controleren
Disability preventie
Houding aanpassing (zitten, staan), afhankelijkheid ventilatie verminderen, mobilisatie,
neuromusculaire elektrische stimulatie, spieren activeren, ademhalingsspieren trainen,
autogene drainage longen (perifeer naar centraal dan evacueren)
Post-acuut Ventilatie support
Parameters controleren
Disability preventie
Houding aanpassing (zitten, staan), afhankelijkheid ventilatie verminderen, mobilisatie,
neuromusculaire elektrische stimulatie, spieren activeren, ademhalingsspieren trainen,
autogene drainage longen (perifeer naar centraal dan evacueren)
Psychologische bijstand verlenen
Zelfstandigheid bevorderen – rustige opbouw inspanningscapaciteiten
1. RESTRICTIEVE STOORNISSEN
Respiratoir systeem = longen + ribben + centrale regulatiesystemen (in verlengd erg van hersenen)
Functie: ademhaling (respiratie) bestaande uit inhalatie (O2 naar binnen) en expiratie (CO2 naar buiten)
Diafragma belangrijk voor inademen -> buik wordt dikker (indien dunner -> foute ademhalingstechniek)
Bij contractie daalt het diafragma waardoor de organen naar beneden worden geduwd zodat de buik dus
dikker wordt.
Ribben bewegen pas wanneer extra inademing is vereist
Normaal eerst buikademhaling dan bas borst- (of hulp) ademhaling -> wanneer dit andersom is, is de inademing veel
arbeidsintensiever omdat de ingeademde O2 al wordt verbruikt voor de inademingsspieren
Inademing hoofdzakelijk diafragma (later pas inhalatiespieren)
Uitademing hoofdzakelijk passief tgv ontspanning van de inademingsspieren (later pas door contractie van de
buikspieren)
Volume toename
P x V = cte
Wanneer volume toeneemt
- primair: diafragma daalt
- secundair: ribben open getrokken door
spieren -> onderaan beweging naar
laterolateraal en bovenaan naar
dorsoventraal
Daalt de druk in de holte waardoor lucht naar
binnen stroomt
Bescherming respiratoir systeem
- Neus: filtert vreemde deeltjes uit de lucht en maakt deze vochtiger
- Mucus: filtert vreemde deeltjes
- Hoesten: vuil mucus weghalen adhv mucociliair transport
(trilharen halen vuile oppervlakkige laag weg)
Links 2 lobben -> plaats nodig voor het hart
Rechts 3 lobben
Vlies rondom de longen zit via pleuravocht vacuüm vast aan het vlies dat binnenin de
thorax tegen de longen ligt en wordt door dit buitenste vlies bij expansie van de thorax
mee naar buiten getrokken
Wanneer het contact tussen de vliezen is verstoord (bvb klaplong/ pneumothorax na
messteek of ribbreuk) moeilijkere ademhaling – onderste vlies wordt niet langer naar
buiten getrokken.
, Obstructieve aandoeningen = ingeademde lucht geraakt er moeilijk weer uit
1 - Chronische bronchitis
Slijmlaag -> teveel mucus aangemaakt door ontsteking wat zorgt voor een
(mucusophoping/) vernauwing vd LW
Zorgt voor meeste last bij uitademing
2 - Asthma
Gladde spierlaag rond LW contraheert waardoor de luchtpijp vernauwt en
uitademing bemoeilijkt wordt.
3 - Emfyseem (thv longblaasjes)
Verstijving van de longblaasjes waardoor de wanden scheuren
hierdoor ontstaan eer grotere gehelen die minder elastisch zijn en
dus de ingeademde lucht er niet voldoende uit duwt.
Lucht wordt niet vanzelf weer uitgeademd.
Vernauwing van de luchtwegen zorgt voor versnelde flow -> deze
snellere luchtverplaatsing verlaagt de druk waardoor de wanden
nog extra vernauwen
EPP = Equal Pressure Point = druk binnen en buiten de luchtwegen gelijk veroorzaakt collaps
Dit valt te vermijden door de druk thv de mond te verhogen (pursed lip breathing)
Restrictieve aandoeningen = lucht geraakt er moeilijk in – expansie long belemmerd of afname mogelijkheid
tot ontplooien
Alle longvolumes afgenomen
Bereiken van benodigd ademminutenvolume dor sneller te ademen
Compliance afgenomen maw toegenomen stijfheid
Klinische oorzaken:
Intrinsiek: interstitiële longfibrose, hartfalen met longoedeem, pneumonie, tuberculose, longfibrose
geïnduceerd door straling of chemo, pneumothorax, atelectase
Extrinsiek: kyphoscoliose, extreem overgewicht, zwangerschap, ruimte innemend proces in abdomen, pijn
Neuromusculair: paralyse diafragmahelft(en), spierdystrofie, poliomyelitis, Guillain-Baré, algemene
spierzwakte tgv ondervoeding
1 - Longfybrose = verstijving van de longen
2 - Pickwick syndroom = teveel vetweefsel abdominaal waardoor diafragma meer moeite heeft met indalen
3 - Postoperatieve pijn kan ook restrictie in ademhaling veroorzaken
, 2 - PRE- EN POSTOPERATIEVE ADEMHALINGSKINESITHERAPIE
Postoperatieve pulmonale complicaties (PPC’s)
= Vaak het gevolg van cardiale en hoog abdominale chirurgische ingrepen
Gebrek aan longinflatie door postoperatieve pijn Oppervlakkige ademhaling (zonder zuchten)
Liggende houding Dysfunctie van diafragma
Gestoord mucocilliar transport (tgv intubatie)
Risicofactoren = leeftijd, COPD en hartfalen
1 - Hypercapnie
Onvermogen om goed uit te ademen zorgt voor opstapeling van CO2 in de longen
Gewenning aan hoge CO2 waarden -> hersenen versnellen ademhaling niet
Vaak voorkomend bij COPD en ribfracturen
Peri-operatieve ademhalingskinesitherapie
1 - ademhalingsoefeningen
Hoeven niet routinematig worden uitgevoerd
Ademhalingsoefeningen zijn gericht op max inspiratie, geforceerde expiratie en (geassisteerd) hoesten
Hulpmiddelen: Incentive spirometer / weerstand voor inspiratie en/of expiratie (weinig evidentie voor beiden!)
Flow – voorkeur – gebaseerd op snelheid, de eerste twee balletjes hoog houden met inademing, derde balletje
is controle en mag niet bewegen
Volume – balletje thv de smiley proberen houden
Sustained Maximal Inspiration
Door langzame, diepe inademing en adempauze kan de lucht via collaterale wegen
de atelectatische gebieden bereiken
2 - ademhalingsspiertraining
Indien verhoogd risico en ondergaan CABG best aantal weken preoperatieve ademhalingsspiertraining
Preoperatieve training vergroot reservecapaciteit -> gunstig effect op postoperatieve ventilatoire capaciteit
Inspiratory Muscle Training (IMT) 2 weken preoperatief
Hulpmiddelen: IMT toestellen of Blow Bottles (10cm water als /w/)
Inademen tegen weerstand = kracht training
Druk hoger aan de mond zorgt voor vermijden EPP
3 - verbeteren functionele status
Preoperatief trainingsprogramma indien verhoogd risico en ondergaan CABG
Preoperatief verbeteren functionele status + vergroten fysiologische reservecapaciteit -> betere algemene conditie
4 - postoperatief mobiliseren
Postoperatief snel, frequent en voldoende lang mobiliseren
Reduceert postoperatieve functionele achteruitgang + positief effect op angst en depressie
, 3 - RESPIRATOIRE REVALIDATIE & COVID 19
SARS-CoV-2 = virus -> coronavirussen = grote familie virussen die ziekten veroorzaken Covid-19 = ziekte
Symptomen: koorts > hoesten > misselijk/braken > diarree (volgorde!)
Kortademigheid, verwarring, blauwe lippen/gezicht (gedaalde ventilatie = gedaalde zuurstof saturatie)
Bij griep: eerst hoesten en dan pas koorts
Symptomen acuut Kortademigheid, productieve hoest
Follow up Kortademigheid
Pathofysiologie
Bij covid: hecht zich specifiek op receptoren in de longen + onderdrukt het aspecifiek immuunsysteem (vnl tijdens de
eerste 5 dagen, daarna overshoot zodat longoedeem kan ontstaan (en op termijn Acute Respiratory Distress
Syndrome). Lichaam begint eigen cellen aan te vallen
Daarnaast ook longblaasjes aangetast: inflammatie -> optreden van necrose + capillairen en andere bloedvaten krijgen
te maken met bloedklonters
Kinesitherapie bij Covid-19
Kritisch Ventilatie support
Parameters controleren
Disability preventie
Houding aanpassing, mobilisatie, neuromusculaire elektrische stimulatie
Acuut Ventilatie support
Parameters controleren
Disability preventie
Houding aanpassing (zitten, staan), afhankelijkheid ventilatie verminderen, mobilisatie,
neuromusculaire elektrische stimulatie, spieren activeren, ademhalingsspieren trainen,
autogene drainage longen (perifeer naar centraal dan evacueren)
Post-acuut Ventilatie support
Parameters controleren
Disability preventie
Houding aanpassing (zitten, staan), afhankelijkheid ventilatie verminderen, mobilisatie,
neuromusculaire elektrische stimulatie, spieren activeren, ademhalingsspieren trainen,
autogene drainage longen (perifeer naar centraal dan evacueren)
Psychologische bijstand verlenen
Zelfstandigheid bevorderen – rustige opbouw inspanningscapaciteiten
