Boeren, handelaars en krijgers
Samenleven in de Keltische stam (800 v.C. – 50 v.C.)
Hoe leefden de Kelten in Europa tijdens de klassieke oudheid?
1. Een bedrijvig volk
- Situering:
o Tijd: 8ste eeuw V.C. – 1ste eeuw V.C.
o Ruimte: noorden van Grieks-Romeinse wereld
- Historische bronnen:
o Schaars, aangezien ze zelf niets opschreven
o Baseren op archeologische bronnen
- Open landbouwsamenleving:
o Akkerbouw en veeteelt! landbouwoverschotten
o Ambachtslui
o Handelaars: - import grondstoffen
- import luxeproducten (sieraden, wijn)
= uit mediterrane wereld
- export (varkensvlees, schapenwol)
= naar Rome
Netwerk langeafstandshandel
2. Een standenmaatschappij
- Net zoals Griekenland/Rome:
o Elite: - stamhoofd of koning
- druïden 1. bezitten uitgestrekte
- priesters gronden
- barden 2. hadden alle macht in
- krijgers handen
o Ambachtslui 1. Waren vrij
o Handelaars 2. Hadden geen
o Landbouwers politieke inspraak
o Onvrijen: - akkerbouwers en veetelers die grond pachten
- slaven (krijgsgevangenen)
Ongelijkheid, maar vrouw +/- gelijk man:
o Bijna evenveel rechten als man
o Konden stamhoofd worden
o Konden priester worden
1
, 3. Geen politieke eenheid
- Bronnen:
o Hierover zelf geen bronnen achtergelaten
o Romeinse geschriften wel, bv. De Bello Gallico – Julius Caesar
Nadruk op verdeling in stammen die mekaar bestreden
- Romeinse controle:
o Sommige stammen werkten samen met Romeinen vóór Caesar
o Caesar:
Profiteert van verdeeldheid stammen
Gebruikt brute militaire kracht in heel Gallië
Afgelopen politieke onafhankelijkheid Keltische stammen
Hoe ontstond een mengcultuur uit de contacten tussen de Kelten en de mediterrane wereld?
1. Geen schrift
- Geen schrift:
o Anders dan Grieken en Romeinen
o Niet opschrijven van: - mythes
- wetenschappelijke kennis
Ontstaan van mondelinge tradities
Doorgegeven eeuwenlang door: - druïden
- barden
2. Natuurgoden en gestileerde kunstvoorwerpen
- Natuurgodsdienst:
o Goden waren natuurelementen (zon, bronnen, rivieren, …)
o Niet voorstellen als mensen Grieken en Romeinen
- Offers:
o Kunstige voorwerpen
in ijzer, brons, goud, …
versierd met barnsteen en email
zelden realistische voorstellingen mensen/dieren
= gestileerde vormen (vereenvoudigde)
3. Mengcultuur in Gallië
- Overname Griekse en Romeinse elementen:
o Door de vele contacten met de mediterrane wereld
o Wel een extra Keltisch trekje geven
2
Samenleven in de Keltische stam (800 v.C. – 50 v.C.)
Hoe leefden de Kelten in Europa tijdens de klassieke oudheid?
1. Een bedrijvig volk
- Situering:
o Tijd: 8ste eeuw V.C. – 1ste eeuw V.C.
o Ruimte: noorden van Grieks-Romeinse wereld
- Historische bronnen:
o Schaars, aangezien ze zelf niets opschreven
o Baseren op archeologische bronnen
- Open landbouwsamenleving:
o Akkerbouw en veeteelt! landbouwoverschotten
o Ambachtslui
o Handelaars: - import grondstoffen
- import luxeproducten (sieraden, wijn)
= uit mediterrane wereld
- export (varkensvlees, schapenwol)
= naar Rome
Netwerk langeafstandshandel
2. Een standenmaatschappij
- Net zoals Griekenland/Rome:
o Elite: - stamhoofd of koning
- druïden 1. bezitten uitgestrekte
- priesters gronden
- barden 2. hadden alle macht in
- krijgers handen
o Ambachtslui 1. Waren vrij
o Handelaars 2. Hadden geen
o Landbouwers politieke inspraak
o Onvrijen: - akkerbouwers en veetelers die grond pachten
- slaven (krijgsgevangenen)
Ongelijkheid, maar vrouw +/- gelijk man:
o Bijna evenveel rechten als man
o Konden stamhoofd worden
o Konden priester worden
1
, 3. Geen politieke eenheid
- Bronnen:
o Hierover zelf geen bronnen achtergelaten
o Romeinse geschriften wel, bv. De Bello Gallico – Julius Caesar
Nadruk op verdeling in stammen die mekaar bestreden
- Romeinse controle:
o Sommige stammen werkten samen met Romeinen vóór Caesar
o Caesar:
Profiteert van verdeeldheid stammen
Gebruikt brute militaire kracht in heel Gallië
Afgelopen politieke onafhankelijkheid Keltische stammen
Hoe ontstond een mengcultuur uit de contacten tussen de Kelten en de mediterrane wereld?
1. Geen schrift
- Geen schrift:
o Anders dan Grieken en Romeinen
o Niet opschrijven van: - mythes
- wetenschappelijke kennis
Ontstaan van mondelinge tradities
Doorgegeven eeuwenlang door: - druïden
- barden
2. Natuurgoden en gestileerde kunstvoorwerpen
- Natuurgodsdienst:
o Goden waren natuurelementen (zon, bronnen, rivieren, …)
o Niet voorstellen als mensen Grieken en Romeinen
- Offers:
o Kunstige voorwerpen
in ijzer, brons, goud, …
versierd met barnsteen en email
zelden realistische voorstellingen mensen/dieren
= gestileerde vormen (vereenvoudigde)
3. Mengcultuur in Gallië
- Overname Griekse en Romeinse elementen:
o Door de vele contacten met de mediterrane wereld
o Wel een extra Keltisch trekje geven
2
