Samenvatting - Jeugdrecht

JEUGDRECHT
DEEL 1: BEGRIP EN BEGINSELEN VAN HET JEUGDRECHT
- Jeugdrecht
 In brede zin
o Bevat regelgeving die in het algemeen het welzijn en de ontplooiing van jongeren wil
bevorderen en waarborgen
 Bv. Het Groeipakket

 In strikte zin
o Regelt de overheidstussenkomst via specifieke instellingen en voorzieningen om bijzondere
bijstand aan jongeren te verlenen van wie het welzijn of de ontplooiing onvoldoende wordt
gewaarborgd door het gezinsmilieu en de algemene maatschappelijke voorzieningen
 Van toepassing wanneer de algemene bepalingen tot onderhoud, opvoeding en
ontplooiing van jongeren ontoereikend zijn in een specifiek geval en de ouders en/ of de
jongeren er niet toe komen om zelf, of met hulp van algemene voorzieningen, deze
ontoereikendheid op te vangen
» Het welzijn van de jongere kan in de thuissituatie of in algemene voorzieningen niet
meer gewaarborgd worden, dan gaat de overheid met specifieke voorzieningen
tussenkomen om het welzijn en de ontplooiing te beschermen

o Onderscheid in vormen van interventies
1. Vrijwillige/ buitengerechtelijke jeugdhulp
 Via jeugdhulpaanbieders, intersectorale toegangspoort [ITP] en gemandateerde
voorzieningen [GV]
2. Gedwongen/ gerechtelijke interventies
 Via Openbaar Ministerie [OM], Sociale Dienst Jeugdrechtbank [SD] en
Jeugdrechter/Jeugdrechtbank

o Onderscheid doelgroepen
1. Jongeren in een Verontrustende Situatie [VOS]
2. Jongeren die worden vervolgd wegens het plegen van een jeugddelict
 Kan een VOS achter zitten dus ook jeugdhulp nodig
3. Geesteszieke minderjarigen
 Met de maatregel van gedwongen observatie of verblijf in een psychiatrische dienst
of verpleging in een gezin als eventuele interventievorm




1

,- Belangrijke beginselen uit het jeugdrecht
1. Respect voor de rechten van het kind [= dominant criterium]
2. De gezinsgerichtheid
 Kind zo lang mogelijk in gezin houden
 Kind zo snel mogelijk terug in gezin onderbrengen
3. Subsidiariteit
 De minst ingrijpende interventies krijgen voorrang
o Eerst de ouders, dan de rechtstreeks toegankelijke jeugdhulp en als laatste pas de niet-
rechtstreeks toegankelijke jeugdhulp
4. Diversiteit in interventies
5. Hulpverlenend karakter
 Herstelgerichte werking




2

,DEEL 3: JEUGDHULPRECHT (DECREET IJH)
- Het decreet van 12 juli 2013 betreffende de Integrale Jeugdhulp [IJH] is voor de
optimalisatie van de Vlaamse jeugdhulp van groot belang
 Deze wil een intersectoraal georganiseerde, vraaggerichte, doeltreffende en flexibele zorg op
maat bieden aan de minderjarige en eventueel ook aan zijn omgeving
o Omvat:
 De rechtstreeks Toegankelijke Jeugdhulp [RTJ]
 De Niet- Rechtstreeks Toegankelijke Jeugdhulp [NRTJ]
 Gemandateerde jeugdhulp
 Gerechtelijke jeugdhulp

 Cliënten in de Integrale Jeugdhulp
o Minderjarigen
o Hun ouders
o Opvoedingsverantwoordelijken
o Betrokken personen uit hun leefomgeving die daaraan behoefte hebben

 7 doelstellingen van de IJH
1. Vermaatschappelijking van de jeugdhulp
2. Tijdige toegang tot de jeugdhulp organiseren
3. Flexibiliteit en continuïteit van de jeugdhulp waarborgen
4. Voorzien in een aanbod van crisisjeugdhulp
5. Maximale participatie van de minderjarige en zijn gezin
6. Integrale aanpak van de jeugdhulp realiseren

 7 principes van de IJH
1. Recht op jeugdhulp [Respect voor de bepalingen van het Kinderrechtenverdrag]
2. Efficiëntie en effectiviteit
3. Cliënt- en contextgerichtheid
4. Krachtgerichtheid
o Hulpverleners moeten eerst de eigen mogelijkheden van de jongere en zijn context
aanspreken en versterken en door hen gedragen oplossingen zoeken
5. Subsidiariteit
o Minst ingrijpende hulp eerst
6. Hulpcontinuïteit
o De continuïteit in de hulpverlening is in principe de gezamenlijke verantwoordelijkheid
van de jeugdhulpaanbieders
o Houdt in:
 De aanmelder [= hulpverlener die aanmelding doet bij ITP] blijft tijdens de
hulpverlening mee verantwoordelijk voor de jeugdhulpverlening
 De vertrouwenspersoon van de minderjarige fungeert als vast aanspreekpunt voor
de minderjarige
» Vertrouwenspersoon wordt door het hele traject van de jeugdhulpverlening
geïnformeerd en betrokken
» Kan jeugdhulpaanbieders aanspreken, de belangen van de minderjarige
verdedigen, bemiddeling en overleg opstarten en de situatie opvolgen
 Er wordt trajectbegeleiding voorzien in elke fase van de jeugdhulpverlening
 In complexe situaties met verschillende jeugdhulpaanbieders wordt een
jeugdhulpaanbieder als (hulp-) coördinator aangeduid
 Er wordt overgegaan tot cliëntoverleg of bemiddeling voordat de jeugdhulpverlening
door een jeugdhulpaanbieder wordt stopgezet of op verzoek van de minderjarige,
ouders of opvoedingsverantwoordelijken



3

, » Het cliëntoverleg beoogt de coördinatie en continuïteit van de hulpverlening in
complexe situaties, door overleg van alle betrokken jeugdhulpaanbieders en
andere hulpverleners, cliënten en eventueel deskundigen
× Resulteert in een werkplan
» Bemiddeling tussen cliënten en jeugdhulpaanbieders wil, onder leiding van een
bemiddelaar, een oplossing bieden in geval van een conflict
× Bemiddeling tussen:
~ Cliënten en hulpverleners
~ Minderjarige en zijn ouders/ opvoedingsverantwoordelijken
 Om de continuïteit naar volwassenheid voor te bereiden, kan de jeugdhulpaanbieder
een rondetafel organiseren met de jongere, zijn context en belangrijke professionele
actoren
» Kan uitmonden in een ondersteuningsplan
7. Geheimhouding




4