Samenvatting HAP20306 Mens en Dierkunde 2 Module B

Mens en Dierkunde 2 Module B

Hoofdstuk 19 Gaswisselingsorganen bij vertebraten

Belangrijkste bij ademhaling  goede cel-respirate
 Mitochondriën voldoende zuurstof voor cel-respirate nodig.

Interne respirate  aeroob katabolisme in de mitochondriën, aanmaken ATP

Externe respirate  transmissie van gassen van water/lucht naar lichaamscellen
 Diffusie
 Convecte (stromin)缪
o Overbrengen zuurstof dmv bewegende tussenstof
o Vc = C * F
 Snelheid convectestroom = concentrate gas in medium * snelheid medium

Diffusie  Wet van Fick
D = k * A * Δp/d

D = hoeveelheid gediffundeerde stof
K = diffusieconstante  veel lager in water, ademhaling in water is moeilijker
A = oppervlak
Δp = gasdrukverschil, beste transport bij hoge Δp
D = dikte van wand waardoor diffusie plaatsvindt

Minst efciënte gasdiffusie  lange diffusieweg, klein uitwisselingsoppervlak, minimale
drukgradiënt

Verschillende invloeden op verbetering zuurstofopname
 Wet van Fick  drukverschil, oppervlak enz. verschillende optmalisates.
 Snelheid convectestroom verbeteren
 Transportpigment  mogelijk om meer zuurstof te transporteren

Spieren  myoglobuline, zuurstof opgeslagen in spieren, gebruikt door zeezoogdieren

Oppervlakte onder zuurstofdissociatecurve  hoeveelheid zuurstof dat afgegeven wordt in weefsels
Weefsels  hogere pCO2 en lagere pH
Hierdoor schuif de curve bij weefsels en krijg je een extra afgife zuurstof.

Bohr-effect  Hb een lagere afniteit heef voor O2  shif van curve naar rechts  meer O2
afgife.

P50 index  bij 50% verzadiging hoort een bepaalde zuurstofspanning, de P50 index

Hoe steiler de curve, hoe meer afgife van zuurstof aan de weefselkant, hoe hoger de P50 index

Groot dier snel hemoglobine verzadigen naar 50%, daardoor rustgere ademhaling

, Reguleren op beperkende factor
Vissen reguleren op zuurstof
Op land regulate door koolstofdioxide

Gaswisselin)sor)anen
 Huid
 Kieuwen
 Longen  uitzakking darm

Koolzuurafgife voornamelijk via de huid als
huidademhaling mogelijk is.

Vissen  contnue waterstroom over de kieuwen
RAM-ademhaling  ademhaling sterk combineren
met zwemmen.

Tonijn
spierarbeid  constante lichaamstemperatuur mogelijk.
Wel veel energie nodig  hoge vraag naar zuurstof  hierdoor dun epitheel gevormd.

Respirate in lucht
 Tracheeën  bij insecten
 Longen  uitzakking van de darm
o Amfbieën  Eerste luchtademhaling d.m.v. zuig-pers pomp  overdruk  longen
nog niet in eigen compartment

Reptelen  longen worden gevuld door onderdruk  aspirateve ademhalin)
 Longen krijgen eigen compartment om deze onderdruk te realiseren