Samenvatting Bestuursprocesrecht Windesheim

Bestuursprocesrecht
- Wat is bestuursprocesrecht?
o Formeel recht: handhavingsrecht
o Wanneer bestuursorganen hun bevoegdheden uitoefenen, dan kunnen rechten
en belangen van burgers in het geding zijn
 Omgevingsvergunning > recht om bijv. dakkapel te bouwen
 Last onder dwangsom > plicht om iets te doen
o Waarborgen in de vorm van rechtsbescherming om te voorkomen dat
bestuursorganen onrechtmatige daad/ onrechtmatige besluiten nemen
o 3 onderdelen:
 Proces van bersluitvorming door het openbaar bestuur
 De rechtsbescherming tegen die besluiten
 De oordeelsvorming door de rechter
o Bronnen: internationaal recht, de grondwet, bijzondere wetten, de Awb, lagere
regelgeving, ongeschreven recht
o Bestuursorgaan – art. 1:1 Awb
- Voorprocedures
o Bezwaar en administratief beroep
o Bestuursorgaan heroverweegt besluit
o Bezwaar – bestuursorgaan dat het besluit heeft genomen
o Administratief beroep – ander, meestal hoger bestuursorgaan
o Waarom?
 Rechtsbescherming belanghebbende
 Verduidelijking standpunten
 Opheldering misverstanden
 Herstellen fouten
 Zeeffunctie > voorkoming onnodig beroep; goed uitgekristalliseerd besluit
voorleggen aan de rechter
o Toetsing ex nunc – toetsing op basis van de omstandigheden van nu
o Herbeoordeling rechtmatigheid en doelmatigheid
o Reformatio in peius – burger mag niet slechter uitkomen dan de situatie voor het
bezwaar
- Bestuursrechtspraak – beroep (rechtbank) en hoger beroep (ABRvS)
- Afzien horen/zienswijze (art. 4:11 en 12 Awb)
o Afzien kan als:
 De vereiste spoed zich daartegen verzet
 De belanghebbende reeds eerder in de gelegenheid is gesteld zijn
zienswijze naar voren te brengen en zich sindsdien geen nieuwe feiten of
omstandigheden hebben voorgedaan
 Het met de beschikking beoogde doel slechts kan worden bereikt indien
de belanghebbende daarvan niet reeds tevoren in kennis is gesteld
 Bij financiële verplichting of aanspraak indien:
 Tegen de beschikking bezwaar kan worden gemaakt of
administratief beroep kan worden ingesteld EN
 De nadelige gevolgen na bezwaar/administratief beroep volledig
ongedaan kunnen worden gemaakt
- Beslistermijn – afdeling 4.1.3
o Redelijk – 8 weken
 Soms opgenomen in bijzondere wet (is dit het geval, volg dit termijn)
 Lukt niet? Verzoek beslistermijn vertragen of opschorten
 Maar mogelijk dat dwangsom wordt opgelegd (per dag dat beslissing
uitblijft)
- Besluit – art. 1:3 lid 1 Awb

, o Een schriftelijke beslissing van een bestuursorgaan, inhoudende een
publiekrechtelijke rechtshandeling
 Publiekrechtelijk – taak/bevoegdheid is exclusief aan het BO verleend
 Op aanvraag of ambtshalve
o Besluiten van algemene strekking – niet bedoeld voor maar 1 persoon
 Algemeen verbindende voorschriften
 Beleidsregels
 Plannen
 Overige besluiten van algemene strekking
o Beschikkingen – art. 1:3 lid 2 Awb
 Een besluit dat niet van algemene strekking is, met inbegrip van de
afwijzing van een aanvraag daarvan
 Besluit met een individueel, concreet karakter
 Heeft betrekking op een concrete persoon of een bekende groep
personen (je kunt ze aanwijzen)
 Heeft betrekking op een concreet aangeduide zaak
 Wijzigt rechtspositie burger en BO
 Verlenen rechten, opleggen verplichtingen
 Voldoende concreet? Moet geïndividualiseerd worden
 Persoonscriterium – besluit is gericht tot een bepaalde persoon of
groep personen
o Toekennen uitkering of subsidie, verstrekken vergunning,
opleggen last onder bestuursdwang of bestuurlijke boete
 Zaakscriterium – besluit heeft betrekking op een bepaalde, specifiek
aangeduide zaak
o Onbewoonbaarverklaring pand, aanwijzing beschermd
natuurgebied
 Soorten beschikkingen:
 Rechtscheppende beschikking (nieuwe rechten/verplichtingen)
 Rechts vaststellende beschikking (vaststellen bestaand
recht/verplichting)
 Begunstigende beschikking
 Belastende beschikking
 Gebonden beschikking – gebonden aan normen in de wet
 Vrije beschikking – beleidsvrijheid
- Algemene beginsel van behoorlijk bestuur
o Motiveringsbeginsel – art. 3:46 Awb – een besluit dient te berusten op een
deugdelijke motivering
 Kenbaarheid van het besluit, oordeel BO moet duidelijk zijn
o Verbod van détournement de pouvoir – art. 3:3 Awb – het bestuursorgaan
gebruikt de bevoegdheid tot het nemen van een besluit niet voor een ander doel
dan waarvoor die bevoegdheid is verleend
 BO mag bevoegdheid niet misbruiken
o Verbod van willekeur – art. 3:4 lid 1 Awb – het BO weegt de rechtsreeks bij het
besluit betrokken belangen af
 Zorgvuldige belangenafweging
 In acht nemen evenredigheidsbeginsel (art. 3:4 lid 2 Awb)
o Gelijkheidsbeginsel – bestuursorganen moeten gelijke gevallen gelijk behandelen
 Niet opgenomen in de Awb, volgt uit art. 1 Gw
o Vertrouwensbeginsel – door een BO gewekte verwachtingen waarop een
belanghebbende redelijkerwijs heeft mogen vertrouwen, moeten worden
gehonoreerd
 Niet opgenomen in Awb
 Beleidsregels
 Toezeggingen (concreet, ondubbelzinnig, ongeclausuleerd)