SAMENVATTING FINANCIEEL
MANAGEMENT
Rymenans Sarah
Universiteit Antwerpen
2022-2023
,Inhoud
HOOFDSTUK 1: DOELSTELLINGEN EN FUNCTIES VAN HET FINANCIEEL BELEID................................... 4
1.1 De rol van de financieel manager .......................................................................................... 4
1.2 Doelstelling van financieel management ............................................................................... 4
1.3 Corporate governance ......................................................................................................... 4
HOOFDSTUK 2: BASISBEGRIPPEN VAN WAARDERING ...................................................................... 6
2.1 Huidige waarde en toekomstige waarde ............................................................................... 6
2.2 Interestperiodiciteit kleiner dan een jaar............................................................................... 6
2.3 Toekomstige en huidige waarde voor verschillende geldstromen........................................... 6
2.4 De waardering van annuïteiten en perpetuïteiten.................................................................. 7
2.4.1 Perpetuïteit .................................................................................................................. 7
2.4.2 Annuïteit ...................................................................................................................... 7
2.5 Reële en nominale interestvoeten met periodiciteit kleiner dan één jaar .......................... 7
HOOFDSTUK 3: WAARDERING VAN (OBLIGATIE)LENINGEN EN AANDELEN........................................ 9
3.1 Waardering van leningen ..................................................................................................... 9
3.1.1 Duration van een obligatie ............................................................................................. 9
3.1.2 Welke factoren bepalen het vereist rendement .............................................................10
3.1.3 Nulcouponobligaties.....................................................................................................12
3.2 Dividendwaarderingsmodellen ............................................................................................12
3.3 Marktefficiëntie ..................................................................................................................13
HOOFDSTUK 4: DE RELATIE TUSSEN VEREIST RENDEMENT EN RISICO..............................................18
4.1 Verwacht rendement en risico: portefeuille met twee effecten .............................................18
4.2 Verwacht rendement en risico: portefeuille met meerdere effecten .....................................20
4.3 De beta-coëfficiënt .............................................................................................................22
4.4 Het Capital Asset Pricing Model ...........................................................................................23
4.5 Andere modellen ................................................................................................................24
HOOFDSTUK 5: WAARDERING VAN OPTIES ....................................................................................27
5.1 De waarde van opties op uitoefendatum..............................................................................27
5.2 Tijdswaarde van een optie...................................................................................................28
5.3 Waardering van call opties ..................................................................................................30
5.4 Waardering van put opties ..................................................................................................32
HOOFDSTUK 6: BEOORDELING VAN INVESTERINGSPROJECTEN .......................................................34
6.1 kasstromen ........................................................................................................................34
6.2 Selectiemethoden...............................................................................................................36
6.2.1 Netto huidige waarde (NPV)..........................................................................................36
6.2.2 Terugverdienperiode ....................................................................................................36
1
, 6.2.3 Gemiddeld boekhoudkundig rendement........................................................................36
6.2.4 Interne rendementsgraad (IRG) .....................................................................................37
- dit geeft de opbrengstvoet van de ingezette middelen ....................................................37
- De verdisconteringsvoet die de netto huidige waarde gelijk stelt aan nul..........................37
- Een project wordt aanvaard wanneer de IRG groter is de vereiste opbrengstvoet ............37
HOOFDSTUK 7: VERDERE VERFIJNINGEN VAN DE INVERSTERINGSBEOORDELING .............................40
7.1 De impact van inflatie .........................................................................................................40
7.2 Kapitaalrantsoenering .........................................................................................................41
7.3 Projecten met verschillende levensduur ...............................................................................41
7.4 Vervanging van een machine ...............................................................................................42
7.5 Reële opties in investeringsprojecten ...................................................................................42
HOOFDSTUK 8: DE GEWOGEN GEMIDDELDE KAPITAALKOST...........................................................44
8.1 Gewogen gemiddelde kapitaalkost ......................................................................................44
8.1.1 De kost van gewoon aandelenkapitaal met schuldfinanciering ........................................44
8.1.2 De kost van preferent aandelenkapitaal.........................................................................46
8.1.3 De kost van schuldfinanciering ......................................................................................46
8.2 Investerings- en financieringsbeslissing ................................................................................47
8.3 Het vereist rendement voor een individueel investeringsproject ...........................................47
HOOFDSTUK 9: HEEFT DE KAPITAALSTRUCTUUR ENIG BELANG? .....................................................48
9.1 EBIT-EPS-analyse ................................................................................................................48
9.2 Modigliani & Miller .............................................................................................................48
9.3 Afwijkingen van de veronderstellingen van Modigliani & Miller .............................................52
9.3.1 Vennootschapsbelastingen ...........................................................................................52
9.3.2 Faillissementskosten ....................................................................................................53
9.4 Andere imperfecties aan Modigliani & Miller........................................................................57
HOOFDSTUK 13: DE UITGIFTE VAN AANDELEN...............................................................................58
13.1 Gewone aandelen .............................................................................................................58
13.2 Wie investeert in aandelen? ..............................................................................................59
13.2.1 Wie investeert in mature aandelen? ............................................................................59
13.2.2 Wie investeert in aandelen van jonge ondernemingen? ................................................60
13.3 Publieke uitgifte van aandelen ...........................................................................................65
13.4 Georganiseerde aandelenmarkten .....................................................................................68
13.5 Euronext Brussel ...............................................................................................................70
13.6 Beursintroducties: Alfacam, Twitter en Spotify ...................................................................71
13.7 Bevoorrechte inschrijving op aandelen: LSG en Solvay........................................................72
HOOFDSTUK 14: LANGETERMIJNSCHULDEN ..................................................................................74
2
, 14.1 Bescherming van schuldeisers ...........................................................................................74
14.1.1 Beschermende clausules .............................................................................................74
14.1.2 Waarborgen ...............................................................................................................74
14.2 Obligatieleningen ..............................................................................................................75
14.2.1 Enkele begrippen........................................................................................................75
14.2.2 Soorten obligaties ......................................................................................................75
14.2.3 Obligaties met warrants ..............................................................................................76
14.2.4 Converteerbare obligaties ...........................................................................................77
14.2.5 Obligatie met vervroegde terugbetalingsmogelijkheid ..................................................80
HOOFDSTUK 15: BEHEER VAN NETTOBEDRIJFSKAPITAAL ................................................................82
15.1 De looptijdstructuur van schulden .....................................................................................82
15.2 Nettobedrijfskapitaal ........................................................................................................83
15.3 Financiële planning ...........................................................................................................84
HOOFDSTUK 17: HANDELSKREDIET ...............................................................................................88
17.1 Waarom bestaat handelskrediet ........................................................................................88
17.2 Statistieken ......................................................................................................................89
HOOFDSTUK 19: ONDERNEMINGSWAARDERING ...........................................................................90
19.1 Discounted cash flow model ..............................................................................................90
19.2 Waardering op basis van multiples.....................................................................................92
3
MANAGEMENT
Rymenans Sarah
Universiteit Antwerpen
2022-2023
,Inhoud
HOOFDSTUK 1: DOELSTELLINGEN EN FUNCTIES VAN HET FINANCIEEL BELEID................................... 4
1.1 De rol van de financieel manager .......................................................................................... 4
1.2 Doelstelling van financieel management ............................................................................... 4
1.3 Corporate governance ......................................................................................................... 4
HOOFDSTUK 2: BASISBEGRIPPEN VAN WAARDERING ...................................................................... 6
2.1 Huidige waarde en toekomstige waarde ............................................................................... 6
2.2 Interestperiodiciteit kleiner dan een jaar............................................................................... 6
2.3 Toekomstige en huidige waarde voor verschillende geldstromen........................................... 6
2.4 De waardering van annuïteiten en perpetuïteiten.................................................................. 7
2.4.1 Perpetuïteit .................................................................................................................. 7
2.4.2 Annuïteit ...................................................................................................................... 7
2.5 Reële en nominale interestvoeten met periodiciteit kleiner dan één jaar .......................... 7
HOOFDSTUK 3: WAARDERING VAN (OBLIGATIE)LENINGEN EN AANDELEN........................................ 9
3.1 Waardering van leningen ..................................................................................................... 9
3.1.1 Duration van een obligatie ............................................................................................. 9
3.1.2 Welke factoren bepalen het vereist rendement .............................................................10
3.1.3 Nulcouponobligaties.....................................................................................................12
3.2 Dividendwaarderingsmodellen ............................................................................................12
3.3 Marktefficiëntie ..................................................................................................................13
HOOFDSTUK 4: DE RELATIE TUSSEN VEREIST RENDEMENT EN RISICO..............................................18
4.1 Verwacht rendement en risico: portefeuille met twee effecten .............................................18
4.2 Verwacht rendement en risico: portefeuille met meerdere effecten .....................................20
4.3 De beta-coëfficiënt .............................................................................................................22
4.4 Het Capital Asset Pricing Model ...........................................................................................23
4.5 Andere modellen ................................................................................................................24
HOOFDSTUK 5: WAARDERING VAN OPTIES ....................................................................................27
5.1 De waarde van opties op uitoefendatum..............................................................................27
5.2 Tijdswaarde van een optie...................................................................................................28
5.3 Waardering van call opties ..................................................................................................30
5.4 Waardering van put opties ..................................................................................................32
HOOFDSTUK 6: BEOORDELING VAN INVESTERINGSPROJECTEN .......................................................34
6.1 kasstromen ........................................................................................................................34
6.2 Selectiemethoden...............................................................................................................36
6.2.1 Netto huidige waarde (NPV)..........................................................................................36
6.2.2 Terugverdienperiode ....................................................................................................36
1
, 6.2.3 Gemiddeld boekhoudkundig rendement........................................................................36
6.2.4 Interne rendementsgraad (IRG) .....................................................................................37
- dit geeft de opbrengstvoet van de ingezette middelen ....................................................37
- De verdisconteringsvoet die de netto huidige waarde gelijk stelt aan nul..........................37
- Een project wordt aanvaard wanneer de IRG groter is de vereiste opbrengstvoet ............37
HOOFDSTUK 7: VERDERE VERFIJNINGEN VAN DE INVERSTERINGSBEOORDELING .............................40
7.1 De impact van inflatie .........................................................................................................40
7.2 Kapitaalrantsoenering .........................................................................................................41
7.3 Projecten met verschillende levensduur ...............................................................................41
7.4 Vervanging van een machine ...............................................................................................42
7.5 Reële opties in investeringsprojecten ...................................................................................42
HOOFDSTUK 8: DE GEWOGEN GEMIDDELDE KAPITAALKOST...........................................................44
8.1 Gewogen gemiddelde kapitaalkost ......................................................................................44
8.1.1 De kost van gewoon aandelenkapitaal met schuldfinanciering ........................................44
8.1.2 De kost van preferent aandelenkapitaal.........................................................................46
8.1.3 De kost van schuldfinanciering ......................................................................................46
8.2 Investerings- en financieringsbeslissing ................................................................................47
8.3 Het vereist rendement voor een individueel investeringsproject ...........................................47
HOOFDSTUK 9: HEEFT DE KAPITAALSTRUCTUUR ENIG BELANG? .....................................................48
9.1 EBIT-EPS-analyse ................................................................................................................48
9.2 Modigliani & Miller .............................................................................................................48
9.3 Afwijkingen van de veronderstellingen van Modigliani & Miller .............................................52
9.3.1 Vennootschapsbelastingen ...........................................................................................52
9.3.2 Faillissementskosten ....................................................................................................53
9.4 Andere imperfecties aan Modigliani & Miller........................................................................57
HOOFDSTUK 13: DE UITGIFTE VAN AANDELEN...............................................................................58
13.1 Gewone aandelen .............................................................................................................58
13.2 Wie investeert in aandelen? ..............................................................................................59
13.2.1 Wie investeert in mature aandelen? ............................................................................59
13.2.2 Wie investeert in aandelen van jonge ondernemingen? ................................................60
13.3 Publieke uitgifte van aandelen ...........................................................................................65
13.4 Georganiseerde aandelenmarkten .....................................................................................68
13.5 Euronext Brussel ...............................................................................................................70
13.6 Beursintroducties: Alfacam, Twitter en Spotify ...................................................................71
13.7 Bevoorrechte inschrijving op aandelen: LSG en Solvay........................................................72
HOOFDSTUK 14: LANGETERMIJNSCHULDEN ..................................................................................74
2
, 14.1 Bescherming van schuldeisers ...........................................................................................74
14.1.1 Beschermende clausules .............................................................................................74
14.1.2 Waarborgen ...............................................................................................................74
14.2 Obligatieleningen ..............................................................................................................75
14.2.1 Enkele begrippen........................................................................................................75
14.2.2 Soorten obligaties ......................................................................................................75
14.2.3 Obligaties met warrants ..............................................................................................76
14.2.4 Converteerbare obligaties ...........................................................................................77
14.2.5 Obligatie met vervroegde terugbetalingsmogelijkheid ..................................................80
HOOFDSTUK 15: BEHEER VAN NETTOBEDRIJFSKAPITAAL ................................................................82
15.1 De looptijdstructuur van schulden .....................................................................................82
15.2 Nettobedrijfskapitaal ........................................................................................................83
15.3 Financiële planning ...........................................................................................................84
HOOFDSTUK 17: HANDELSKREDIET ...............................................................................................88
17.1 Waarom bestaat handelskrediet ........................................................................................88
17.2 Statistieken ......................................................................................................................89
HOOFDSTUK 19: ONDERNEMINGSWAARDERING ...........................................................................90
19.1 Discounted cash flow model ..............................................................................................90
19.2 Waardering op basis van multiples.....................................................................................92
3
