Fysieke revalidatie: pathologie
Pediatrische pathologie
Pediatrie: (kindergeneeskunde): geneeskundig specialisme dat zich bezighoudt met
curatieve, preventieve en ethische zorg voor zieke en gezonde kinderen vanaf geboorte tot
18 jaar
→ integreren lichamelijke, psychische en sociale ontwikkeling van het kind
→ kinderartsen houden zich bezig met pathologieën die uitsluiten in deze levensfase
openbaren:
- Aandoeningen als gevolg van foetale ontwikkelingsstoornissen
→ behoort tot cognetiale aandoeningen: erfelijke en aangeboren problemen
VB. erfelijk:
- ziekte van duchenne (DNA fout waardoor spieren niet ontwikkelen)
- Syndroom van down (3 chromosomen 21)
VB. aangeboren (probleem tijdens zwangerschap):
- FAS (foetaal alcohol syndroom)
- Toxoplasmose (parasiet dat in uitwerpselen van kat zit: toxisch voor foetus)
VB. aangeboren (problemen tijdens bevalling):
- Ademhalingsproblemen
- Bloedsomloop van kind dat even stopt
- spanning op zenuw
- Groeistoornissen
- Kindertumoren
- Infecties
- Stofwisselingsziekten
Leeftijdscategorieën
- neonaat/ pasgeborene : dag 1 tot dag 28 postnataal
- Zuigeling: dag 1 tot dag 364 postnataal
- Baby: 0 tot 18 maand
- Peuter: 18 maand/ 1,5 jaar tot 3 jaar
- Kleuter: 3 jaar tot 6 jaar
- Kind: 6 jaar tot 12 jaar
- Jongere: 12 jaar tot 18 jaar
5 pijlers van pediatrie
- Kind is geen kleine volwassene
→ heeft eigen anatomie en fysiologie dat zich nog volop ontwikkelt
, - Ieder kind ontwikkelt zich op individuele manier
→ normale ontwikkeling is een leidraad
- ziekten kunnen grote invloed hebben op groei en ontwikkeling van kind
→ gevolgen voor verdere leven
- belang van tijdig ontdekken van stoornissen in groei en ontwikkeling
→ kan gevolgen voor verdere leven verminderen
⇒ getest op medisch onderzoek
VB. groeicurves
Zwangerschap
À terme datum: Berekening van datum v/d bevalling
→ berekenen vanaf moment van bevruchting (dag 14 van menstruatiecyclus) + 266 dagen/
38 weken
⇒ waarom zeggen ze dan 40 weken zwangerschap?
=> beginnen te tellen van 1e dag van laatste menstruatie (2 weken erbij tellen)
> bij 40 weken zwangerschap is eerste 2 weken geen embryo aanwezig
Zwangerschapsduur (40 weken)
1e trimester: eerste dag van laatste menstruatie tot einde week 14
→ tijdens deze periode groot risico op miskraam
⇒ doordat hier gevoeligste zijn voor toxische stoffen
=> teratogeen: alles dat toxisch is voor embryo/ baby
VB. alcohol, drugs, gassen, röntgenstralen, infecties,...
→ rond week 11-14 NIPT (test) uitgevoerd
⇒ Niet-invasieve prenatale test : bloedonderzoek bij moeder
⇒ bestaan ook invasieve prenatale testen:
VB. vruchtwaterpunctie en vlokkentest (bloed prikken uit placenta om grote afwijkingen te
zien)
→ embryo: ontwikkeling van zygote (bevruchte oöcyt) tijdens week 1 t.e.m. week 10 van de
zwangerschap
⇒ embryogenese: embryonale ontwikkeling (van week 1 tot week 10)
=> hier gebeurt Organogenese: vorming van organen bij embryo
> waarbij lever en nieren al functioneren
→ foetus: ontwikkeling van zygote (bevruchte oöcyt) tijdens week 11 t.e.m.geboorte (40
weken zwangerschapsduur)
⇒ foetogenese: foetale ontwikkeling (vanaf week 11)
=> hier gebeurt vorming van externe genitaliën, tanden, beenderig skelet, …
2e trimester: begin week 15 tot eind week 28
→ vanaf 4e maand (ongeveer 16 weken)
,⇒ geslacht via echografie zichtbaar
⇒ moeder voelt foetale bewegingen
=> General movements door functioneel zenuwstelsel en motoriek
→ vanaf 5e maand (ongeveer 20 weken): foetus drinkt vruchtwater
⇒ plast niet
→ vanaf 6e maand (ongeveer 24 weken): actieve talgklieren
⇒ vernix caseosa: talgklieren van huid scheiden vet huidsmeer af dat samen met
afgestorven epidermiscellen een witte substantie vormt op de huid
=> resten hiervan zijn zichtbaar na geboorte
3e trimester: begin week 29 tot geboorte
→ meer dan 90% van baby's overleeft buiten baarmoeder vanaf hier
→ vanaf 7e maand (ongeveer 28 weken): opent foetus hun ogen
→ vanaf 8e maand (ongeveer 32 weken): opstapeling van subcutane vetreserves (“bruin
vetweefsel”)
⇒ verliest dit vet in eerste week na bevalling (10% van gewicht)
→ vanaf 9e maand (ongeveer 36 weken): foetus is klaar voor geboorte
⇒ gemiddelde lengte: 53 cm
⇒ gemiddeld gewicht jongens: 3,5 kg
⇒ gemiddeld gewicht meisjes: 3,35 kg
⇒ gemiddelde schedelomtrek: 34 cm
Levensvatbaarheid van prematuren
À terme neonaat: voldragen pasgeborene
→ zwangerschapsduur tussen 37 en 42 weken zwanger
Postmature neonaat/ serotien geborene: zwangerschap langer dan 42 weken zwanger
→ gebeurt weinig in belgië
⇒ induceren bevalling: wekt bevalling op 2 weken na à terme datum
Prematuur: zwangerschap van minder dan 37 weken
→ extreem prematuur: zwangerschap van minder dan 28 weken
⇒ bij minder dan 20 weken: miskraam
→ zeer prematuur: zwangerschap van 28 tot 32 weken
→ mild prematuur/ laat prematuur: zwangerschap van 32 tot 37 weken
→ geboortegewicht is belangrijke indicator van levensvatbaarheid van prematuren
⇒ geboren voor 24 weken zwangerschap: niet levensvatbaar
⇒ geboren tussen week 24 en week 27 (660-700 g)
, => scheidingslijn tussen miskraam en prematuur (grijze zone)
=> overlijden vaak ondanks intensieve zorgen
=> overleven uitzonderlijk, wel met groot risico op ontwikkelingsstoornissen
⇒ geboren vanaf week 28 (meer dan 1 kg)
=> mits juiste medische zorg goede overlevingskansen en normale ontwikkeling
Verloop van zwangerschap
bevruchting: versmelting oöcyt en spermatozoïde
zygote: bevruchte oöcyt
→ gedeeld in 4 cellen vanaf dag 2
→ gedeeld in een bal cellen vanaf dag 3
blastocyst: stadium van zygote na 4 dagen ontwikkeling
→ soort bal met cellen dat uitgehold is van binnen
implantatie/ innesteling: inbedding van blastocyst in endometrium (baarmoederslijmvlies) 7
dagen na bevruchting
Rond 5 weken zwangerschap (3 weken na bevruchting):
→ hier gebeurt belangrijke stap
Pediatrische pathologie
Pediatrie: (kindergeneeskunde): geneeskundig specialisme dat zich bezighoudt met
curatieve, preventieve en ethische zorg voor zieke en gezonde kinderen vanaf geboorte tot
18 jaar
→ integreren lichamelijke, psychische en sociale ontwikkeling van het kind
→ kinderartsen houden zich bezig met pathologieën die uitsluiten in deze levensfase
openbaren:
- Aandoeningen als gevolg van foetale ontwikkelingsstoornissen
→ behoort tot cognetiale aandoeningen: erfelijke en aangeboren problemen
VB. erfelijk:
- ziekte van duchenne (DNA fout waardoor spieren niet ontwikkelen)
- Syndroom van down (3 chromosomen 21)
VB. aangeboren (probleem tijdens zwangerschap):
- FAS (foetaal alcohol syndroom)
- Toxoplasmose (parasiet dat in uitwerpselen van kat zit: toxisch voor foetus)
VB. aangeboren (problemen tijdens bevalling):
- Ademhalingsproblemen
- Bloedsomloop van kind dat even stopt
- spanning op zenuw
- Groeistoornissen
- Kindertumoren
- Infecties
- Stofwisselingsziekten
Leeftijdscategorieën
- neonaat/ pasgeborene : dag 1 tot dag 28 postnataal
- Zuigeling: dag 1 tot dag 364 postnataal
- Baby: 0 tot 18 maand
- Peuter: 18 maand/ 1,5 jaar tot 3 jaar
- Kleuter: 3 jaar tot 6 jaar
- Kind: 6 jaar tot 12 jaar
- Jongere: 12 jaar tot 18 jaar
5 pijlers van pediatrie
- Kind is geen kleine volwassene
→ heeft eigen anatomie en fysiologie dat zich nog volop ontwikkelt
, - Ieder kind ontwikkelt zich op individuele manier
→ normale ontwikkeling is een leidraad
- ziekten kunnen grote invloed hebben op groei en ontwikkeling van kind
→ gevolgen voor verdere leven
- belang van tijdig ontdekken van stoornissen in groei en ontwikkeling
→ kan gevolgen voor verdere leven verminderen
⇒ getest op medisch onderzoek
VB. groeicurves
Zwangerschap
À terme datum: Berekening van datum v/d bevalling
→ berekenen vanaf moment van bevruchting (dag 14 van menstruatiecyclus) + 266 dagen/
38 weken
⇒ waarom zeggen ze dan 40 weken zwangerschap?
=> beginnen te tellen van 1e dag van laatste menstruatie (2 weken erbij tellen)
> bij 40 weken zwangerschap is eerste 2 weken geen embryo aanwezig
Zwangerschapsduur (40 weken)
1e trimester: eerste dag van laatste menstruatie tot einde week 14
→ tijdens deze periode groot risico op miskraam
⇒ doordat hier gevoeligste zijn voor toxische stoffen
=> teratogeen: alles dat toxisch is voor embryo/ baby
VB. alcohol, drugs, gassen, röntgenstralen, infecties,...
→ rond week 11-14 NIPT (test) uitgevoerd
⇒ Niet-invasieve prenatale test : bloedonderzoek bij moeder
⇒ bestaan ook invasieve prenatale testen:
VB. vruchtwaterpunctie en vlokkentest (bloed prikken uit placenta om grote afwijkingen te
zien)
→ embryo: ontwikkeling van zygote (bevruchte oöcyt) tijdens week 1 t.e.m. week 10 van de
zwangerschap
⇒ embryogenese: embryonale ontwikkeling (van week 1 tot week 10)
=> hier gebeurt Organogenese: vorming van organen bij embryo
> waarbij lever en nieren al functioneren
→ foetus: ontwikkeling van zygote (bevruchte oöcyt) tijdens week 11 t.e.m.geboorte (40
weken zwangerschapsduur)
⇒ foetogenese: foetale ontwikkeling (vanaf week 11)
=> hier gebeurt vorming van externe genitaliën, tanden, beenderig skelet, …
2e trimester: begin week 15 tot eind week 28
→ vanaf 4e maand (ongeveer 16 weken)
,⇒ geslacht via echografie zichtbaar
⇒ moeder voelt foetale bewegingen
=> General movements door functioneel zenuwstelsel en motoriek
→ vanaf 5e maand (ongeveer 20 weken): foetus drinkt vruchtwater
⇒ plast niet
→ vanaf 6e maand (ongeveer 24 weken): actieve talgklieren
⇒ vernix caseosa: talgklieren van huid scheiden vet huidsmeer af dat samen met
afgestorven epidermiscellen een witte substantie vormt op de huid
=> resten hiervan zijn zichtbaar na geboorte
3e trimester: begin week 29 tot geboorte
→ meer dan 90% van baby's overleeft buiten baarmoeder vanaf hier
→ vanaf 7e maand (ongeveer 28 weken): opent foetus hun ogen
→ vanaf 8e maand (ongeveer 32 weken): opstapeling van subcutane vetreserves (“bruin
vetweefsel”)
⇒ verliest dit vet in eerste week na bevalling (10% van gewicht)
→ vanaf 9e maand (ongeveer 36 weken): foetus is klaar voor geboorte
⇒ gemiddelde lengte: 53 cm
⇒ gemiddeld gewicht jongens: 3,5 kg
⇒ gemiddeld gewicht meisjes: 3,35 kg
⇒ gemiddelde schedelomtrek: 34 cm
Levensvatbaarheid van prematuren
À terme neonaat: voldragen pasgeborene
→ zwangerschapsduur tussen 37 en 42 weken zwanger
Postmature neonaat/ serotien geborene: zwangerschap langer dan 42 weken zwanger
→ gebeurt weinig in belgië
⇒ induceren bevalling: wekt bevalling op 2 weken na à terme datum
Prematuur: zwangerschap van minder dan 37 weken
→ extreem prematuur: zwangerschap van minder dan 28 weken
⇒ bij minder dan 20 weken: miskraam
→ zeer prematuur: zwangerschap van 28 tot 32 weken
→ mild prematuur/ laat prematuur: zwangerschap van 32 tot 37 weken
→ geboortegewicht is belangrijke indicator van levensvatbaarheid van prematuren
⇒ geboren voor 24 weken zwangerschap: niet levensvatbaar
⇒ geboren tussen week 24 en week 27 (660-700 g)
, => scheidingslijn tussen miskraam en prematuur (grijze zone)
=> overlijden vaak ondanks intensieve zorgen
=> overleven uitzonderlijk, wel met groot risico op ontwikkelingsstoornissen
⇒ geboren vanaf week 28 (meer dan 1 kg)
=> mits juiste medische zorg goede overlevingskansen en normale ontwikkeling
Verloop van zwangerschap
bevruchting: versmelting oöcyt en spermatozoïde
zygote: bevruchte oöcyt
→ gedeeld in 4 cellen vanaf dag 2
→ gedeeld in een bal cellen vanaf dag 3
blastocyst: stadium van zygote na 4 dagen ontwikkeling
→ soort bal met cellen dat uitgehold is van binnen
implantatie/ innesteling: inbedding van blastocyst in endometrium (baarmoederslijmvlies) 7
dagen na bevruchting
Rond 5 weken zwangerschap (3 weken na bevruchting):
→ hier gebeurt belangrijke stap
