Tine Meuris - Mediarecht - 2025-2026
H1: BEGINSELEN EN BRONNEN VAN HET RECHT............................................................ 3
1.1: Waarom zijn er rechtsregels?......................................................................................3
1.2: bronnen van rechtsregels............................................................................................3
1.3: België - scheiding der machten................................................................................... 3
H2: MEDIASPELERS IN HET MEDIARECHT........................................................................ 4
2.1: wat is “mediarecht”...................................................................................................... 4
2.2: “omroepen” in het mediadecreet................................................................................. 4
H3: COMMERCIËLE COMMUNICATIE.................................................................................. 6
3.1: wat is reclame............................................................................................................. 6
3.2: algemene regels..........................................................................................................6
3.3: mediaspecifieke regels in vlaanderen......................................................................... 7
3.3.1: mediadecreet......................................................................................................7
3.3.2: reclame VS sponsoring...................................................................................... 7
3.3.3: productplaatsing................................................................................................. 9
3.4: zelfregulering reclame................................................................................................. 9
3.5: influencers................................................................................................................... 9
H4: AUTEURSRECHT EN NABURIGE RECHTEN (deel 1)................................................ 10
4.1: intellectuele eigendomsrechten (IER)....................................................................... 10
4.1.1: kenmerken van IER.......................................................................................... 10
4.2: verschillende beschermingsregimes......................................................................... 10
4.2.1: octrooien / patenten..........................................................................................12
4.2.2: tekeningen en modellen................................................................................... 12
4.3: auteursrechten.......................................................................................................... 12
4.3.1: voorwaarden van auteursrechten.....................................................................12
4.3.2: wie is houder van auteursrechten?.................................................................. 13
4.3.3: bewijs van auteursrechten:...............................................................................13
4.3.4: Hoelang duurt auteursrecht?............................................................................13
4.4: naburige rechten....................................................................................................... 13
H4: AUTEURSRECHT EN NABURIGE RECHTEN (deel 2)................................................ 14
4.1: auteursrechten: rechten van de auteur..................................................................... 14
4.2: auteursrecht en naburige rechten in de audiovisuele keten......................................15
4.3: beheersvennootschappen......................................................................................... 16
4.3.1: Waarom beheersvennootschappen?................................................................16
4.3.2: televisieformats en beheersvennootschappen................................................. 17
H5: merkenrecht...................................................................................................................18
5.1: vennootschapsnaam & handelsnaam....................................................................... 18
5.1.1: vennootschapsnaam........................................................................................ 18
5.1.2: handelsnaam....................................................................................................18
5.2: domeinnaam..............................................................................................................18
5.3: merken...................................................................................................................... 18
5.3.1: merken registreren........................................................................................... 19
5.3.2: Wat allemaal kan een merk zijn?......................................................................19
5.3.3: tegen welke tekens kan een merkhouder zich verzetten?............................... 19
1
, Tine Meuris - Mediarecht - 2025-2026
5.3.4: welke bescherming biedt een merk..................................................................20
5.3.5: merk als eigendom........................................................................................... 20
5.3.6: merken do’s en dont’s...................................................................................... 20
H6: HANDHAVING VAN HET IER.........................................................................................21
6.1: beslag inzake namaak (=verrassingsprocedure)...................................................... 21
6.2: kort geding.................................................................................................................21
6.3: IE stakingsvordering..................................................................................................21
6.4: bodemprocedure....................................................................................................... 21
6.5: strafrechtelijke procedure.......................................................................................... 22
H7: AI..................................................................................................................................... 23
7.1: actualiteit................................................................................................................... 23
7.2: ai-act..........................................................................................................................23
7.2.1: ai-geletterdheid.................................................................................................23
7.3: auteursrechten en naburige rechten......................................................................... 23
7.3.1: enkele basisprincipes....................................................................................... 23
7.3.2: gemma VS Open AI......................................................................................... 24
7.3.3: CDSM- richtlijnen............................................................................................. 24
7.3.4: wetgeving Denemarken....................................................................................24
7.4: reclame - redactionele inhoud................................................................................... 24
7.4.1: VRT en AI......................................................................................................... 24
H8: privacy, vrijheid van meningsuiting en portretrecht.................................................. 25
8.1: privacy....................................................................................................................... 25
8.1.1: voorwaarden voor de verwerking..................................................................... 25
8.1.2: wanneer is verwerking rechtmatig?..................................................................26
8.1.3: toestemming..................................................................................................... 26
8.1.4: rechten betrokkenen.........................................................................................26
8.1.5: verplichtingen verwerking verantwoordelijke....................................................26
8.1.6: cookies............................................................................................................. 27
8.2: portretrecht................................................................................................................ 27
8.3: vrijheid van meningsuiting......................................................................................... 28
H9: Werken in de media.......................................................................................................29
9.1: aan de slag in de media............................................................................................ 29
9.1.1: voor en nadelen aan de statuten......................................................................29
9.2: financiering................................................................................................................ 31
9.2.1: contractuele afspraak....................................................................................... 31
9.2.2: auteurs- of naburige rechten............................................................................ 31
9.2.3: andere inkomstenmodellen.............................................................................. 32
9.2.4: stimuleringsregel.............................................................................................. 32
9.2.5: taxshelter.......................................................................................................... 32
9.3: mediawijsheid............................................................................................................32
9.4: mediarte.................................................................................................................... 32
VOORBEELD EXAMENVRAGEN.........................................................................................33
2
, Tine Meuris - Mediarecht - 2025-2026
H1: BEGINSELEN EN BRONNEN VAN HET RECHT
media recht
1.1: waarom zijn er rechtsregels?
- voor individuele vrijheid
● vrije meningsuiting, concurrentie, vestiging, handel
- rechtsregels zijn ook een belangrijke correctie op die vrijheid
● tegengaan van mensenhandel, misbruik,...
1.2: bronnen van rechtsregels
- wie maakt deze rechtsregels nu?
1) de overheid
● wetgevende macht
● uitvoerende macht
● rechtelijke macht
2) de markt
● via co of zelf regulatie
→ supermarkten en producenten spreken samen af om voedingslabels te gebruiken
(zoals Nutri-Score) zodat consumenten beter geïnformeerd zijn, ook al is dit niet altijd
wettelijk verplicht.
3) gewone personen of rechtspersonen
● via contracten tussen bedrijven of,....
1.3: België - scheiding der machten
- in België geld de “scheiding der machten”
- elke macht in belgië controleert/beperkt de andere macht
- zowel europees, federaal of op niveau van gewesten en gemeenten
zie ppt 21-31 voor meer uitleg over bevoegdheden in België
3
, Tine Meuris - Mediarecht - 2025-2026
H2: MEDIASPELERS IN HET MEDIARECHT
media recht
2.1: wat is “mediarecht”
- simpel: alle regels specifiek voor de media (radio, tv,...)
- in ruime zin: ook regels niet specifiek voor media (algemenere rechtsdomeinen)
● regels rond reclame, Ai, auteursrechten,... → zijn breder dan media alleen
2.2: “omroepen” in het mediadecreet
→ enkele definities:
- mediadecreet = de belangrijkste vlaamse regelgeving voor media
- omroepdienst = radio of tv: een economische activiteit die onder redactionele
verantwoordelijkheid valt en programma’s aanbiedt ter informatie, ontspanning of
educatie.
● lineaire diensten (volgens een vast schema)
● niet-lineaire diensten (zoals video-on-demand).
- omroepactiviteit: het beschikbaar stellen van audiovisuele of auditieve inhoud voor
het algemene publiek via elektronische netwerken
- omroeporganisatie: de persoon of onderneming die beslist over de inhoud en
organisatie van de dienst.
- omroepprogramma: het geheel van programma’s dat onder een merk of titel wordt
aangeboden.
voorbeeld:
TERM BETEKENIS VRT-VOORBEELD
omroepactiviteit het uitzenden van de VRT zendt televisie en
audiovisuele inhoud radio uit (televisie en radio)
omroepdienst de zender of het platform één, radio 1, VRT MAXX
waarop dat gebeurd (lineair
of niet lineair)
omroeporganisatie de verantwoordelijke VRT
onderneming
omroepprogramma de afzonderlijke uitzending het journaal, de slimste
of reeks mens, thuis
→ omroepen (radio en tv) bestaan uit verschillende categoriën:
4
H1: BEGINSELEN EN BRONNEN VAN HET RECHT............................................................ 3
1.1: Waarom zijn er rechtsregels?......................................................................................3
1.2: bronnen van rechtsregels............................................................................................3
1.3: België - scheiding der machten................................................................................... 3
H2: MEDIASPELERS IN HET MEDIARECHT........................................................................ 4
2.1: wat is “mediarecht”...................................................................................................... 4
2.2: “omroepen” in het mediadecreet................................................................................. 4
H3: COMMERCIËLE COMMUNICATIE.................................................................................. 6
3.1: wat is reclame............................................................................................................. 6
3.2: algemene regels..........................................................................................................6
3.3: mediaspecifieke regels in vlaanderen......................................................................... 7
3.3.1: mediadecreet......................................................................................................7
3.3.2: reclame VS sponsoring...................................................................................... 7
3.3.3: productplaatsing................................................................................................. 9
3.4: zelfregulering reclame................................................................................................. 9
3.5: influencers................................................................................................................... 9
H4: AUTEURSRECHT EN NABURIGE RECHTEN (deel 1)................................................ 10
4.1: intellectuele eigendomsrechten (IER)....................................................................... 10
4.1.1: kenmerken van IER.......................................................................................... 10
4.2: verschillende beschermingsregimes......................................................................... 10
4.2.1: octrooien / patenten..........................................................................................12
4.2.2: tekeningen en modellen................................................................................... 12
4.3: auteursrechten.......................................................................................................... 12
4.3.1: voorwaarden van auteursrechten.....................................................................12
4.3.2: wie is houder van auteursrechten?.................................................................. 13
4.3.3: bewijs van auteursrechten:...............................................................................13
4.3.4: Hoelang duurt auteursrecht?............................................................................13
4.4: naburige rechten....................................................................................................... 13
H4: AUTEURSRECHT EN NABURIGE RECHTEN (deel 2)................................................ 14
4.1: auteursrechten: rechten van de auteur..................................................................... 14
4.2: auteursrecht en naburige rechten in de audiovisuele keten......................................15
4.3: beheersvennootschappen......................................................................................... 16
4.3.1: Waarom beheersvennootschappen?................................................................16
4.3.2: televisieformats en beheersvennootschappen................................................. 17
H5: merkenrecht...................................................................................................................18
5.1: vennootschapsnaam & handelsnaam....................................................................... 18
5.1.1: vennootschapsnaam........................................................................................ 18
5.1.2: handelsnaam....................................................................................................18
5.2: domeinnaam..............................................................................................................18
5.3: merken...................................................................................................................... 18
5.3.1: merken registreren........................................................................................... 19
5.3.2: Wat allemaal kan een merk zijn?......................................................................19
5.3.3: tegen welke tekens kan een merkhouder zich verzetten?............................... 19
1
, Tine Meuris - Mediarecht - 2025-2026
5.3.4: welke bescherming biedt een merk..................................................................20
5.3.5: merk als eigendom........................................................................................... 20
5.3.6: merken do’s en dont’s...................................................................................... 20
H6: HANDHAVING VAN HET IER.........................................................................................21
6.1: beslag inzake namaak (=verrassingsprocedure)...................................................... 21
6.2: kort geding.................................................................................................................21
6.3: IE stakingsvordering..................................................................................................21
6.4: bodemprocedure....................................................................................................... 21
6.5: strafrechtelijke procedure.......................................................................................... 22
H7: AI..................................................................................................................................... 23
7.1: actualiteit................................................................................................................... 23
7.2: ai-act..........................................................................................................................23
7.2.1: ai-geletterdheid.................................................................................................23
7.3: auteursrechten en naburige rechten......................................................................... 23
7.3.1: enkele basisprincipes....................................................................................... 23
7.3.2: gemma VS Open AI......................................................................................... 24
7.3.3: CDSM- richtlijnen............................................................................................. 24
7.3.4: wetgeving Denemarken....................................................................................24
7.4: reclame - redactionele inhoud................................................................................... 24
7.4.1: VRT en AI......................................................................................................... 24
H8: privacy, vrijheid van meningsuiting en portretrecht.................................................. 25
8.1: privacy....................................................................................................................... 25
8.1.1: voorwaarden voor de verwerking..................................................................... 25
8.1.2: wanneer is verwerking rechtmatig?..................................................................26
8.1.3: toestemming..................................................................................................... 26
8.1.4: rechten betrokkenen.........................................................................................26
8.1.5: verplichtingen verwerking verantwoordelijke....................................................26
8.1.6: cookies............................................................................................................. 27
8.2: portretrecht................................................................................................................ 27
8.3: vrijheid van meningsuiting......................................................................................... 28
H9: Werken in de media.......................................................................................................29
9.1: aan de slag in de media............................................................................................ 29
9.1.1: voor en nadelen aan de statuten......................................................................29
9.2: financiering................................................................................................................ 31
9.2.1: contractuele afspraak....................................................................................... 31
9.2.2: auteurs- of naburige rechten............................................................................ 31
9.2.3: andere inkomstenmodellen.............................................................................. 32
9.2.4: stimuleringsregel.............................................................................................. 32
9.2.5: taxshelter.......................................................................................................... 32
9.3: mediawijsheid............................................................................................................32
9.4: mediarte.................................................................................................................... 32
VOORBEELD EXAMENVRAGEN.........................................................................................33
2
, Tine Meuris - Mediarecht - 2025-2026
H1: BEGINSELEN EN BRONNEN VAN HET RECHT
media recht
1.1: waarom zijn er rechtsregels?
- voor individuele vrijheid
● vrije meningsuiting, concurrentie, vestiging, handel
- rechtsregels zijn ook een belangrijke correctie op die vrijheid
● tegengaan van mensenhandel, misbruik,...
1.2: bronnen van rechtsregels
- wie maakt deze rechtsregels nu?
1) de overheid
● wetgevende macht
● uitvoerende macht
● rechtelijke macht
2) de markt
● via co of zelf regulatie
→ supermarkten en producenten spreken samen af om voedingslabels te gebruiken
(zoals Nutri-Score) zodat consumenten beter geïnformeerd zijn, ook al is dit niet altijd
wettelijk verplicht.
3) gewone personen of rechtspersonen
● via contracten tussen bedrijven of,....
1.3: België - scheiding der machten
- in België geld de “scheiding der machten”
- elke macht in belgië controleert/beperkt de andere macht
- zowel europees, federaal of op niveau van gewesten en gemeenten
zie ppt 21-31 voor meer uitleg over bevoegdheden in België
3
, Tine Meuris - Mediarecht - 2025-2026
H2: MEDIASPELERS IN HET MEDIARECHT
media recht
2.1: wat is “mediarecht”
- simpel: alle regels specifiek voor de media (radio, tv,...)
- in ruime zin: ook regels niet specifiek voor media (algemenere rechtsdomeinen)
● regels rond reclame, Ai, auteursrechten,... → zijn breder dan media alleen
2.2: “omroepen” in het mediadecreet
→ enkele definities:
- mediadecreet = de belangrijkste vlaamse regelgeving voor media
- omroepdienst = radio of tv: een economische activiteit die onder redactionele
verantwoordelijkheid valt en programma’s aanbiedt ter informatie, ontspanning of
educatie.
● lineaire diensten (volgens een vast schema)
● niet-lineaire diensten (zoals video-on-demand).
- omroepactiviteit: het beschikbaar stellen van audiovisuele of auditieve inhoud voor
het algemene publiek via elektronische netwerken
- omroeporganisatie: de persoon of onderneming die beslist over de inhoud en
organisatie van de dienst.
- omroepprogramma: het geheel van programma’s dat onder een merk of titel wordt
aangeboden.
voorbeeld:
TERM BETEKENIS VRT-VOORBEELD
omroepactiviteit het uitzenden van de VRT zendt televisie en
audiovisuele inhoud radio uit (televisie en radio)
omroepdienst de zender of het platform één, radio 1, VRT MAXX
waarop dat gebeurd (lineair
of niet lineair)
omroeporganisatie de verantwoordelijke VRT
onderneming
omroepprogramma de afzonderlijke uitzending het journaal, de slimste
of reeks mens, thuis
→ omroepen (radio en tv) bestaan uit verschillende categoriën:
4
