STRAFRECHT
INHOUDSOPGAVE
INFORMATIE .................................................................................................................................................... 4
INLEDING ........................................................................................................................................................ 5
Afdeling 1. Begripsbepaling strafrecht ................................................................................................................... 5
§1. Sleutelbegrippen ......................................................................................................................................... 5
§2. Kenmerken van het strafrecht ...................................................................................................................... 7
Afdeling 2. Historisch overzicht en theorieën van strafrecht .................................................................................. 11
HOOFDSTUK 1. DE STRAFWET ........................................................................................................................ 12
Afdeling 1. Het legaliteitsbeginsel ....................................................................................................................... 12
§1. Wettelijke bepaling .................................................................................................................................... 12
§2. Draagwijdte van het beginsel...................................................................................................................... 13
Afdeling 2. Toepassing van de strafwet in de tijd................................................................................................... 15
§1. Het principe van niet-retroactiviteit van de strafwet..................................................................................... 17
§2. De uitzondering: de retroactieve toepassing van de mildere strafwetten (lex mitior) ...................................... 19
Afdeling 3. Toepassing van de strafwet in de ruimte (ratione loci) .......................................................................... 22
§1. De misdrijven gepleegd op het Belgisch grondgebied: het territorialiteitsbeginsel ......................................... 23
§2. Misdrijven gepleegd buiten het Belgische grondgebied: toepassing van de Belgische wet op de uitzonderingen
bepaald in de wet............................................................................................................................................ 31
Afdeling 4. De interpretatie van de wet ................................................................................................................ 35
§1. Het beginsel van de strikte interpretatie en het daarmee samenhangende verbod op een analoge interpretatie
...................................................................................................................................................................... 35
§2. Andere aanwijzingen omtrent de interpretatie van de strafwet, afkomstig uit de parlementaire voorbereiding en
de rechtspraak ............................................................................................................................................... 38
Afdeling 5. Toepassing van de strafwet naar de persoon (ratione personae) .......................................................... 39
§1. Algemene beschouwingen ......................................................................................................................... 39
§2. Immuniteiten............................................................................................................................................. 40
HOOFDSTUK 8. TOEPASSING IN DE TIJD .......................................................................................................... 42
Afdeling 1. Datum van inwerkingtreding nieuwe Strafwetboek .............................................................................. 42
Afdeling 2. Retroactieve toepassing v/h nieuwe Strafwetboek in de mate dat het bepaalde strafbaarstellingen opheft
of het toepassingsgebied ervan beperkt. ............................................................................................................. 43
HOOFDSTUK 2. HET MISDRIJF ......................................................................................................................... 44
Afdeling 1. De definitie van het misdrijf ................................................................................................................ 44
§1. De constitutieve bestanddelen van het misdrijf – art 5 Sw ............................................................................ 44
§2. Het materieel bestanddeel van het misdrijf – art 6 Sw .................................................................................. 46
§3. Het moreel bestanddeel van het misdrijf – art 7 Sw...................................................................................... 50
§4. Het verzwarend bestanddeel – art 8 Sw ....................................................................................................... 58
§5. Classificatie van misdrijven........................................................................................................................ 60
Afdeling 2. De strafbare poging ........................................................................................................................... 65
§1. Voorafgaand: de iter criminis...................................................................................................................... 65
§2. De strafbare poging – art 9 Sw .................................................................................................................... 67
§3. De bestraffing van het aanzetten tot het plegen van een misdrijf .................................................................. 71
Afdeling 3. Rechtvaardigingsgronden .................................................................................................................. 73
§1. Algemeen – Art 10 Sw ................................................................................................................................. 73
§2. Gebod of toelating bij de wet – Art 11 Sw ..................................................................................................... 75
§3. Bevel van de overheid – Art 12 Sw ............................................................................................................... 76
§4. De noodtoestand – art 13 Sw ...................................................................................................................... 77
§5. De wettige verdediging – art 14 Sw .............................................................................................................. 78
1
, §6. Wettig verzet in geval van misbruik door de overheid ................................................................................... 83
§7. Impact van de toestemming van het slachtoffer op de wederrechtelijkheid .................................................. 84
HOOFDSTUK 3. DADER VAN HET MISDRIJF ...................................................................................................... 85
Afdeling 1. Daderschap en de strafbare deelneming ............................................................................................ 86
§1. Het beginsel van de individuele strafrechtelijke verantwoordelijkheid – art 16 Sw ......................................... 86
§2. Definitie van daderschap – art 17 SW .......................................................................................................... 87
§3. Strafrechtelijke verantwoordelijkheid van rechtspersonen........................................................................... 88
§4. Strafbare deelneming – art 19 Sw ............................................................................................................... 90
Afdeling 2. Schuldonteffiningsgronden ................................................................................................................ 93
§1. Algemeen .................................................................................................................................................. 93
§2. Onweerstaanbare dwang ........................................................................................................................... 94
§3. Onoverkomelijke dwaling ........................................................................................................................... 95
Afdeling 3. Gronden van niet-toerekeningsvatbaarheid ........................................................................................ 96
§1. Algemeen .................................................................................................................................................. 96
§2. Geestesgestoorden ................................................................................................................................... 98
§3. Minderjarigheid – art 26 Sw....................................................................................................................... 105
HOOFDSTUK 4. DE STRAFFEN ....................................................................................................................... 109
Afdeling 1. Algemeen ....................................................................................................................................... 112
§1. Doelstellingen van de straf ....................................................................................................................... 112
§2. Verzwarende factoren .............................................................................................................................. 117
§3. Verzachtende omstandigheden ................................................................................................................ 120
§4. Voorlichtingsrapport ................................................................................................................................ 121
§5. Advies van een deskundige of dienst gespecialiseerd in de begeleiding of behandeling van seksuele of
terroristische deliquenten ............................................................................................................................. 122
Afdeling 2. Verschoningsgronden ...................................................................................................................... 123
§1. Begrip ..................................................................................................................................................... 123
§2. Verschoningsgronden in boek I strafwetboek ............................................................................................ 125
§3. Andere verschoningsgronden voorzien in boek I strafwetboek.................................................................... 127
Afdeling 3. Op natuurlijke personen toepasselijke straffen ................................................................................. 131
§1. Hoofdstraffen natuurlijke personen - Artikel 36 Sw .................................................................................... 131
§2. Bijkomende straffen natuurlijke personen - Artikel 37 Sw ........................................................................... 135
Afdeling 4. Op rechtspersonen toepasselijke straffen ........................................................................................ 136
§1. Hoofdstraffen op rechtspersonen – art 38 sw ............................................................................................ 136
§2. Bijkomende straffen op rechtspersonen – art 39 Sw .................................................................................. 139
§3. De op bepaalde publiekrechtelijke rechtspersonen toepasselijke straf – art 40 Sw ..................................... 139
Afdeling 5. Vrijheidsbenemende straffen ........................................................................................................... 140
§1. Gevangenisstraf ...................................................................................................................................... 140
§2. Behandeling onder vrijheidsberoving (vanaf 1 januari 2035) ....................................................................... 142
Afdeling 6. Vrijheidsbeperkende straffen ........................................................................................................... 145
§1. Straf onder elektronisch toezicht .............................................................................................................. 145
§2. Probatiestraf ........................................................................................................................................... 148
§3. Werkstraf ................................................................................................................................................ 150
§4. Verlengde opvolging – art 46 Sw................................................................................................................ 152
§5. Overgangsrecht: de terbeschikingsstelling vd strafuitvoeringsrb ................................................................ 155
§6. Ontzetting uit bepaalde burgerlijke en poltieke rechten - Art 47 Sw............................................................. 157
§7. Beroepsverbod ........................................................................................................................................ 158
§8. Verval van recht tot sturen ....................................................................................................................... 159
§9. Verblijfs-, plaats of contactverbod - Art 50 Sw ........................................................................................... 160
Afdeling 7. Veroordeling bij schuldverklaring ..................................................................................................... 161
Afdeling 8. Vermogensstraffen .......................................................................................................................... 162
§1. Geldboete ............................................................................................................................................... 162
§2. Verbeurdverklaring .................................................................................................................................. 166
§3. Verruimde verbeurdverklaring .................................................................................................................. 173
§4. Geldstraf vastgesteld op basis van het verwachte of uit het misdrijf behaalde voordeel .............................. 174
2
, Afdeling 9. Specifieke straffen toepasselijk op de RP .......................................................................................... 175
§1. Dienstverleningstraf ten gunste van de gemeenschap ............................................................................... 175
§2. Verbod om een activiteit die deel uitmaakt van het voorwerp uit te oefenen................................................ 176
Afdeling 10. Andere straffen.............................................................................................................................. 177
§1. Bekendmaking van de beslissing houdende veroordeling .......................................................................... 177
§2. Sluiting van de inrichting .......................................................................................................................... 177
Afdeling 11. Straftoemeting .............................................................................................................................. 179
§1. Herhaling ................................................................................................................................................ 179
§2. Samenloop.............................................................................................................................................. 183
Afdeling 12. Opschorting en uitstel.................................................................................................................... 190
§1. Opschorting van de uitspraak van de veroordeling..................................................................................... 190
§2. Uitstel van de tenuitvoerlegging van de straf ............................................................................................. 190
HOOFDSTUK 5. Burgerrechtelijke bepalingen en beveiligingsmaatregelen ..................................................... 192
§1. Burgerrechtelijke aansprakelijkheid voor de betaling van een vermogensstraf ............................................ 192
§2. Teruggave en schadevergoeding ............................................................................................................... 192
§3. Hoofdelijke veroordeling tot de kosten ...................................................................................................... 196
§4. Voorrangsregeling bij onvermogen van de veroordeelde ............................................................................ 196
§5. Verbeurdverklaring als beveiligingsmaatregel ........................................................................................... 196
§6. Ontbinding van de rechtspersoon ............................................................................................................. 197
§7. Onwaardigheid om te erven...................................................................................................................... 197
HOOFDSTUK 7. Tenietgaan van straffen en veroordelingen ............................................................................ 198
§1. Dood van de veroordeelde ....................................................................................................................... 198
§. Uitwissing van veroordelingen .................................................................................................................... 198
§. Amnestie .................................................................................................................................................. 198
§. Herstel in eer en rechten - art.621-634 Sv. .................................................................................................. 198
§. Genade ..................................................................................................................................................... 199
§. Herziening - art.443 Sv. .............................................................................................................................. 199
§3. Verjaring van de straf - art. 74 Sw. ............................................................................................................. 199
HOOFDSTUK 7. Diverse bepalingen............................................................................................................... 201
§1. Gevolgen van de veroordelingen uitgesproken in een andere lidstaat van de Europese Unie ........................ 201
§2. Toepassing van de bepalingen van Boek I op Boek II en de bijzondere strafwetten....................................... 201
3
,INFORMATIE
- Verbanden kunnen leggen tussen alle hoofdstukken (!)
- Recente strafrechtelijke krantenkoppen
o Gewapende mannen kapen helikopter in Antwerpen. Pilote moet boven
Brusselse gevangenis vliegen.
o Apotheker in Deurne bedreigd met mes en vuurwapen.
o Limburg: Wietplantage aangetroffen in woning van bejaarde vrouw.
o België blijft belangrijke toegangspoort cocaïne EU.
o Twee lichtgewonden na ongeval met drie auto’s in Vliermaal
o Corona-activiteiten bij studenten beboet: problemen met “spelletjesavonden” en
knuffels.
à Strafrecht kan heel wat uiteenlopende gedragingen viseren.
à Allemaal strafbaar gestelde gedragingen.
à Omzichtig omspringen met krantenberichten: iedereen die hier wordt
vernoemd, geniet steeds van het vermoeden van onschuld.
- Wat is het nut van strafrecht / de straf?
o Men mag niet gaan veralgemenen en men moet casus per casus gaan bekijken.
o Het strafrecht is gebonden aan bepaalde limieten.
Examenvorm
- Pc-examen: 9 januari 2026
- Gesloten boek maar met CODEX STRAFRECHT
o Theorie: kennis- + inzicht vragen (10p.) (waaronder 2p. uit Nederlands-Franse
woordenlijst)
o Casus: peilen naar kennis, inzicht én toepassing (10p.)
- U wordt ondervraagd over al de componenten van de cursus
- Schrijf zonder schrijffouten (maluspunten)
Examen: Kwalificatie gevraagd = bestanddelen geven
Zij heeft gedoctoreerd over …. Dus daar zeker vragen over gesteld worden (lesopname
1u06-
Een eigentijd nieuw Strafwetboek:
- ACCURAAT = garantie voor rechtszekerheid (aan alle rechtsfiguren moet een wettelijke
grondslag gegeven worden)
- COHERENT = vlotte toepassing op concrete situaties (word Meestal def gegeven aan
misdrijven bv wnr is het diefstal bij nacht?
- EENVOUDIG = iedereen wordt geacht de strafwet te kennen (van zodra een strafwet in
werking is getreden word iedereen gacht deze te kenne)
4
,INLEDING
AFDELING 1. BEGRIPSBEPALING STRAFRECHT
§1. SLEUTELBEGRIPPEN
- Het strafrechtelijk sanctiemodel à is erop gericht te ageren tegen een vermoede
of vastgestelde strafbaar gestelde rechtsnormschending.
- Positief strafrecht (= het geldende strafrecht <--> wijsgerig strafrecht) à beoogt
de handhaving v/e aantal waarden i/e bepaald land op een gegevenogenblik.
- Strafrecht = een evolutieve rechtstak; momentopname + moeilijk te definiëren
o Dat wat het strafrecht beschermt, evolueert met de tijd.
o Wat vroeger strafbaar was, is niet noodzakelijk nu nog strafbaar.
§ BV: vroeger konden dieren strafrechtelijk verantwoordelijk gesteld worden,
vroeger was overspel strafbaar.
o Ook zijn er nieuwe gedragingen die strafbaar gesteld zijn nu en die dat vroeger niet
waren.
§ BV: coronamisdrijven waren ondenkbaar, strafbaarstelling van wraakporno
- Het (positief) strafrecht = het geheel van rechtsregels die bepaalde gedragingen
strafbaar stellen & sancties bepalen die op de daders toepasselijk zijn. (Werkdefinitie)
à 3 sleutelbegrippen die centraal staan:
1. De gedraging, die als een misdrijf is omschreven
2. De sanctie die hieraan gekoppeld is (= strafrechtelijke sanctie)
3. Er komt een vervolging voor de daders (strafprocesrecht)
5
, à 3 sleutelbegrippen in de definitie:
- Misdrijf = die gedraging waarop de wet een sanctie stelt.
o Gedraging is pas strafbaar van zodra zij door de wetgever als misdrijf omschreven
wordt.
o Overkoepelende term à 3-ledige structuur v/h misdrijf (!Bestaat niet meer)
o Vinden we terug in Boek II Sw. & bijzondere strafbepalingen
o De juridische vertaling v/e gedraging naar een misdrijf = kwalificeren
- Strafrechtelijke sanctie (≠ straf)
o = door de wet vastgestelde reacties op de schending v/d strafrechtelijke normen.
§ Bewust gesproken van ‘sancties’ & niet van ‘straffen’
§ Het strafrecht kent hiernaast namelijk ook nog maatregelen, enz.
o Straf (door klassieke leer) = de oplegging van leed als sanctie voor een gepleegd
misdrijf.
§ EHRM: strafrechtelijke beoordeling kan misschien wel een persoonlijk,
sociaal, psychologisch en financieel lijden veroorzaken.
• Maar dit zijn: voorzienbare gevolgen bij het plegen v/e
strafrechtelijke inbreuk
Kunnen niet ingeroepen worden om te beweren dat een
strafrechtelijke veroordeling een inbreuk is op het recht op privacy (art.
8 EVRM)
• Elke strafrechtelijke veroordeling kan als onmenselijk & vernederend
worden ervaren, maar de subjectieve beoordeling v/d
zwaarwichtigheid ervan laat niet toe die veroordeling als dusdanig te
beschouwen i/d zin van art. 3 EVRM
Basisprincipe: geen strafrechtelijke veratnwootdelijkheid voor andermans daad, dus je hebt
een dader nodig
Zonder geidentificeerder persoon: dus tijdens OO of GO maar op het einde ervan moet er
wel een persoon zijn
- Dader = natuurlijke persoon + rechtspersoon
o ‘Dader’ is onlosmakelijk verbonden met ‘misdrijf’ à misdrijf kan enkel gepleegd
worden door dader-persoon
o Her strafrechtelijk handhavingsmechanisme kan nochtans van start gaan zonder
geïdentificeerde dader:
§ Blijft onbekend: er kan geen sanctie worden opgelegd à zal uitmonden in:
• Seponeringsbeslissing door OM
• OF: beschikking tot ontlasting v/h onderzoek door raadkamer.
o Sedert 19e eeuw: sancties worden meer geïndividualiseerd (zowel op niveau
van straftoemeting als van strafuitvoering)
6
,§2. KENMERKEN VAN HET STRAFRECHT
- Uit de sleutelbegrippen vloeien een aantal kenmerken van het strafrecht voort.
o Sanctierecht
o Legaal recht
o Publiekrecht
o Een autonome rechtstak
2.1. STRAFRECHT = SANCTIERECHT
o Opmars van het bestuurlijke handhavingsmechanisme
1. Strafrecht à (a) een bepaalde ordening i/d menselijke
gemeenschap brengen + (b) inbreuken op de gestelde
normen beteugelen
2. Bestuurlijke handhavingsmechanisme komt meer en
meer op.
3. Zodra de wetgever het opportuun acht de handhaving van bepaalde normen a/e
bestuur toe te vertrouwen, wordt i/d wetgeving een bestuurlijke sanctie
ingeschreven.
1. (a) bestuur meer op voorgrond als handhavende instantie.
2. (b) bestuurlijke sanctie wordt als 1 v/d instrumenten beschouwd om effectieve
werking & naleving v/h recht te verzekeren.
à Meer als een doorsneetechniek ipv een uitzonderingsregime
4. Bestuurlijke sanctie = een door of krachtens de wet vastgestelde maatregel
met een repressief karakter, die door een bestuursorgaan wordt opgelegd d.m.v.
een eenzijdige, individuele bestuurshandeling, als reactie op een inbreuk op een
rechtsnorm.
1. = Niet-rechterlijk à opgelegd door bestuur, zonder voorafgaande controle
rechter
2. Mogelijkheid tot rechterlijke controle achteraf
à Opdat de bestuurlijke vervolging & sanctionering niet in strijd
zouden zijn met art. 6 EVRM, moet de betrokkene tegen elke best.
punitieve sanctie een beroep kunnen aantekenen bij een rechtscollege
dat a/d waarborgen van art. 6 EVRM voldoet & dat over volle
rechtsmacht beschikt (= organieke criterium)
o Wat is nu het verschil tussen een bestuurlijke sanctie en een strafsanctie?
1. Het duidelijkste onderscheid is het organiek criterium:
1. Strafrechtelijke sanctie à opgelegd door rechter
2. Bestuurlijke sanctie à opgelegd door een bestuur (niet uitgesproken door
een strafrechter, ook geen voorafgaande controle van de rechter)
3. Bestuurlijke sancties zijn niet-rechterlijk (ondanks de mogelijkheid tot
rechtelijke controle achteraf)
7
,2.2. HET STRAFRECHT IS EEN LEGAAL RECHT
o Wetgever moet optreden om een gedragsvorm strafbaar te kunnen stellen à
gewoonten of gebruiken kunnen niet leiden tot bestraffing!
o Het legaliteitsprincipe (belangrijkste principe dat het strafrecht kenmerkt)
1. = een strafrechter kan geen gedraging moreel afkeuren indien de gedraging niet
uitdrukkelijk als misdrijf is voorzien & door een straf wordt beteugeld.
2. Men kan maar v/e misdrijf spreken, wanneer er een wettelijke basis voorhanden
is. De wetgever zal op voorhand het initiatief moeten nemen & zal een wettelijke
verankering geven, anders kan een gedraging nooit het karakter krijgen van een
misdrijf, hoe moreel verwerpelijk een bepaalde gedraging ook moge zijn.
3. Wanneer de wetgever iets labelt als een misdrijf, kan maar die straf worden
uitgesproken die bij wet is voorzien. Het legaliteitsbeginsel heeft zowel betrekking
op het misdrijf als op de bestraffing.
o Nullum crimen sine lege + nulla poena sine lege
1. Nullum crimen sine lege = Geen misdrijf zonder wet
2. Nulla poena sine lege = Geen straf zonder wet
2.3. HET STRAFRECHT IS EN PUBLIEK RECHT
o Recht onderverdeeld in privaatrecht & publiekrecht.
1. Privaatrecht = regelt de verhoudingen tussen rechtssubjecten onderling
(VB: verbintenissen- recht, BCA, personen- en familierecht, familiaal
vermogensrecht…)
2. Publiekrecht = regelt de verhouding tussen het rechtssubject & de overheid
(VB: fiscaal recht, strafrecht…).
o De overheid heeft een monopolie op het bestraffen van zijn burgers
à Overheid straft omdat openbare orde werd geraakt.
1. Niet omdat private rechtsgoederen werden aangetast
2. Met uitzondering van: klachtmisdrijven à slachtoffer niet relevant
§ Proces = in feite tussen overheid & dader
à Niet slachtsoffer vs. dader à slachtoffer kan wel betrokken zijn voor SV
- Spilfiguur = Openbaar Ministerie (= overheidsorgaan)(initiatief)
o Vertegenwoordigd de gemeenschap & niet de Staat of het slachtoffer
o OM heeft vervolgingsmonopolie à zal beslissen over de al dan niet vervolging
§ Slechts in uitzonderlijke gevallen (nl. bij de zogenaamde klachtmisdrijven)
zal er een voorafgaand initiatief nodig zijn van het slachtoffer, dus een
voorafgaande uitdrukkelijke klacht.
§ = uitvloeisel v/h kenmerk van dat het strafrecht een tak van het publiek
recht is.
8
,- Geen andersluidende overeenkomsten
o Strafrecht = publiek recht à dus: dwingend recht, waaraan geen afbreuk kan
worden gedaan
o Strafwetten zijn van OO:
§ Elke overeenkomst die (1) tot doel of voor gevolg heeft om de draagwijdte
v/h strafrecht te wijzigen, (2) het toepassingsgebied ervan in te perken, (3)
iemand een misdrijf te doen begaan of (4) de dader ervan van zijn
strafrechtelijke verantwoordelijkheid te ontslaan à ongeldig
§ & de omstandigheid dat bij de uitvoering v/e ovk een misdrijf zou worden
gepleegd zorgt er ook niet voor dat de strafwet niet zal worden toegepast
§ Men dus geen andersluidende ovk afsluiten om af te wijken v/d invulling
v/h strafrecht.
à Dat betekent ook dat: door de toestemming v/h slachtoffer het strafbaar karakter
v/d gedraging niet wordt weggenomen
§ Toestemming slachtoffer is irrelevant, tenzij de niet-toestemming
een constitutief bestanddeel is v/e misdrijf (BV: verkrachting)
§ Voor andere misdrijven, vnl. interpersoonlijke misdrijven (BV: doodslag,
moord, slagen en verwondingen, …) is de toestemming v/h slachtoffer
irrelevant.
à Rechtsverwerking is een begrip dat vreemd is a/h strafrecht
§ Men mag niet afwijken van wat strafwetgever als misdrijf bestempeld.
§ Men kan niet onderling overeenkomen dat een bepaalde gedraging niet
langer meer als een misdrijf kan worden bestempeld en vervolgd.
§ DUS: er kan geen afbreuk gedaan worden of een eigen invulling gegeven
worden aan de voorgeschreven procedureregels
- Er zijn evenwel ook grenzen a/h publiekrechtelijk/OO-karakter v/h strafrecht
o Art. 8 EVRM, 17 BUPO & 22 GW: recht op eerbiediging privéleven à omvat
ook het recht op vergetelheid voor een persoon die schuldig is bevonden a/e
misdrijf
9
, 2.4. HET STRAFRECHT IS EEN AUTONOME RECHTSTAK
- Strafrecht is een autonome rechtstak, GEEN hulptak (ten dienste staat van andere
rechtstakken)
o Zelfs wanneer het strafrecht sanctionerend optreedt tav de overtreding van
normen afkomstig uit andere rechtstakken
- Strafrecht = handhavingsrecht met algemene draagwijdte
- Conceptuele autonomie van het strafrecht
o Het principe v/d conceptuele autonomie van het strafrecht = omdat het
strafrecht een autonome rechtstak is, brengt dit met zich mee dat het strafrecht
zelf zijn eigen begrippen bepaalt, zonder gebonden te zijn door andere
rechtstakken.
o Af en toe geeft de strafwetgever soms op uitdrukkelijke wijze een eigen invulling
aan bepaalde begrippen (= een authentieke interpretatie)
à Komt helemaal niet overeenkomen met wat wij i/d dagdagelijkse betekenis
onder dat begrip begrijpen.
§ BV: art. 478 Sw. mbt de notie ‘nacht’ i/h raam van diefstal met geweld of
bedreiging “de diefstal gepleegd meer dan een uur voor zonsopgang en
meer dan een uur na zonsondergang”. Daartegenover zal een zwaardere
straf staan.
à Een diefstal gepleegd om 20u00 ’s avonds in de winter zal dan
zwaarder gestraft worden dan het plegen van diezelfde diefstal in de
zomer omdat de nacht juridisch gezien nog niet zal ingetreden zijn.
o Uitzonderlijk rekening houden met regels v/h burgerlijk recht
§ BV: art. 16 V.T.1 Sv.= wanneer het misdrijf verband houdt met de
uitvoering v/e ovk waarvan het bestaan ontkend of waarvan de uitlegging
betwist wordt.
10
INHOUDSOPGAVE
INFORMATIE .................................................................................................................................................... 4
INLEDING ........................................................................................................................................................ 5
Afdeling 1. Begripsbepaling strafrecht ................................................................................................................... 5
§1. Sleutelbegrippen ......................................................................................................................................... 5
§2. Kenmerken van het strafrecht ...................................................................................................................... 7
Afdeling 2. Historisch overzicht en theorieën van strafrecht .................................................................................. 11
HOOFDSTUK 1. DE STRAFWET ........................................................................................................................ 12
Afdeling 1. Het legaliteitsbeginsel ....................................................................................................................... 12
§1. Wettelijke bepaling .................................................................................................................................... 12
§2. Draagwijdte van het beginsel...................................................................................................................... 13
Afdeling 2. Toepassing van de strafwet in de tijd................................................................................................... 15
§1. Het principe van niet-retroactiviteit van de strafwet..................................................................................... 17
§2. De uitzondering: de retroactieve toepassing van de mildere strafwetten (lex mitior) ...................................... 19
Afdeling 3. Toepassing van de strafwet in de ruimte (ratione loci) .......................................................................... 22
§1. De misdrijven gepleegd op het Belgisch grondgebied: het territorialiteitsbeginsel ......................................... 23
§2. Misdrijven gepleegd buiten het Belgische grondgebied: toepassing van de Belgische wet op de uitzonderingen
bepaald in de wet............................................................................................................................................ 31
Afdeling 4. De interpretatie van de wet ................................................................................................................ 35
§1. Het beginsel van de strikte interpretatie en het daarmee samenhangende verbod op een analoge interpretatie
...................................................................................................................................................................... 35
§2. Andere aanwijzingen omtrent de interpretatie van de strafwet, afkomstig uit de parlementaire voorbereiding en
de rechtspraak ............................................................................................................................................... 38
Afdeling 5. Toepassing van de strafwet naar de persoon (ratione personae) .......................................................... 39
§1. Algemene beschouwingen ......................................................................................................................... 39
§2. Immuniteiten............................................................................................................................................. 40
HOOFDSTUK 8. TOEPASSING IN DE TIJD .......................................................................................................... 42
Afdeling 1. Datum van inwerkingtreding nieuwe Strafwetboek .............................................................................. 42
Afdeling 2. Retroactieve toepassing v/h nieuwe Strafwetboek in de mate dat het bepaalde strafbaarstellingen opheft
of het toepassingsgebied ervan beperkt. ............................................................................................................. 43
HOOFDSTUK 2. HET MISDRIJF ......................................................................................................................... 44
Afdeling 1. De definitie van het misdrijf ................................................................................................................ 44
§1. De constitutieve bestanddelen van het misdrijf – art 5 Sw ............................................................................ 44
§2. Het materieel bestanddeel van het misdrijf – art 6 Sw .................................................................................. 46
§3. Het moreel bestanddeel van het misdrijf – art 7 Sw...................................................................................... 50
§4. Het verzwarend bestanddeel – art 8 Sw ....................................................................................................... 58
§5. Classificatie van misdrijven........................................................................................................................ 60
Afdeling 2. De strafbare poging ........................................................................................................................... 65
§1. Voorafgaand: de iter criminis...................................................................................................................... 65
§2. De strafbare poging – art 9 Sw .................................................................................................................... 67
§3. De bestraffing van het aanzetten tot het plegen van een misdrijf .................................................................. 71
Afdeling 3. Rechtvaardigingsgronden .................................................................................................................. 73
§1. Algemeen – Art 10 Sw ................................................................................................................................. 73
§2. Gebod of toelating bij de wet – Art 11 Sw ..................................................................................................... 75
§3. Bevel van de overheid – Art 12 Sw ............................................................................................................... 76
§4. De noodtoestand – art 13 Sw ...................................................................................................................... 77
§5. De wettige verdediging – art 14 Sw .............................................................................................................. 78
1
, §6. Wettig verzet in geval van misbruik door de overheid ................................................................................... 83
§7. Impact van de toestemming van het slachtoffer op de wederrechtelijkheid .................................................. 84
HOOFDSTUK 3. DADER VAN HET MISDRIJF ...................................................................................................... 85
Afdeling 1. Daderschap en de strafbare deelneming ............................................................................................ 86
§1. Het beginsel van de individuele strafrechtelijke verantwoordelijkheid – art 16 Sw ......................................... 86
§2. Definitie van daderschap – art 17 SW .......................................................................................................... 87
§3. Strafrechtelijke verantwoordelijkheid van rechtspersonen........................................................................... 88
§4. Strafbare deelneming – art 19 Sw ............................................................................................................... 90
Afdeling 2. Schuldonteffiningsgronden ................................................................................................................ 93
§1. Algemeen .................................................................................................................................................. 93
§2. Onweerstaanbare dwang ........................................................................................................................... 94
§3. Onoverkomelijke dwaling ........................................................................................................................... 95
Afdeling 3. Gronden van niet-toerekeningsvatbaarheid ........................................................................................ 96
§1. Algemeen .................................................................................................................................................. 96
§2. Geestesgestoorden ................................................................................................................................... 98
§3. Minderjarigheid – art 26 Sw....................................................................................................................... 105
HOOFDSTUK 4. DE STRAFFEN ....................................................................................................................... 109
Afdeling 1. Algemeen ....................................................................................................................................... 112
§1. Doelstellingen van de straf ....................................................................................................................... 112
§2. Verzwarende factoren .............................................................................................................................. 117
§3. Verzachtende omstandigheden ................................................................................................................ 120
§4. Voorlichtingsrapport ................................................................................................................................ 121
§5. Advies van een deskundige of dienst gespecialiseerd in de begeleiding of behandeling van seksuele of
terroristische deliquenten ............................................................................................................................. 122
Afdeling 2. Verschoningsgronden ...................................................................................................................... 123
§1. Begrip ..................................................................................................................................................... 123
§2. Verschoningsgronden in boek I strafwetboek ............................................................................................ 125
§3. Andere verschoningsgronden voorzien in boek I strafwetboek.................................................................... 127
Afdeling 3. Op natuurlijke personen toepasselijke straffen ................................................................................. 131
§1. Hoofdstraffen natuurlijke personen - Artikel 36 Sw .................................................................................... 131
§2. Bijkomende straffen natuurlijke personen - Artikel 37 Sw ........................................................................... 135
Afdeling 4. Op rechtspersonen toepasselijke straffen ........................................................................................ 136
§1. Hoofdstraffen op rechtspersonen – art 38 sw ............................................................................................ 136
§2. Bijkomende straffen op rechtspersonen – art 39 Sw .................................................................................. 139
§3. De op bepaalde publiekrechtelijke rechtspersonen toepasselijke straf – art 40 Sw ..................................... 139
Afdeling 5. Vrijheidsbenemende straffen ........................................................................................................... 140
§1. Gevangenisstraf ...................................................................................................................................... 140
§2. Behandeling onder vrijheidsberoving (vanaf 1 januari 2035) ....................................................................... 142
Afdeling 6. Vrijheidsbeperkende straffen ........................................................................................................... 145
§1. Straf onder elektronisch toezicht .............................................................................................................. 145
§2. Probatiestraf ........................................................................................................................................... 148
§3. Werkstraf ................................................................................................................................................ 150
§4. Verlengde opvolging – art 46 Sw................................................................................................................ 152
§5. Overgangsrecht: de terbeschikingsstelling vd strafuitvoeringsrb ................................................................ 155
§6. Ontzetting uit bepaalde burgerlijke en poltieke rechten - Art 47 Sw............................................................. 157
§7. Beroepsverbod ........................................................................................................................................ 158
§8. Verval van recht tot sturen ....................................................................................................................... 159
§9. Verblijfs-, plaats of contactverbod - Art 50 Sw ........................................................................................... 160
Afdeling 7. Veroordeling bij schuldverklaring ..................................................................................................... 161
Afdeling 8. Vermogensstraffen .......................................................................................................................... 162
§1. Geldboete ............................................................................................................................................... 162
§2. Verbeurdverklaring .................................................................................................................................. 166
§3. Verruimde verbeurdverklaring .................................................................................................................. 173
§4. Geldstraf vastgesteld op basis van het verwachte of uit het misdrijf behaalde voordeel .............................. 174
2
, Afdeling 9. Specifieke straffen toepasselijk op de RP .......................................................................................... 175
§1. Dienstverleningstraf ten gunste van de gemeenschap ............................................................................... 175
§2. Verbod om een activiteit die deel uitmaakt van het voorwerp uit te oefenen................................................ 176
Afdeling 10. Andere straffen.............................................................................................................................. 177
§1. Bekendmaking van de beslissing houdende veroordeling .......................................................................... 177
§2. Sluiting van de inrichting .......................................................................................................................... 177
Afdeling 11. Straftoemeting .............................................................................................................................. 179
§1. Herhaling ................................................................................................................................................ 179
§2. Samenloop.............................................................................................................................................. 183
Afdeling 12. Opschorting en uitstel.................................................................................................................... 190
§1. Opschorting van de uitspraak van de veroordeling..................................................................................... 190
§2. Uitstel van de tenuitvoerlegging van de straf ............................................................................................. 190
HOOFDSTUK 5. Burgerrechtelijke bepalingen en beveiligingsmaatregelen ..................................................... 192
§1. Burgerrechtelijke aansprakelijkheid voor de betaling van een vermogensstraf ............................................ 192
§2. Teruggave en schadevergoeding ............................................................................................................... 192
§3. Hoofdelijke veroordeling tot de kosten ...................................................................................................... 196
§4. Voorrangsregeling bij onvermogen van de veroordeelde ............................................................................ 196
§5. Verbeurdverklaring als beveiligingsmaatregel ........................................................................................... 196
§6. Ontbinding van de rechtspersoon ............................................................................................................. 197
§7. Onwaardigheid om te erven...................................................................................................................... 197
HOOFDSTUK 7. Tenietgaan van straffen en veroordelingen ............................................................................ 198
§1. Dood van de veroordeelde ....................................................................................................................... 198
§. Uitwissing van veroordelingen .................................................................................................................... 198
§. Amnestie .................................................................................................................................................. 198
§. Herstel in eer en rechten - art.621-634 Sv. .................................................................................................. 198
§. Genade ..................................................................................................................................................... 199
§. Herziening - art.443 Sv. .............................................................................................................................. 199
§3. Verjaring van de straf - art. 74 Sw. ............................................................................................................. 199
HOOFDSTUK 7. Diverse bepalingen............................................................................................................... 201
§1. Gevolgen van de veroordelingen uitgesproken in een andere lidstaat van de Europese Unie ........................ 201
§2. Toepassing van de bepalingen van Boek I op Boek II en de bijzondere strafwetten....................................... 201
3
,INFORMATIE
- Verbanden kunnen leggen tussen alle hoofdstukken (!)
- Recente strafrechtelijke krantenkoppen
o Gewapende mannen kapen helikopter in Antwerpen. Pilote moet boven
Brusselse gevangenis vliegen.
o Apotheker in Deurne bedreigd met mes en vuurwapen.
o Limburg: Wietplantage aangetroffen in woning van bejaarde vrouw.
o België blijft belangrijke toegangspoort cocaïne EU.
o Twee lichtgewonden na ongeval met drie auto’s in Vliermaal
o Corona-activiteiten bij studenten beboet: problemen met “spelletjesavonden” en
knuffels.
à Strafrecht kan heel wat uiteenlopende gedragingen viseren.
à Allemaal strafbaar gestelde gedragingen.
à Omzichtig omspringen met krantenberichten: iedereen die hier wordt
vernoemd, geniet steeds van het vermoeden van onschuld.
- Wat is het nut van strafrecht / de straf?
o Men mag niet gaan veralgemenen en men moet casus per casus gaan bekijken.
o Het strafrecht is gebonden aan bepaalde limieten.
Examenvorm
- Pc-examen: 9 januari 2026
- Gesloten boek maar met CODEX STRAFRECHT
o Theorie: kennis- + inzicht vragen (10p.) (waaronder 2p. uit Nederlands-Franse
woordenlijst)
o Casus: peilen naar kennis, inzicht én toepassing (10p.)
- U wordt ondervraagd over al de componenten van de cursus
- Schrijf zonder schrijffouten (maluspunten)
Examen: Kwalificatie gevraagd = bestanddelen geven
Zij heeft gedoctoreerd over …. Dus daar zeker vragen over gesteld worden (lesopname
1u06-
Een eigentijd nieuw Strafwetboek:
- ACCURAAT = garantie voor rechtszekerheid (aan alle rechtsfiguren moet een wettelijke
grondslag gegeven worden)
- COHERENT = vlotte toepassing op concrete situaties (word Meestal def gegeven aan
misdrijven bv wnr is het diefstal bij nacht?
- EENVOUDIG = iedereen wordt geacht de strafwet te kennen (van zodra een strafwet in
werking is getreden word iedereen gacht deze te kenne)
4
,INLEDING
AFDELING 1. BEGRIPSBEPALING STRAFRECHT
§1. SLEUTELBEGRIPPEN
- Het strafrechtelijk sanctiemodel à is erop gericht te ageren tegen een vermoede
of vastgestelde strafbaar gestelde rechtsnormschending.
- Positief strafrecht (= het geldende strafrecht <--> wijsgerig strafrecht) à beoogt
de handhaving v/e aantal waarden i/e bepaald land op een gegevenogenblik.
- Strafrecht = een evolutieve rechtstak; momentopname + moeilijk te definiëren
o Dat wat het strafrecht beschermt, evolueert met de tijd.
o Wat vroeger strafbaar was, is niet noodzakelijk nu nog strafbaar.
§ BV: vroeger konden dieren strafrechtelijk verantwoordelijk gesteld worden,
vroeger was overspel strafbaar.
o Ook zijn er nieuwe gedragingen die strafbaar gesteld zijn nu en die dat vroeger niet
waren.
§ BV: coronamisdrijven waren ondenkbaar, strafbaarstelling van wraakporno
- Het (positief) strafrecht = het geheel van rechtsregels die bepaalde gedragingen
strafbaar stellen & sancties bepalen die op de daders toepasselijk zijn. (Werkdefinitie)
à 3 sleutelbegrippen die centraal staan:
1. De gedraging, die als een misdrijf is omschreven
2. De sanctie die hieraan gekoppeld is (= strafrechtelijke sanctie)
3. Er komt een vervolging voor de daders (strafprocesrecht)
5
, à 3 sleutelbegrippen in de definitie:
- Misdrijf = die gedraging waarop de wet een sanctie stelt.
o Gedraging is pas strafbaar van zodra zij door de wetgever als misdrijf omschreven
wordt.
o Overkoepelende term à 3-ledige structuur v/h misdrijf (!Bestaat niet meer)
o Vinden we terug in Boek II Sw. & bijzondere strafbepalingen
o De juridische vertaling v/e gedraging naar een misdrijf = kwalificeren
- Strafrechtelijke sanctie (≠ straf)
o = door de wet vastgestelde reacties op de schending v/d strafrechtelijke normen.
§ Bewust gesproken van ‘sancties’ & niet van ‘straffen’
§ Het strafrecht kent hiernaast namelijk ook nog maatregelen, enz.
o Straf (door klassieke leer) = de oplegging van leed als sanctie voor een gepleegd
misdrijf.
§ EHRM: strafrechtelijke beoordeling kan misschien wel een persoonlijk,
sociaal, psychologisch en financieel lijden veroorzaken.
• Maar dit zijn: voorzienbare gevolgen bij het plegen v/e
strafrechtelijke inbreuk
Kunnen niet ingeroepen worden om te beweren dat een
strafrechtelijke veroordeling een inbreuk is op het recht op privacy (art.
8 EVRM)
• Elke strafrechtelijke veroordeling kan als onmenselijk & vernederend
worden ervaren, maar de subjectieve beoordeling v/d
zwaarwichtigheid ervan laat niet toe die veroordeling als dusdanig te
beschouwen i/d zin van art. 3 EVRM
Basisprincipe: geen strafrechtelijke veratnwootdelijkheid voor andermans daad, dus je hebt
een dader nodig
Zonder geidentificeerder persoon: dus tijdens OO of GO maar op het einde ervan moet er
wel een persoon zijn
- Dader = natuurlijke persoon + rechtspersoon
o ‘Dader’ is onlosmakelijk verbonden met ‘misdrijf’ à misdrijf kan enkel gepleegd
worden door dader-persoon
o Her strafrechtelijk handhavingsmechanisme kan nochtans van start gaan zonder
geïdentificeerde dader:
§ Blijft onbekend: er kan geen sanctie worden opgelegd à zal uitmonden in:
• Seponeringsbeslissing door OM
• OF: beschikking tot ontlasting v/h onderzoek door raadkamer.
o Sedert 19e eeuw: sancties worden meer geïndividualiseerd (zowel op niveau
van straftoemeting als van strafuitvoering)
6
,§2. KENMERKEN VAN HET STRAFRECHT
- Uit de sleutelbegrippen vloeien een aantal kenmerken van het strafrecht voort.
o Sanctierecht
o Legaal recht
o Publiekrecht
o Een autonome rechtstak
2.1. STRAFRECHT = SANCTIERECHT
o Opmars van het bestuurlijke handhavingsmechanisme
1. Strafrecht à (a) een bepaalde ordening i/d menselijke
gemeenschap brengen + (b) inbreuken op de gestelde
normen beteugelen
2. Bestuurlijke handhavingsmechanisme komt meer en
meer op.
3. Zodra de wetgever het opportuun acht de handhaving van bepaalde normen a/e
bestuur toe te vertrouwen, wordt i/d wetgeving een bestuurlijke sanctie
ingeschreven.
1. (a) bestuur meer op voorgrond als handhavende instantie.
2. (b) bestuurlijke sanctie wordt als 1 v/d instrumenten beschouwd om effectieve
werking & naleving v/h recht te verzekeren.
à Meer als een doorsneetechniek ipv een uitzonderingsregime
4. Bestuurlijke sanctie = een door of krachtens de wet vastgestelde maatregel
met een repressief karakter, die door een bestuursorgaan wordt opgelegd d.m.v.
een eenzijdige, individuele bestuurshandeling, als reactie op een inbreuk op een
rechtsnorm.
1. = Niet-rechterlijk à opgelegd door bestuur, zonder voorafgaande controle
rechter
2. Mogelijkheid tot rechterlijke controle achteraf
à Opdat de bestuurlijke vervolging & sanctionering niet in strijd
zouden zijn met art. 6 EVRM, moet de betrokkene tegen elke best.
punitieve sanctie een beroep kunnen aantekenen bij een rechtscollege
dat a/d waarborgen van art. 6 EVRM voldoet & dat over volle
rechtsmacht beschikt (= organieke criterium)
o Wat is nu het verschil tussen een bestuurlijke sanctie en een strafsanctie?
1. Het duidelijkste onderscheid is het organiek criterium:
1. Strafrechtelijke sanctie à opgelegd door rechter
2. Bestuurlijke sanctie à opgelegd door een bestuur (niet uitgesproken door
een strafrechter, ook geen voorafgaande controle van de rechter)
3. Bestuurlijke sancties zijn niet-rechterlijk (ondanks de mogelijkheid tot
rechtelijke controle achteraf)
7
,2.2. HET STRAFRECHT IS EEN LEGAAL RECHT
o Wetgever moet optreden om een gedragsvorm strafbaar te kunnen stellen à
gewoonten of gebruiken kunnen niet leiden tot bestraffing!
o Het legaliteitsprincipe (belangrijkste principe dat het strafrecht kenmerkt)
1. = een strafrechter kan geen gedraging moreel afkeuren indien de gedraging niet
uitdrukkelijk als misdrijf is voorzien & door een straf wordt beteugeld.
2. Men kan maar v/e misdrijf spreken, wanneer er een wettelijke basis voorhanden
is. De wetgever zal op voorhand het initiatief moeten nemen & zal een wettelijke
verankering geven, anders kan een gedraging nooit het karakter krijgen van een
misdrijf, hoe moreel verwerpelijk een bepaalde gedraging ook moge zijn.
3. Wanneer de wetgever iets labelt als een misdrijf, kan maar die straf worden
uitgesproken die bij wet is voorzien. Het legaliteitsbeginsel heeft zowel betrekking
op het misdrijf als op de bestraffing.
o Nullum crimen sine lege + nulla poena sine lege
1. Nullum crimen sine lege = Geen misdrijf zonder wet
2. Nulla poena sine lege = Geen straf zonder wet
2.3. HET STRAFRECHT IS EN PUBLIEK RECHT
o Recht onderverdeeld in privaatrecht & publiekrecht.
1. Privaatrecht = regelt de verhoudingen tussen rechtssubjecten onderling
(VB: verbintenissen- recht, BCA, personen- en familierecht, familiaal
vermogensrecht…)
2. Publiekrecht = regelt de verhouding tussen het rechtssubject & de overheid
(VB: fiscaal recht, strafrecht…).
o De overheid heeft een monopolie op het bestraffen van zijn burgers
à Overheid straft omdat openbare orde werd geraakt.
1. Niet omdat private rechtsgoederen werden aangetast
2. Met uitzondering van: klachtmisdrijven à slachtoffer niet relevant
§ Proces = in feite tussen overheid & dader
à Niet slachtsoffer vs. dader à slachtoffer kan wel betrokken zijn voor SV
- Spilfiguur = Openbaar Ministerie (= overheidsorgaan)(initiatief)
o Vertegenwoordigd de gemeenschap & niet de Staat of het slachtoffer
o OM heeft vervolgingsmonopolie à zal beslissen over de al dan niet vervolging
§ Slechts in uitzonderlijke gevallen (nl. bij de zogenaamde klachtmisdrijven)
zal er een voorafgaand initiatief nodig zijn van het slachtoffer, dus een
voorafgaande uitdrukkelijke klacht.
§ = uitvloeisel v/h kenmerk van dat het strafrecht een tak van het publiek
recht is.
8
,- Geen andersluidende overeenkomsten
o Strafrecht = publiek recht à dus: dwingend recht, waaraan geen afbreuk kan
worden gedaan
o Strafwetten zijn van OO:
§ Elke overeenkomst die (1) tot doel of voor gevolg heeft om de draagwijdte
v/h strafrecht te wijzigen, (2) het toepassingsgebied ervan in te perken, (3)
iemand een misdrijf te doen begaan of (4) de dader ervan van zijn
strafrechtelijke verantwoordelijkheid te ontslaan à ongeldig
§ & de omstandigheid dat bij de uitvoering v/e ovk een misdrijf zou worden
gepleegd zorgt er ook niet voor dat de strafwet niet zal worden toegepast
§ Men dus geen andersluidende ovk afsluiten om af te wijken v/d invulling
v/h strafrecht.
à Dat betekent ook dat: door de toestemming v/h slachtoffer het strafbaar karakter
v/d gedraging niet wordt weggenomen
§ Toestemming slachtoffer is irrelevant, tenzij de niet-toestemming
een constitutief bestanddeel is v/e misdrijf (BV: verkrachting)
§ Voor andere misdrijven, vnl. interpersoonlijke misdrijven (BV: doodslag,
moord, slagen en verwondingen, …) is de toestemming v/h slachtoffer
irrelevant.
à Rechtsverwerking is een begrip dat vreemd is a/h strafrecht
§ Men mag niet afwijken van wat strafwetgever als misdrijf bestempeld.
§ Men kan niet onderling overeenkomen dat een bepaalde gedraging niet
langer meer als een misdrijf kan worden bestempeld en vervolgd.
§ DUS: er kan geen afbreuk gedaan worden of een eigen invulling gegeven
worden aan de voorgeschreven procedureregels
- Er zijn evenwel ook grenzen a/h publiekrechtelijk/OO-karakter v/h strafrecht
o Art. 8 EVRM, 17 BUPO & 22 GW: recht op eerbiediging privéleven à omvat
ook het recht op vergetelheid voor een persoon die schuldig is bevonden a/e
misdrijf
9
, 2.4. HET STRAFRECHT IS EEN AUTONOME RECHTSTAK
- Strafrecht is een autonome rechtstak, GEEN hulptak (ten dienste staat van andere
rechtstakken)
o Zelfs wanneer het strafrecht sanctionerend optreedt tav de overtreding van
normen afkomstig uit andere rechtstakken
- Strafrecht = handhavingsrecht met algemene draagwijdte
- Conceptuele autonomie van het strafrecht
o Het principe v/d conceptuele autonomie van het strafrecht = omdat het
strafrecht een autonome rechtstak is, brengt dit met zich mee dat het strafrecht
zelf zijn eigen begrippen bepaalt, zonder gebonden te zijn door andere
rechtstakken.
o Af en toe geeft de strafwetgever soms op uitdrukkelijke wijze een eigen invulling
aan bepaalde begrippen (= een authentieke interpretatie)
à Komt helemaal niet overeenkomen met wat wij i/d dagdagelijkse betekenis
onder dat begrip begrijpen.
§ BV: art. 478 Sw. mbt de notie ‘nacht’ i/h raam van diefstal met geweld of
bedreiging “de diefstal gepleegd meer dan een uur voor zonsopgang en
meer dan een uur na zonsondergang”. Daartegenover zal een zwaardere
straf staan.
à Een diefstal gepleegd om 20u00 ’s avonds in de winter zal dan
zwaarder gestraft worden dan het plegen van diezelfde diefstal in de
zomer omdat de nacht juridisch gezien nog niet zal ingetreden zijn.
o Uitzonderlijk rekening houden met regels v/h burgerlijk recht
§ BV: art. 16 V.T.1 Sv.= wanneer het misdrijf verband houdt met de
uitvoering v/e ovk waarvan het bestaan ontkend of waarvan de uitlegging
betwist wordt.
10
