ANATOMIE
LATIJN VOOR DUMMIES
NOMINATIEF
• Onderwerpsvorm
Enkelvoud Meervoud
Mannelijk -us -i
Vrouwelijk -a -ae
Onzijdig -um -a
GENITIEF
• Bezitsvorm
Enkelvoud Meervoud
Mannelijk -i -orum
Vrouwelijk -ae -arum
Onzijdig -i -orum
Genitief ‘van’:
Vb: Donum Luciae = geschenk van Lucia
Stam + uitgang
EEN BEETJE GESCHIEDENIS
ἀνα= ana
• Uiteen, open
τομɛίν = tomijn
• Snijden
Ανατομία [ana-tomia]
• Leer/wetenschap van het (uiteen-, open-) snijden
ἀνατομή [aná-tomè]
• Open snede
ANDREAS VESALIUS
• Brusselse chirurg
, • 1514-1564
• Humani corporis fabrica libri septem
o = 7 boeken over de structuur van het menselijk lichaam
ANATOMIE
• = de wetenschap van de uitwendige vorm en inwendige bouw van een organisme
METHODEN
Postmortem dissectie
• Postmortem = na de dood
• Het ontleden van het lichaam na de dood
Vroeger:
• Je lichaam afgeven aan wetenschap was toen heilig schendig
• Vesalius moest goed zoeken naar lichamen om te onderzoeken
• Ongeveer 4 eeuwen gebruik gemaakt van postportem dissectie
o Met verfijning over de eeuwen
o Vooral met boeken van vesalius
Röntgenfotografie:
• Gebruik van röntgenstralen of RX-stralen om botten en harde structuren zichtbaar te maken
• Ontstaan rond 1900 (20ste eeuw)
• Veel gebruikt in WO
• Marie Curry nam röntgen -> veel mensen gered die geen amputatie nodig hadden
CT-scan (computertomografie):
• Maakt met röntgenstralen dwarsdoorsneden van het lichaam
o 3D-beeld
o Verschillende delen zien
Echoscopie:
• Gebruikt geluidsgolven om zachte weefsels (weekweefsel) te tonen
o Vb: organen
• Geluidsgolven botsen tegen een bepaald weefsel aan
o Dit geeft een ‘afbeelding’/beeld
MRI-scan:
• Gebruikt elektromagnetische straling om zachte weefsels zeer gedetailleerd te tonen
o Maakt veel lawaai (machine)
o Brengt organen en lichaamsweefsels goed in beeld
• Bij CT- en MRI-scans kan er gebruik gemaakt worden van contrastmiddel om bepaalde structuren
beter zichtbaar te maken
,ALGEMENE TERMEN VOOR VLAKKEN EN ASSEN
ANATOMISCHE RICHTINGEN
Voorstelling vooraan: duimen wijzen naar buiten
➔ Buikzijde van de hand
Ventrale zijde = buikzijde
Dorsale zijde = rugzijde
Laterale zijde = zijkant
Mediale zijde: naar de mediaan gelegen
➔ Mediaan: streep in het midden van het lichaam
Anterior = voorzijde
posterior = achterzijde
➔ Geen verschil met ventraal en dorsaal
➔ Anterior, posterior: vaker gebruikt bij regio’s van het lichaam
➔ Ventraal, dorsaal: vaker gebruikt bij het volledige lichaam
Craniaal = richting de schedel
Caudaal = richting de staart (staartbeen)
, Rostraal = richting de neus
Occipitaal = richting het achterhoofd
➔ Enkel gebruikt richting het hoofd
Superior = boven, dichter bij het hoofd
Inferior: onderaan, dichter bij de voeten
Proximaal = naar boven gelegen
Distaal = naar beneden gelegen
➔ Proximus: nabij, dichter bij de mediaan
➔ Distaal: distance; weg van de mediaan
ANATOMISCHE VLAKKEN
1. Horizontaal vlak (boven- en onderzijde)
2. Sagittaal vlak (linker- en rechterhelft)
➔ Sagittaal: links of rechts
➔ Je ziet zijkant van het lichaam
3. Midsagittaal of mediaan vlak (linker- en rechterhelft) -> sagitalen, centrale snijding
➔ Midsagittaal: snede ter hoogte van de middellijn/mediaan
4. Frontaal vlak (voor- en achterzijde)
LATIJN VOOR DUMMIES
NOMINATIEF
• Onderwerpsvorm
Enkelvoud Meervoud
Mannelijk -us -i
Vrouwelijk -a -ae
Onzijdig -um -a
GENITIEF
• Bezitsvorm
Enkelvoud Meervoud
Mannelijk -i -orum
Vrouwelijk -ae -arum
Onzijdig -i -orum
Genitief ‘van’:
Vb: Donum Luciae = geschenk van Lucia
Stam + uitgang
EEN BEETJE GESCHIEDENIS
ἀνα= ana
• Uiteen, open
τομɛίν = tomijn
• Snijden
Ανατομία [ana-tomia]
• Leer/wetenschap van het (uiteen-, open-) snijden
ἀνατομή [aná-tomè]
• Open snede
ANDREAS VESALIUS
• Brusselse chirurg
, • 1514-1564
• Humani corporis fabrica libri septem
o = 7 boeken over de structuur van het menselijk lichaam
ANATOMIE
• = de wetenschap van de uitwendige vorm en inwendige bouw van een organisme
METHODEN
Postmortem dissectie
• Postmortem = na de dood
• Het ontleden van het lichaam na de dood
Vroeger:
• Je lichaam afgeven aan wetenschap was toen heilig schendig
• Vesalius moest goed zoeken naar lichamen om te onderzoeken
• Ongeveer 4 eeuwen gebruik gemaakt van postportem dissectie
o Met verfijning over de eeuwen
o Vooral met boeken van vesalius
Röntgenfotografie:
• Gebruik van röntgenstralen of RX-stralen om botten en harde structuren zichtbaar te maken
• Ontstaan rond 1900 (20ste eeuw)
• Veel gebruikt in WO
• Marie Curry nam röntgen -> veel mensen gered die geen amputatie nodig hadden
CT-scan (computertomografie):
• Maakt met röntgenstralen dwarsdoorsneden van het lichaam
o 3D-beeld
o Verschillende delen zien
Echoscopie:
• Gebruikt geluidsgolven om zachte weefsels (weekweefsel) te tonen
o Vb: organen
• Geluidsgolven botsen tegen een bepaald weefsel aan
o Dit geeft een ‘afbeelding’/beeld
MRI-scan:
• Gebruikt elektromagnetische straling om zachte weefsels zeer gedetailleerd te tonen
o Maakt veel lawaai (machine)
o Brengt organen en lichaamsweefsels goed in beeld
• Bij CT- en MRI-scans kan er gebruik gemaakt worden van contrastmiddel om bepaalde structuren
beter zichtbaar te maken
,ALGEMENE TERMEN VOOR VLAKKEN EN ASSEN
ANATOMISCHE RICHTINGEN
Voorstelling vooraan: duimen wijzen naar buiten
➔ Buikzijde van de hand
Ventrale zijde = buikzijde
Dorsale zijde = rugzijde
Laterale zijde = zijkant
Mediale zijde: naar de mediaan gelegen
➔ Mediaan: streep in het midden van het lichaam
Anterior = voorzijde
posterior = achterzijde
➔ Geen verschil met ventraal en dorsaal
➔ Anterior, posterior: vaker gebruikt bij regio’s van het lichaam
➔ Ventraal, dorsaal: vaker gebruikt bij het volledige lichaam
Craniaal = richting de schedel
Caudaal = richting de staart (staartbeen)
, Rostraal = richting de neus
Occipitaal = richting het achterhoofd
➔ Enkel gebruikt richting het hoofd
Superior = boven, dichter bij het hoofd
Inferior: onderaan, dichter bij de voeten
Proximaal = naar boven gelegen
Distaal = naar beneden gelegen
➔ Proximus: nabij, dichter bij de mediaan
➔ Distaal: distance; weg van de mediaan
ANATOMISCHE VLAKKEN
1. Horizontaal vlak (boven- en onderzijde)
2. Sagittaal vlak (linker- en rechterhelft)
➔ Sagittaal: links of rechts
➔ Je ziet zijkant van het lichaam
3. Midsagittaal of mediaan vlak (linker- en rechterhelft) -> sagitalen, centrale snijding
➔ Midsagittaal: snede ter hoogte van de middellijn/mediaan
4. Frontaal vlak (voor- en achterzijde)
