INSPANNINGSFYSIOLOGIE
HOC 04: HORMONAAL CONTROLE TIJDENS INSPANNING (DEEL 2)
Het endocrine systeem
Een communicatiesysteem
- Zenuwstelsel = elektrische communicatie
- Endocrien systeem = chemische communicatie
Langzamer reagerend en duurzamer dan zenuwstelsel
Behoudt homeostase via hormonen (probeert het lichaam steeds in homeostase te houden):
- Chemicaliën die de activiteit van cellen/ organen regelen en reguleren
- Inwerken op doelcellen (hormonale receptoren)
Bewaakt voortdurend de interne omgeving
Coördineert integratie van fysiologische systemen tijdens rust en oefening
Behoudt homeostase tijdens inspanning
- Regelt substraatmetabolisme
- Regelt de vloeistof- en elektrolytenbalans
“Inspanning is fysieke stress dat de homeostase continue challengeert.”
Krijgt continu info van periferie à signaal aan hypothalamus à geeft hormonen vrij à
evenwicht
Lichaam kan zich continu aanpassen!
Hormonale regulatie van metabolisme tijdens inspanning
Belangrijke endocriene klieren die verantwoordelijk zijn voor metabole regulatie:
- Anterieure hypofyse
- Schildklier
- Bijnier
- Alvleesklier/pancreas
Hormonen die vrijkomen door deze klieren beïnvloeden het koolhydraat- en vetmetabolisme
tijdens het sporten.
1
,HYPOFYSE
Secretoire werking wordt geregeld door neurale mechanismen of andere hormonen die
worden afgescheiden door de hypothalamus (HPA-as)
à Inpanning secretie van alle hypofysehormonen
Relais tussen controlecentra van het centrale zenuwstelsel en perifere endocriene klieren.
Bestaat uit een anterieure en posterieure kwab.
Hypothalamus- hypofyse (pituitary)- bijnier (adrenal) as (HPA- as)
HPA-as: complex geheel van 3 verschillende organen die met elkaar in verband staan met
hormonaal systeem
Hypothalamus à hypofyse à bijnier
De interacties tussen deze organen vormen de HPA-as,
een belangrijk onderdeel van het neuro-endocriene
systeem dat reacties op stress regelt en vele
lichaamsprocessen regelt, waaronder de spijsvertering,
het immuunsysteem, stemming en emoties,
seksualiteit en energieopslag en -uitgaven.
Hormonen van de hypofyse
Posterieure kwab Anterieure kwab
- Groeihormoon (GH)
- Antidiuretisch hormoon (ADH) - Prolactine (PRL)
(= vasopressine) - ACTH (adrenocorticotroop H)
- (MSH)
- Oxytocine - TSH (thyroïd stimulerend H)
- Gonadotropine (FSH, LH)
2
, ¨ Groeihormoon (anterieure hypofyse)
- Aanmaak van spiervezels en hypertrofie door het vergemakkelijken van aminozuur
transport à anabool effect (processen aangedreven door ATP)
- Turnover van bot en collageen
- Stimuleert vetmetabolisme (= lipolyse)
Inspanning
Aërobe inspanning (= langdurig, steady-state): GH-niveaus worden verhoogd met een
combinatie van de intensiteit, duur, frequentie en trainingsmodus
(grafiek kunnen geven op examen!)
Eerste 45min-1u gebeurt er niks met het GH, pas
daarna stijgen de waarden
FFA = free fatty acids
3
HOC 04: HORMONAAL CONTROLE TIJDENS INSPANNING (DEEL 2)
Het endocrine systeem
Een communicatiesysteem
- Zenuwstelsel = elektrische communicatie
- Endocrien systeem = chemische communicatie
Langzamer reagerend en duurzamer dan zenuwstelsel
Behoudt homeostase via hormonen (probeert het lichaam steeds in homeostase te houden):
- Chemicaliën die de activiteit van cellen/ organen regelen en reguleren
- Inwerken op doelcellen (hormonale receptoren)
Bewaakt voortdurend de interne omgeving
Coördineert integratie van fysiologische systemen tijdens rust en oefening
Behoudt homeostase tijdens inspanning
- Regelt substraatmetabolisme
- Regelt de vloeistof- en elektrolytenbalans
“Inspanning is fysieke stress dat de homeostase continue challengeert.”
Krijgt continu info van periferie à signaal aan hypothalamus à geeft hormonen vrij à
evenwicht
Lichaam kan zich continu aanpassen!
Hormonale regulatie van metabolisme tijdens inspanning
Belangrijke endocriene klieren die verantwoordelijk zijn voor metabole regulatie:
- Anterieure hypofyse
- Schildklier
- Bijnier
- Alvleesklier/pancreas
Hormonen die vrijkomen door deze klieren beïnvloeden het koolhydraat- en vetmetabolisme
tijdens het sporten.
1
,HYPOFYSE
Secretoire werking wordt geregeld door neurale mechanismen of andere hormonen die
worden afgescheiden door de hypothalamus (HPA-as)
à Inpanning secretie van alle hypofysehormonen
Relais tussen controlecentra van het centrale zenuwstelsel en perifere endocriene klieren.
Bestaat uit een anterieure en posterieure kwab.
Hypothalamus- hypofyse (pituitary)- bijnier (adrenal) as (HPA- as)
HPA-as: complex geheel van 3 verschillende organen die met elkaar in verband staan met
hormonaal systeem
Hypothalamus à hypofyse à bijnier
De interacties tussen deze organen vormen de HPA-as,
een belangrijk onderdeel van het neuro-endocriene
systeem dat reacties op stress regelt en vele
lichaamsprocessen regelt, waaronder de spijsvertering,
het immuunsysteem, stemming en emoties,
seksualiteit en energieopslag en -uitgaven.
Hormonen van de hypofyse
Posterieure kwab Anterieure kwab
- Groeihormoon (GH)
- Antidiuretisch hormoon (ADH) - Prolactine (PRL)
(= vasopressine) - ACTH (adrenocorticotroop H)
- (MSH)
- Oxytocine - TSH (thyroïd stimulerend H)
- Gonadotropine (FSH, LH)
2
, ¨ Groeihormoon (anterieure hypofyse)
- Aanmaak van spiervezels en hypertrofie door het vergemakkelijken van aminozuur
transport à anabool effect (processen aangedreven door ATP)
- Turnover van bot en collageen
- Stimuleert vetmetabolisme (= lipolyse)
Inspanning
Aërobe inspanning (= langdurig, steady-state): GH-niveaus worden verhoogd met een
combinatie van de intensiteit, duur, frequentie en trainingsmodus
(grafiek kunnen geven op examen!)
Eerste 45min-1u gebeurt er niks met het GH, pas
daarna stijgen de waarden
FFA = free fatty acids
3
