Essay
Wetenschapsfilosofie
Naam Roan Buma (2647113)
Datum 13-5-2020
Docent Bram Verhulst
Woorden 1028
, Over de aard van conflicten:
Een kritische blik op de theorie van Huntington
Binnen politicologie is er sinds het einde van de koude oorlog een debat gaande over de aard
van conflicten in de toekomst. Tijdens de koude oorlog was er namelijk een groot conflict
tussen enerzijds het liberalisme als politieke ideologie en anderzijds het socialisme. Na de val
van de Sovjet-Unie kwam liberalisme als ‘winnaar’ uit. Daarmee bereikte de mensheid The
End of History: het einde van de geschiedenis, aldus Francis Fukuyama (1989). Fukuyama
bedoelde hier niet het einde van de wereld mee, maar juist het einde van conflict, het einde van
ideologische evolutie van de mens.
Als reactie op Fukuyama schreef Samuel Huntington (1993) zijn essay The Clash of
Civilizations? In dit essay beargumenteert Huntington dat de toekomstige bronnen van
conflicten voornamelijk niet ideologisch of economisch van aard zullen zijn, maar juist
cultureel en religieus. Natiestaten zullen volgens Huntington wel de machtigste actoren blijven
in internationale politiek, maar de breuklijnen zullen tussen de verschillende beschavingen1
lopen. De intensiteit van conflicten tussen bepaalde beschavingen zal ook verschillen volgens
de auteur.
Er zijn een aantal controversiële aspecten aan het essay van Huntington. Zo kan de
vraag gesteld worden of beschavingen wel als sociale entiteiten gezien kunnen worden en of
ze als analyse-eenheden wel definieerbaar zijn (Rösel, 1995). Daarnaast is de rol van de
culturele waarden van Huntington zelf in zijn onderzoek betwist. Ik ga twee problemen binnen
de filosofie van sociale wetenschappen toepassen en uitwerken op de theorie van Huntington.
Het eerste probleem is dat van naturalisme, het tweede probleem is dat van normativiteit.
Naturalisme
Is de sociale werkelijkheid van conflicten wel te verklaren aan de hand van causale verbanden
en theorieën? Deze vraag staat centraal in dit deel van het essay. Het is duidelijk dat binnen de
tweedeling tussen verklaren en begrijpen, Huntington met zijn theorie probeert te verklaren
waar conflicten in de toekomst meestal op gebaseerd zullen zijn. Het essay bevat verklaringen
op basis van anekdotische bewijzen voor de verschillende aspecten van de theorie. Anders
geformuleerd, stelt Huntington de vraag of er een verband is tussen verschillen in beschavingen
1
Westers, Slavisch-Orthodox, Latijns-Amerikaans, Islamitisch, Hindoeïstisch, Confucianistisch (Oost-Aziatisch),
Japans en (Sub-Sahara) Afrikaans.
Wetenschapsfilosofie
Naam Roan Buma (2647113)
Datum 13-5-2020
Docent Bram Verhulst
Woorden 1028
, Over de aard van conflicten:
Een kritische blik op de theorie van Huntington
Binnen politicologie is er sinds het einde van de koude oorlog een debat gaande over de aard
van conflicten in de toekomst. Tijdens de koude oorlog was er namelijk een groot conflict
tussen enerzijds het liberalisme als politieke ideologie en anderzijds het socialisme. Na de val
van de Sovjet-Unie kwam liberalisme als ‘winnaar’ uit. Daarmee bereikte de mensheid The
End of History: het einde van de geschiedenis, aldus Francis Fukuyama (1989). Fukuyama
bedoelde hier niet het einde van de wereld mee, maar juist het einde van conflict, het einde van
ideologische evolutie van de mens.
Als reactie op Fukuyama schreef Samuel Huntington (1993) zijn essay The Clash of
Civilizations? In dit essay beargumenteert Huntington dat de toekomstige bronnen van
conflicten voornamelijk niet ideologisch of economisch van aard zullen zijn, maar juist
cultureel en religieus. Natiestaten zullen volgens Huntington wel de machtigste actoren blijven
in internationale politiek, maar de breuklijnen zullen tussen de verschillende beschavingen1
lopen. De intensiteit van conflicten tussen bepaalde beschavingen zal ook verschillen volgens
de auteur.
Er zijn een aantal controversiële aspecten aan het essay van Huntington. Zo kan de
vraag gesteld worden of beschavingen wel als sociale entiteiten gezien kunnen worden en of
ze als analyse-eenheden wel definieerbaar zijn (Rösel, 1995). Daarnaast is de rol van de
culturele waarden van Huntington zelf in zijn onderzoek betwist. Ik ga twee problemen binnen
de filosofie van sociale wetenschappen toepassen en uitwerken op de theorie van Huntington.
Het eerste probleem is dat van naturalisme, het tweede probleem is dat van normativiteit.
Naturalisme
Is de sociale werkelijkheid van conflicten wel te verklaren aan de hand van causale verbanden
en theorieën? Deze vraag staat centraal in dit deel van het essay. Het is duidelijk dat binnen de
tweedeling tussen verklaren en begrijpen, Huntington met zijn theorie probeert te verklaren
waar conflicten in de toekomst meestal op gebaseerd zullen zijn. Het essay bevat verklaringen
op basis van anekdotische bewijzen voor de verschillende aspecten van de theorie. Anders
geformuleerd, stelt Huntington de vraag of er een verband is tussen verschillen in beschavingen
1
Westers, Slavisch-Orthodox, Latijns-Amerikaans, Islamitisch, Hindoeïstisch, Confucianistisch (Oost-Aziatisch),
Japans en (Sub-Sahara) Afrikaans.
