Jan Jonker Circulair Organiseren – Samenvatting
Waardecreatie is de kern van een businessmodel. Dit is een inter-organisatorische opgave,
opgave tussen betrokken partijen die samen proberen te komen tot het realiseren van
waardebehoud.
Hierbij staan twee principes centraal:
- Organiseren van kringlopen
- Benutten van de functionaliteit (maximale herbruikbaarheid, functionaliteit
belangrijker dan eigendom)
Verschil tussen Circulaire economie en Lineaire economie:
- Verschuiving van de focus (Waardebehoud vs. Waardecreatie)
- Verschuiving aggregatieniveau (Macro-economie vs. Micro-economie)
Businessmodel bestaat uit drie onderdelen:
1. Waardepropositie
2. Manier waarop dit binnen de organisatie is georganiseerd (bv. kanalen, partners, klant)
3. Verdienmodel
Binnen CE focussen op meervoudige waardecreatie (= waarde creëren op financieel, ecologisch
en sociaal vlak (voor en met meerdere bedrijven)).
Drie businessmodellen met de focus op meervoudige waardecreatie:
1. Platform businessmodellen (dmv een platform de capaciteit en beschikbaarheid slim
verdelen)
2. Collectieve businessmodellen (bv. digitaal, burgers hebben en gaan steeds meer tijd
(time-banking) en geld (crowdfunding) investeren in vb. een buurt-businessmodel)
3. Circulaire businessmodellen (Organiseren van waardebehoud tussen en door
organisaties.
Bovenstaande modellen worden in de praktijk vaak gecombineerd.
Een kringloop = het resultaat van organisatorische inspanning tussen verschillende partijen,
ontstaan in de loop van de tijd. 2 hoofdtypen:
1. Gesloten kringloop → recyclen van grondstoffen, kringloop telkens met dezelfde
actoren gevuld
2. Open kringlopen → Upcyclen en converteren van kringlopen en materialen
a. Schone kringloop → waardebehoud gekoppeld aan zuiverheid van het
materiaal
b. Korte kringloop → Kringlopen van verpakkingsmaterialen
c. Samengestelde of ‘acces’ kringloop → beschikbaar komen van materialen en
hun kwaliteit
d. Lange kringloop → materialen en grondstoffen over een lange doorlooptijd,
bijvoorbeeld bakstenen
e. Cascade kringloop → wijze waarop partijen komen tot waardebehoud of
waardecreatie
(cascaderen = het gebruiken van (een deel van) een product voor een andere toepassing)
, Kringlopenladder:
De verschillende kringlopen die gerealiseerd moeten worden om tot een systeem van
kringlopen te komen die wenselijk is voor de Circulaire Economie (CE).
1. Systeem van kringlopen → een organisatorisch-
economisch systeem, anders samenwerken van alle
betrokkenen.
4.Kringlopen organisatie-ecologie → Een organisatie-
ecologie van bedrijven en partijen die acteren in
verschillende subsystemen, maar met elkaar
verbonden zijn
3. ‘Simpele’ gesloten kringloop → een volledig gesloten
kringloop op basis van 1 specifiek materiaal.
2. Gedeeltelijke keten-integratie → Gedeelte van het
productieproces in beeld waarbij meerdere
organisaties betrokken zijn. Bv. afval als input
1. In-huis circulariteit → kringlopen die geheel binnen
de scope van de organisatie plaatsvinden sluiten.
Maximale benutting van functionaliteit en herbruikbaarheid kan door:
1. Herontwerpen (Re-design)
2. Repareren → levensduurverlenging
3. Refurbisch → upgraden en updaten van producten/onderdelen voor een tweede leven
en opnieuw in de markt zetten
4. Herfabriceren (Remanufacture) → Gehele product of herbruik van onderdelen op basis
van tweedehands grondstoffen en onderdelen
5. Herbestemmen (Repurpose)
6. Recyclen → herwinnen met het oog op hoogwaardig hergebruik
7. Conversie → grondstoffen of afval omzetten naar nieuwe materialen en grondstoffen
8. Substitutie → conventionele grondstoffen vervangen door duurzame/biobased
grondstoffen
Werkboek instructie:
Stap 1 Collectieve Businesspropositie
Wat is je duurzaamheidsambitie? → drie ambitieniveaus
1. Verminderen van gebruik van grondstoffen, materialen en producten (Eco-efficiency)
2. Behoud van de waarde van grondstoffen, materialen en producten
3. Werken aan restauratie; herstellen van de natuur en de sociale gemeenschap
Behaal winst op financieel, ecologisch en sociaal vlak!
Werkinstructie:
1. Oneliner → idee/welke waarde ga je creëren voor wie → elevator pitch
2. Benchmark → kenmerken toetsen aan bestaande projecten of organisatie met een
vergelijkbare propositie
Waardecreatie is de kern van een businessmodel. Dit is een inter-organisatorische opgave,
opgave tussen betrokken partijen die samen proberen te komen tot het realiseren van
waardebehoud.
Hierbij staan twee principes centraal:
- Organiseren van kringlopen
- Benutten van de functionaliteit (maximale herbruikbaarheid, functionaliteit
belangrijker dan eigendom)
Verschil tussen Circulaire economie en Lineaire economie:
- Verschuiving van de focus (Waardebehoud vs. Waardecreatie)
- Verschuiving aggregatieniveau (Macro-economie vs. Micro-economie)
Businessmodel bestaat uit drie onderdelen:
1. Waardepropositie
2. Manier waarop dit binnen de organisatie is georganiseerd (bv. kanalen, partners, klant)
3. Verdienmodel
Binnen CE focussen op meervoudige waardecreatie (= waarde creëren op financieel, ecologisch
en sociaal vlak (voor en met meerdere bedrijven)).
Drie businessmodellen met de focus op meervoudige waardecreatie:
1. Platform businessmodellen (dmv een platform de capaciteit en beschikbaarheid slim
verdelen)
2. Collectieve businessmodellen (bv. digitaal, burgers hebben en gaan steeds meer tijd
(time-banking) en geld (crowdfunding) investeren in vb. een buurt-businessmodel)
3. Circulaire businessmodellen (Organiseren van waardebehoud tussen en door
organisaties.
Bovenstaande modellen worden in de praktijk vaak gecombineerd.
Een kringloop = het resultaat van organisatorische inspanning tussen verschillende partijen,
ontstaan in de loop van de tijd. 2 hoofdtypen:
1. Gesloten kringloop → recyclen van grondstoffen, kringloop telkens met dezelfde
actoren gevuld
2. Open kringlopen → Upcyclen en converteren van kringlopen en materialen
a. Schone kringloop → waardebehoud gekoppeld aan zuiverheid van het
materiaal
b. Korte kringloop → Kringlopen van verpakkingsmaterialen
c. Samengestelde of ‘acces’ kringloop → beschikbaar komen van materialen en
hun kwaliteit
d. Lange kringloop → materialen en grondstoffen over een lange doorlooptijd,
bijvoorbeeld bakstenen
e. Cascade kringloop → wijze waarop partijen komen tot waardebehoud of
waardecreatie
(cascaderen = het gebruiken van (een deel van) een product voor een andere toepassing)
, Kringlopenladder:
De verschillende kringlopen die gerealiseerd moeten worden om tot een systeem van
kringlopen te komen die wenselijk is voor de Circulaire Economie (CE).
1. Systeem van kringlopen → een organisatorisch-
economisch systeem, anders samenwerken van alle
betrokkenen.
4.Kringlopen organisatie-ecologie → Een organisatie-
ecologie van bedrijven en partijen die acteren in
verschillende subsystemen, maar met elkaar
verbonden zijn
3. ‘Simpele’ gesloten kringloop → een volledig gesloten
kringloop op basis van 1 specifiek materiaal.
2. Gedeeltelijke keten-integratie → Gedeelte van het
productieproces in beeld waarbij meerdere
organisaties betrokken zijn. Bv. afval als input
1. In-huis circulariteit → kringlopen die geheel binnen
de scope van de organisatie plaatsvinden sluiten.
Maximale benutting van functionaliteit en herbruikbaarheid kan door:
1. Herontwerpen (Re-design)
2. Repareren → levensduurverlenging
3. Refurbisch → upgraden en updaten van producten/onderdelen voor een tweede leven
en opnieuw in de markt zetten
4. Herfabriceren (Remanufacture) → Gehele product of herbruik van onderdelen op basis
van tweedehands grondstoffen en onderdelen
5. Herbestemmen (Repurpose)
6. Recyclen → herwinnen met het oog op hoogwaardig hergebruik
7. Conversie → grondstoffen of afval omzetten naar nieuwe materialen en grondstoffen
8. Substitutie → conventionele grondstoffen vervangen door duurzame/biobased
grondstoffen
Werkboek instructie:
Stap 1 Collectieve Businesspropositie
Wat is je duurzaamheidsambitie? → drie ambitieniveaus
1. Verminderen van gebruik van grondstoffen, materialen en producten (Eco-efficiency)
2. Behoud van de waarde van grondstoffen, materialen en producten
3. Werken aan restauratie; herstellen van de natuur en de sociale gemeenschap
Behaal winst op financieel, ecologisch en sociaal vlak!
Werkinstructie:
1. Oneliner → idee/welke waarde ga je creëren voor wie → elevator pitch
2. Benchmark → kenmerken toetsen aan bestaande projecten of organisatie met een
vergelijkbare propositie
