1.1 De 7 dimensies in levensbeschouwingen
De 7 dimensies in de levensbeschouwing:
Praktische/rituele/ symbolische dimensie
Bv. yogadimeditaties, een ring dragen, bezinningsmomenten, …
Ervaringsdimensie
Bv. leerlingen voelen verbondenheid
Verhalen/ mythische dimensie
Bv. verhalen over de schepping
Dogmatische/filosofische dimensie
Bv. filosofische vragen beantwoorden zoals ‘wat is de zin van het leven?’
Ethische dimensie
Bv. samen regels opstellen en respectvol omgaan met elkaar
Sociale en institutionele dimensie
Bv. samenwerking met kerken
Materiële dimensie
Bv. een kruisbeeld
De dimensies hangen onderling samen en vormen soort vlechtwerk
Bv. de gewoonte om de vrijdag in de christelijke traditie enkel vis te eten
heeft te maken met de Bijbelse uitspraak en een verhaal
1.2 De zeven dimensies in levensbeschouwing en
cultuur
De dimensies komen voor in cultuur:
o Overeenkomsten:
- Identiteit en gemeenschap:
= cultuur en religie zijn belangrijke onderdelen van iemand
identiteit en gevoel van verbondenheid met een grotere
gemeenschap
- Normen en waarden
= cultuur en religie bevorderen normen en waarden die een
invloed hebben op gedrag en interacties
- Tradities en rituelen
o Verschillen:
Cultuur Levensbeschouwing
= cultuur is niet alleen kunst maar is = alles word geëxpliceerd (waarom
ruimer dingen zo zijn of zo horen). Meer
Bv. machocultuur, angstcultuur, … verbanden tussen dimensies.
Omvat gedeelde normen, waarden, Over alles te denken
tradities, kunst, taal en gewoonten Bv. waarom iemand een 2de kans
van een groep. geven?
! cultuursensitief werken Het goddelijke wordt expliciet
Wat doe je met iemand die in genoemd of ontkend.
een geweldcultuur opgroeide? Bv. atheïsme en gelovigen
, Binnen levensbeschouwing meer aandacht voor het spirituele
(‘transcendente’ = wat het gewone overstijgt)
1.3 OPGELET:CULTUUR IS EEN RUIM BEGRIP!
Artikel 1:
Zadruga: populaire Servische realityshow vol intrigeren en geweld
Regelmatig gevechten op tv, zelfs door gevangenen -> worden
beroemdheden
Na twee schietpartijen (18 doden) groeit de roep om verbod op gewelddadige
programma’s
Psychologe Mirkovic:
Media beïnvloeden sterk de normen en waarden in de samenleving
Kinderen kijken mee -> denken dat geweld normaal is
Leidt tot meer agressie op school en in de maatschappij
President Vucic:
Wijst op probleem van te veel wapens
Start wapeninzamelacties en strengere wapenwetten
Probleem: televisiezenders met zulke shows hebben nauwe banden met de
regering
Video 1:
NVC (Non-violent communicatie): vreedzame communicatie door te focussen
op gevoelens en behoeften, niet op verwijten
Oordelen of kritiek komen uit onvervulde behoeften.
Bv. als iemand zegt “ je bent egoïstisch” betekent vaak: “ik voel me
alleen en wil aandacht”
Door behoeften uit te spreken i.p.v te beschuldigen, ontstaan begrip en
samenwerking.
Als iemand nee zegt betekent dit dat iemand andere behoeften heeft ->
zoek een compromis
EMPATHIE STAAT CENTRAAL
2. Levensbeschouwing- religie en persoonlijke
levensbeschouwing
Wat is een persoonlijke levensbeschouwing?
= (soms onbewust) manier waarop iemand zin en betekenis geeft aan zijn
leven
- Persoonlijk: verschilt van persoon tot persoon
- Dynamisch: kan in de loop van het leven veranderen en is niet altijd
logisch of samenhangd
Sommige mensen hebben een vast en zeker beeld, anderen twijfelen of
wisselen tussen gevoelens van hoop, angst, geluk, wanhoop.
, Sommigen volgen een erkende levensbeschouwing (zoals religie),
anderen twijfelen of vormen een eigen visie
Post-kritisch geloven:
- K
r
i
t
i
s
c
h
nadenken over religie, je denkt na over geloof
Niet letterlijk maar symbolisch en betekenisvol
2.1 Levensbeschouwelijke profielen (bridiging the gap)
Bridging the Gap
- Gebaseerd op de PKG- schaal (post kritische geloofsschaal)
= brengt in kaart op welke manier mensen al dan niet geloven
verticale as: toont de mate waarin iemand religieuze uitspraken interpreteert
- Letterlijk: verhalen en regels worden als feit gezien (BIJBEL)
- Symbolisch: geloofsverhalen worden figuurlijk of als symbool begrepen
Horizontale ass: geeft aan of iemand wel of niet in God gelooft
- Geloof: men ziet religie als iets waardevols of waarachtigs
- Ongeloof: men verwerpt religieuze overtuigen
Normatief: men hanteert deze levensbeschouwing als enige zinvolle norm
Bv. iedereen zou volgens normatieve katholieken katholiek moeten worden.
Nominaal: ‘nominaal christen’ zijn houdt in dat men enkel christen noemt
(omwille van traditie enz.), maar dat zeer oppervlakkig invult en niet
fundamenteel kiest.
De 7 dimensies in de levensbeschouwing:
Praktische/rituele/ symbolische dimensie
Bv. yogadimeditaties, een ring dragen, bezinningsmomenten, …
Ervaringsdimensie
Bv. leerlingen voelen verbondenheid
Verhalen/ mythische dimensie
Bv. verhalen over de schepping
Dogmatische/filosofische dimensie
Bv. filosofische vragen beantwoorden zoals ‘wat is de zin van het leven?’
Ethische dimensie
Bv. samen regels opstellen en respectvol omgaan met elkaar
Sociale en institutionele dimensie
Bv. samenwerking met kerken
Materiële dimensie
Bv. een kruisbeeld
De dimensies hangen onderling samen en vormen soort vlechtwerk
Bv. de gewoonte om de vrijdag in de christelijke traditie enkel vis te eten
heeft te maken met de Bijbelse uitspraak en een verhaal
1.2 De zeven dimensies in levensbeschouwing en
cultuur
De dimensies komen voor in cultuur:
o Overeenkomsten:
- Identiteit en gemeenschap:
= cultuur en religie zijn belangrijke onderdelen van iemand
identiteit en gevoel van verbondenheid met een grotere
gemeenschap
- Normen en waarden
= cultuur en religie bevorderen normen en waarden die een
invloed hebben op gedrag en interacties
- Tradities en rituelen
o Verschillen:
Cultuur Levensbeschouwing
= cultuur is niet alleen kunst maar is = alles word geëxpliceerd (waarom
ruimer dingen zo zijn of zo horen). Meer
Bv. machocultuur, angstcultuur, … verbanden tussen dimensies.
Omvat gedeelde normen, waarden, Over alles te denken
tradities, kunst, taal en gewoonten Bv. waarom iemand een 2de kans
van een groep. geven?
! cultuursensitief werken Het goddelijke wordt expliciet
Wat doe je met iemand die in genoemd of ontkend.
een geweldcultuur opgroeide? Bv. atheïsme en gelovigen
, Binnen levensbeschouwing meer aandacht voor het spirituele
(‘transcendente’ = wat het gewone overstijgt)
1.3 OPGELET:CULTUUR IS EEN RUIM BEGRIP!
Artikel 1:
Zadruga: populaire Servische realityshow vol intrigeren en geweld
Regelmatig gevechten op tv, zelfs door gevangenen -> worden
beroemdheden
Na twee schietpartijen (18 doden) groeit de roep om verbod op gewelddadige
programma’s
Psychologe Mirkovic:
Media beïnvloeden sterk de normen en waarden in de samenleving
Kinderen kijken mee -> denken dat geweld normaal is
Leidt tot meer agressie op school en in de maatschappij
President Vucic:
Wijst op probleem van te veel wapens
Start wapeninzamelacties en strengere wapenwetten
Probleem: televisiezenders met zulke shows hebben nauwe banden met de
regering
Video 1:
NVC (Non-violent communicatie): vreedzame communicatie door te focussen
op gevoelens en behoeften, niet op verwijten
Oordelen of kritiek komen uit onvervulde behoeften.
Bv. als iemand zegt “ je bent egoïstisch” betekent vaak: “ik voel me
alleen en wil aandacht”
Door behoeften uit te spreken i.p.v te beschuldigen, ontstaan begrip en
samenwerking.
Als iemand nee zegt betekent dit dat iemand andere behoeften heeft ->
zoek een compromis
EMPATHIE STAAT CENTRAAL
2. Levensbeschouwing- religie en persoonlijke
levensbeschouwing
Wat is een persoonlijke levensbeschouwing?
= (soms onbewust) manier waarop iemand zin en betekenis geeft aan zijn
leven
- Persoonlijk: verschilt van persoon tot persoon
- Dynamisch: kan in de loop van het leven veranderen en is niet altijd
logisch of samenhangd
Sommige mensen hebben een vast en zeker beeld, anderen twijfelen of
wisselen tussen gevoelens van hoop, angst, geluk, wanhoop.
, Sommigen volgen een erkende levensbeschouwing (zoals religie),
anderen twijfelen of vormen een eigen visie
Post-kritisch geloven:
- K
r
i
t
i
s
c
h
nadenken over religie, je denkt na over geloof
Niet letterlijk maar symbolisch en betekenisvol
2.1 Levensbeschouwelijke profielen (bridiging the gap)
Bridging the Gap
- Gebaseerd op de PKG- schaal (post kritische geloofsschaal)
= brengt in kaart op welke manier mensen al dan niet geloven
verticale as: toont de mate waarin iemand religieuze uitspraken interpreteert
- Letterlijk: verhalen en regels worden als feit gezien (BIJBEL)
- Symbolisch: geloofsverhalen worden figuurlijk of als symbool begrepen
Horizontale ass: geeft aan of iemand wel of niet in God gelooft
- Geloof: men ziet religie als iets waardevols of waarachtigs
- Ongeloof: men verwerpt religieuze overtuigen
Normatief: men hanteert deze levensbeschouwing als enige zinvolle norm
Bv. iedereen zou volgens normatieve katholieken katholiek moeten worden.
Nominaal: ‘nominaal christen’ zijn houdt in dat men enkel christen noemt
(omwille van traditie enz.), maar dat zeer oppervlakkig invult en niet
fundamenteel kiest.
