Basiskennis Bijbelonderwijs
Samenvatting per leerdoel
1. De student kan verwoorden hoe de Bijbel ontstaan is en geeft er blijk van de
termen in dit verband te kennen.
6 kennisvragen → 15%
2. De student kan een bijbelverhaal analyseren en omschrijvingen geven op het
gebied van contextualisatie van een bijbelverhaal.
1 begripsvraag → 2,5%
. De student kan Theocentrische, Christocentrische en verbondsmatige
3
kenmerken van een bijbelverhaal herkennen en benoemen.
3 begripsvragen → 7,5%
4. De student kan sleutelverhalen (zie bijlage 1/verhalenlijst) uit de bijbelse
geschiedenis reproduceren op het niveau van de verhaalinhoud en de namen van
plaatsen en personen die in deze verhalen een rol spelen.
30 kennisvragen → 75%
,1. De student kan verwoorden hoe de Bijbel ontstaan is en
geeft er blijk van de termen in dit verband te kennen.
6 kennisvragen → 15%
De betekenis van de Bijbel
De Bijbel is het belangrijkste boek binnen het christendom. Het is de bron waarin God zichzelf
bekendmaakt aan mensen. Door de natuur kun je ontdekken dat er een God bestaat, maar in de
Bijbel leer je wie Hij werkelijk is: een persoonlijke God die van mensen houdt, die hen redt en met
hen wil leven. Vooral in Jezus Christus, Gods Zoon, laat God zich het duidelijkst zien. Daarom is
de Bijbel voor christenen onmisbaar: het is de zuiverste en meest betrouwbare bron van kennis
over wie God is en wat Zijn bedoeling is met de wereld.
Een christen gelooft niet in een boek, maar in een persoon: Jezus. Toch is de Bijbel onmisbaar,
want alleen daarin wordt zichtbaar hoe God spreekt, handelt en redt.
De Bijbel is de maatstaf van waarheid: samen met het werk van de Heilige Geest leert de mens
daardoor wie God is.
Ontstaan van de Bijbel
De Bijbel is niet uit de hemel gevallen, maar in een periode van ongeveer 1500 jaar geschreven
door ruim 40 verschillende schrijvers uit verschillende tijden, culturen en beroepen. Toch vormt hij
één geheel, omdat alle boeken samen één boodschap hebben:
God is trouw en werkt aan de redding van de mens.
Kenmerk Uitleg
Periode ± 1500 jaar
Aantal schrijvers ± 40
Talen Hebreeuws, Aramees, Grieks
Centrale boodschap God redt de mens en blijft trouw aan Zijn
verbond
Oude en Nieuwe Testament
Het woord ‘testament’ betekent ‘verbond’.
De Bijbel bestaat uit twee delen die samen het ene grote verhaal vertellen van Gods plan met de
mens.
Testament Betekenis Inhoud
Oude testament Het verbond van God met De geschiedenis van Gods volk en de
Israël, bevestigd door offers. belofte van de Messias.
Nieuwe Het nieuwe verbond, bevestigd De vervulling van Gods belofte in Jezus
testament door Jezus’ bloed. Christus en de komst van Zijn Koninkrijk.
Doordat Jezus voor ons is gestorven (Jezus’ bloed), is er een nieuw verbond en hoeven we geen
dierenoffers (dieren bloed) meer te brengen om met God in relatie te leven.
, Indeling van de Bijbel
Oude Testament (39 boeken)
1. Thora / Pentateuch (Genesis, Exodus, Leviticus, Numeri, Deuteronomium)
2. Historische boeken (Jozua, Rechters, Ruth, ½ Samuël, ½ Koningen, ½ Kronieken, Ezra,
Nehemia, Esther)
3. Dichterlijke boeken (Job, Psalmen, Spreuken, Prediker, Hooglied)
4. Profeten:
● Grote (Jesaja, Jeremia, Klaagliederen, Ezechiël, Daniël)
● Kleine (Hosea, Joël, Amos, Obadja, Jona, Micha, Nahum, Habakuk, Sefanja,
Haggai, Zacharia, Maleachi)
Nieuwe Testament (27 boeken)
● Evangeliën: Mattheüs, Marcus, Lucas, Johannes
● Handelingen van de apostelen
● Brieven (geschreven door Paulus en andere apostelen; hierbij horen ook de algemene
katholieke brieven)
- Van Paulus (o.a. Romeinen, Filemon, Hebreeën)
- Algemene brieven (Jakobus, 1 Petrus, 2 Petrus, 1 Johannes, 2 Johannes, 3
Johannes, Judas)
● Openbaring van Johannes
De Joodse Bijbel (Tenach) bevat dezelfde boeken als het OT, maar anders gerangschikt: Thora
(wet), Nevie’em (profeten) en Ketoeviem (geschriften).
Canonvorming
Canon betekent letterlijk ‘maatstaf’.
Het is de verzameling boeken die door de kerk als gezaghebbend en door God geïnspireerd
werd erkend.
Aspect Uitleg
Vaststelling Rond 400 n.Chr. op concilies onder leiding van o.a. Augustinus.
Criteria Geschreven door apostel/profeet, overeenstemming met andere
geschriften, gebruikt in eredienst.
Belangrijke vertalingen Geschreven door apostel/profeet, overeenstemming met andere
geschriften, gebruikt in eredienst.
De kerk heeft de Bijbel niet uitgevonden, maar herkend als het Woord van God.
Inspiratie en hermeneutiek
Inspiratie betekent dat de schrijvers van de Bijbel door de Heilige Geest werden geleid.
Ze gebruikten hun eigen woorden en stijl, maar de boodschap kwam van God zelf.
Hermeneutiek is de manier waarop je de Bijbel uitlegt.
De Bijbel is eeuwig geldig, maar niet tijdloos: je moet begrijpen wat er toen bedoeld werd en wat
dat nu betekent.
Je kijkt dus naar de context, de cultuur en het soort tekst (geschiedenis, poëzie, profetie, brief).
Samenvatting per leerdoel
1. De student kan verwoorden hoe de Bijbel ontstaan is en geeft er blijk van de
termen in dit verband te kennen.
6 kennisvragen → 15%
2. De student kan een bijbelverhaal analyseren en omschrijvingen geven op het
gebied van contextualisatie van een bijbelverhaal.
1 begripsvraag → 2,5%
. De student kan Theocentrische, Christocentrische en verbondsmatige
3
kenmerken van een bijbelverhaal herkennen en benoemen.
3 begripsvragen → 7,5%
4. De student kan sleutelverhalen (zie bijlage 1/verhalenlijst) uit de bijbelse
geschiedenis reproduceren op het niveau van de verhaalinhoud en de namen van
plaatsen en personen die in deze verhalen een rol spelen.
30 kennisvragen → 75%
,1. De student kan verwoorden hoe de Bijbel ontstaan is en
geeft er blijk van de termen in dit verband te kennen.
6 kennisvragen → 15%
De betekenis van de Bijbel
De Bijbel is het belangrijkste boek binnen het christendom. Het is de bron waarin God zichzelf
bekendmaakt aan mensen. Door de natuur kun je ontdekken dat er een God bestaat, maar in de
Bijbel leer je wie Hij werkelijk is: een persoonlijke God die van mensen houdt, die hen redt en met
hen wil leven. Vooral in Jezus Christus, Gods Zoon, laat God zich het duidelijkst zien. Daarom is
de Bijbel voor christenen onmisbaar: het is de zuiverste en meest betrouwbare bron van kennis
over wie God is en wat Zijn bedoeling is met de wereld.
Een christen gelooft niet in een boek, maar in een persoon: Jezus. Toch is de Bijbel onmisbaar,
want alleen daarin wordt zichtbaar hoe God spreekt, handelt en redt.
De Bijbel is de maatstaf van waarheid: samen met het werk van de Heilige Geest leert de mens
daardoor wie God is.
Ontstaan van de Bijbel
De Bijbel is niet uit de hemel gevallen, maar in een periode van ongeveer 1500 jaar geschreven
door ruim 40 verschillende schrijvers uit verschillende tijden, culturen en beroepen. Toch vormt hij
één geheel, omdat alle boeken samen één boodschap hebben:
God is trouw en werkt aan de redding van de mens.
Kenmerk Uitleg
Periode ± 1500 jaar
Aantal schrijvers ± 40
Talen Hebreeuws, Aramees, Grieks
Centrale boodschap God redt de mens en blijft trouw aan Zijn
verbond
Oude en Nieuwe Testament
Het woord ‘testament’ betekent ‘verbond’.
De Bijbel bestaat uit twee delen die samen het ene grote verhaal vertellen van Gods plan met de
mens.
Testament Betekenis Inhoud
Oude testament Het verbond van God met De geschiedenis van Gods volk en de
Israël, bevestigd door offers. belofte van de Messias.
Nieuwe Het nieuwe verbond, bevestigd De vervulling van Gods belofte in Jezus
testament door Jezus’ bloed. Christus en de komst van Zijn Koninkrijk.
Doordat Jezus voor ons is gestorven (Jezus’ bloed), is er een nieuw verbond en hoeven we geen
dierenoffers (dieren bloed) meer te brengen om met God in relatie te leven.
, Indeling van de Bijbel
Oude Testament (39 boeken)
1. Thora / Pentateuch (Genesis, Exodus, Leviticus, Numeri, Deuteronomium)
2. Historische boeken (Jozua, Rechters, Ruth, ½ Samuël, ½ Koningen, ½ Kronieken, Ezra,
Nehemia, Esther)
3. Dichterlijke boeken (Job, Psalmen, Spreuken, Prediker, Hooglied)
4. Profeten:
● Grote (Jesaja, Jeremia, Klaagliederen, Ezechiël, Daniël)
● Kleine (Hosea, Joël, Amos, Obadja, Jona, Micha, Nahum, Habakuk, Sefanja,
Haggai, Zacharia, Maleachi)
Nieuwe Testament (27 boeken)
● Evangeliën: Mattheüs, Marcus, Lucas, Johannes
● Handelingen van de apostelen
● Brieven (geschreven door Paulus en andere apostelen; hierbij horen ook de algemene
katholieke brieven)
- Van Paulus (o.a. Romeinen, Filemon, Hebreeën)
- Algemene brieven (Jakobus, 1 Petrus, 2 Petrus, 1 Johannes, 2 Johannes, 3
Johannes, Judas)
● Openbaring van Johannes
De Joodse Bijbel (Tenach) bevat dezelfde boeken als het OT, maar anders gerangschikt: Thora
(wet), Nevie’em (profeten) en Ketoeviem (geschriften).
Canonvorming
Canon betekent letterlijk ‘maatstaf’.
Het is de verzameling boeken die door de kerk als gezaghebbend en door God geïnspireerd
werd erkend.
Aspect Uitleg
Vaststelling Rond 400 n.Chr. op concilies onder leiding van o.a. Augustinus.
Criteria Geschreven door apostel/profeet, overeenstemming met andere
geschriften, gebruikt in eredienst.
Belangrijke vertalingen Geschreven door apostel/profeet, overeenstemming met andere
geschriften, gebruikt in eredienst.
De kerk heeft de Bijbel niet uitgevonden, maar herkend als het Woord van God.
Inspiratie en hermeneutiek
Inspiratie betekent dat de schrijvers van de Bijbel door de Heilige Geest werden geleid.
Ze gebruikten hun eigen woorden en stijl, maar de boodschap kwam van God zelf.
Hermeneutiek is de manier waarop je de Bijbel uitlegt.
De Bijbel is eeuwig geldig, maar niet tijdloos: je moet begrijpen wat er toen bedoeld werd en wat
dat nu betekent.
Je kijkt dus naar de context, de cultuur en het soort tekst (geschiedenis, poëzie, profetie, brief).
