STRP - Straf(proces)recht in de praktijk
College I – inleiding straf(proces)recht en het legaliteitsbeginsel
Materieel strafrecht -> regelt welk gedrag onder welke omstandigheden strafbaar is en tot welke
sancties dat gedrag kan leiden
Formeel strafrecht -> geeft aan welke procedure moet worden gevolgd wanneer iemand ervan
wordt verdacht een strafbaar feit te hebben gepleegd.
Inquisitoir karakter van het strafrecht -> de verdachte heeft een ondergeschikte rol. Dit is vooral in
het begin van het strafproces, hier worden veel dwangmiddelen toegepast. De verdachte en het OM
hebben niet dezelfde rechten.
Accusatoir karakter van het strafrecht -> de verdachte en het OM zijn gelijkwaardig aan elkaar en
hebben beide dezelfde rechten, ze zijn gelijkwaardige partijen tijdens de openbare rechtszaak. (NL is
in algemeen meer accusatoir)
Het strafvorderlijk legaliteitsbeginsel -> (art. 1 Sv) strafvordering heeft alleen plaats op wijze bij de
wet (in formele zin) voorzien (muilkorf-arrest -> gemeentelijke regeling)
Het gehele strafprocesrecht moet dus in formele wetten geregeld worden
Het strafrechtelijk legaliteitsbeginsel -> art. 1 Sr: geen feit is strafbaar dan uit kracht van een
daaraan voorafgegane wettelijke strafbepaling
Het lex scripta-beginsel (in het strafrecht kun je pas worden veroordeeld als er een
geschreven strafbepaling bestaat)
Het verbod van terugwerkende kracht van strafbepalingen (een strafbaar feit moet op het
moment van plegen strafbaar zijn gesteld in de wet, mocht dit niet zijn dan kan er niet op
een later moment worden vervolgd)
Het verbod van analogie (de rechter mag niet te veel afwijken van de betekenis van een
strafbepaling)
Het lex certa-beginsel of bepaaldheidsgebod (iets moet duidelijk zijn. De rechter mag geen
onduidelijke strafbepaling maken)
Interpretatiemethoden (horen bij het verbod van analogie)
Grammaticale interpretatiemethode > er wordt gekeken naar de letter van de wet
Wetshistorische interpretatiemethode > er wordt gekeken naar de ontstaansgeschiedenis
van de wet
Systematische interpretatiemethode > er wordt gekeken naar de plaats van de regel in het
systeem van regelgeving
Teleologische interpretatiemethode > er wordt gekeken naar wat het maatschappelijke doel
van de wet was
De actoren in het strafproces
De strafrechter > actieve rechter die de leiding heeft over het onderzoek ter terechtzitting. De
rechter dient onafhankelijk, onpartijdig en integer te zijn.
De officier van justitie > heeft het vervolgingsmonopolie, alleen hij kan vervolging instellen en een
rechterlijke beslissing afdwingen. Het OM bepaalt of een persoon vervolgd wordt
(opportuniteitsbeginsel).
De raadsman > advocaat van de verdachte die zich laat leiden door het belang van zijn cliënt.
, STRP - Straf(proces)recht in de praktijk
De griffier > juridisch medewerker dat zich bezighoudt met de werkzaamheden als griffier tijdens het
onderzoek ter terechtzitting -> opmaken proces-verbaal en met juridische voorbereiding van een
strafzaak en alles wat voortvloeit uit het onderzoek ter terechtzitting -> concept-vonnissen.
De tolk > verdachten die doof of slechthorend zijn, of de Nederlandse taal niet of onvoldoende
beheersen hebben recht op een tolk tijdens de zitting.
Deskundige > een deskundige kan de verdachte of een andere zaak beoordelen en brengt advies uit
aan de rechter.
College I – inleiding straf(proces)recht en het legaliteitsbeginsel
Materieel strafrecht -> regelt welk gedrag onder welke omstandigheden strafbaar is en tot welke
sancties dat gedrag kan leiden
Formeel strafrecht -> geeft aan welke procedure moet worden gevolgd wanneer iemand ervan
wordt verdacht een strafbaar feit te hebben gepleegd.
Inquisitoir karakter van het strafrecht -> de verdachte heeft een ondergeschikte rol. Dit is vooral in
het begin van het strafproces, hier worden veel dwangmiddelen toegepast. De verdachte en het OM
hebben niet dezelfde rechten.
Accusatoir karakter van het strafrecht -> de verdachte en het OM zijn gelijkwaardig aan elkaar en
hebben beide dezelfde rechten, ze zijn gelijkwaardige partijen tijdens de openbare rechtszaak. (NL is
in algemeen meer accusatoir)
Het strafvorderlijk legaliteitsbeginsel -> (art. 1 Sv) strafvordering heeft alleen plaats op wijze bij de
wet (in formele zin) voorzien (muilkorf-arrest -> gemeentelijke regeling)
Het gehele strafprocesrecht moet dus in formele wetten geregeld worden
Het strafrechtelijk legaliteitsbeginsel -> art. 1 Sr: geen feit is strafbaar dan uit kracht van een
daaraan voorafgegane wettelijke strafbepaling
Het lex scripta-beginsel (in het strafrecht kun je pas worden veroordeeld als er een
geschreven strafbepaling bestaat)
Het verbod van terugwerkende kracht van strafbepalingen (een strafbaar feit moet op het
moment van plegen strafbaar zijn gesteld in de wet, mocht dit niet zijn dan kan er niet op
een later moment worden vervolgd)
Het verbod van analogie (de rechter mag niet te veel afwijken van de betekenis van een
strafbepaling)
Het lex certa-beginsel of bepaaldheidsgebod (iets moet duidelijk zijn. De rechter mag geen
onduidelijke strafbepaling maken)
Interpretatiemethoden (horen bij het verbod van analogie)
Grammaticale interpretatiemethode > er wordt gekeken naar de letter van de wet
Wetshistorische interpretatiemethode > er wordt gekeken naar de ontstaansgeschiedenis
van de wet
Systematische interpretatiemethode > er wordt gekeken naar de plaats van de regel in het
systeem van regelgeving
Teleologische interpretatiemethode > er wordt gekeken naar wat het maatschappelijke doel
van de wet was
De actoren in het strafproces
De strafrechter > actieve rechter die de leiding heeft over het onderzoek ter terechtzitting. De
rechter dient onafhankelijk, onpartijdig en integer te zijn.
De officier van justitie > heeft het vervolgingsmonopolie, alleen hij kan vervolging instellen en een
rechterlijke beslissing afdwingen. Het OM bepaalt of een persoon vervolgd wordt
(opportuniteitsbeginsel).
De raadsman > advocaat van de verdachte die zich laat leiden door het belang van zijn cliënt.
, STRP - Straf(proces)recht in de praktijk
De griffier > juridisch medewerker dat zich bezighoudt met de werkzaamheden als griffier tijdens het
onderzoek ter terechtzitting -> opmaken proces-verbaal en met juridische voorbereiding van een
strafzaak en alles wat voortvloeit uit het onderzoek ter terechtzitting -> concept-vonnissen.
De tolk > verdachten die doof of slechthorend zijn, of de Nederlandse taal niet of onvoldoende
beheersen hebben recht op een tolk tijdens de zitting.
Deskundige > een deskundige kan de verdachte of een andere zaak beoordelen en brengt advies uit
aan de rechter.
