Samenvatting H12 en H13 Geïntegreerde Cognitieve Gedragstherapie (Korrelboom & Ten
Broeke, 2014).
H12 Aangrijpingspunt van de behandeling (I); interventies die sequentiële relaties
falsificeren
Evidence based = interventies gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek.
Consensus based = behandelaren zijn het er over eens dat de interventie effectief is.
Elke interventie heeft een:
Indicatiegebied (bij wie en wanneer gebruik je het?)
Procedurele kant (hoe doe je het?)
Conceptuele kant (hoe werkt het?)
Schema’s van de functie-analyse (FA) en betekenisanalyse (BA) zijn leidraad van de
interventies in deze hoofdstukken.
1. Proberen de invloed te reduceren van problematische betekenisverlening aan CS
(uitlokkers) of Sd (context)
a. Leren om de CS of Sd te vermijden
b. CS of Sd krijgt een andere betekenis (herevaluatie)
c. Patient leren minder betrokken te zijn op de CS of Sd (afstand nemen/
decentering)
d. Adequater met CS of Sd omgaan (coping)
2. Disfunctionele verwachtingen sequentiele associatie CS US/UR of R Sr pos
falsificeren.
3. Herevaluatie US/UR in BA of Sr pos in FA.
4. Aanleren nieuwe vaardigheden en/of versterken bestaande vaardigheden.
5. Bewustmaken feitelijke negatieve consequenties.
Interventies CGT bestaan over het algemeen uit 2 gedeelten:
1. Weten: Klopt het wel wat de patiënt denkt? gedachterapport
2. Ervaren: exposure o.a.
Stappenplan voor gedachterapport:
1. Beschrijving van de emotionele gebeurtenis
2. Benoemen en scoren op intensiteit (0-100%) van het nader te onderzoeken gevoel
(of gedrag).
3. Beschrijving van de automatische gedachten die de situatie met het gevoel verbinden
en selectie van de BANG, alsmede de geloofwaardigheid daarvan (0-100%).
BANG= Belangrijkste Automatische Negatieve Gedachte
4. Bewijzen en argumenten die de BANG ondersteunen (altijd eerst juist bewijzen voor
zoeken, omdat het voor de patiënt als werkelijkheid wordt ervaren).
5. Bewijzen en argumenten die in strijd zijn met de BANG.
6. Formuleren van een ENG = Evenwichtige Nieuwe Gedachte.
7. Scoren op geloofwaardigheid (0-100%) van de ENG en het resulterende gevoel (0-
100%).
, Veiligheidsgedrag / veiligheidssignalen = gedrag waarvan wordt gedacht dat het de “worst
nightmare”, bijvoorbeeld een hevige paniekaanval, voorkomt.
Voorbeeld: flesje water mee, telefoon met noodnummers
inadequaat omdat het succeservaringen en de overtuiging dat die mogelijk zijn zonder dit
gedrag in de weg staan i.p.v. faciliteren.
Functionele coping is als het ware “adequaat veiligheidsgedrag” .
Exposure in vivo (EV)
Blootstelling (vooral bij angststoornissen) aan de problematische situatie (CS) met als doel
afname van de CR (meestal angst) door:
- Habituatie = gewenning
- Falsificeren van disfunctionele verwachtingen
- Extinctie = uitdoving negatieve CS US/UR (context-specifiek)
o Bijleren i.p.v. afleren, omdat de oude verbinding niet verdwijnt maar
uitdoofd!
Bouton et al. (2006): Reinstatement, Renewal en Reacquisition: het gaat bij uitdoving
niet zozeer om het verdwijnen van de associaties, als wel om een relatieve afname
van de activeerbaarheid ervan t.o.v. andere betekenissen.
Problematische situatie beschrijven middels ADU= Als.. Dan.. Uitspraak
Stappenplan voor Exposure in vivo
1. Selecteer o.b.v. de BA de uitlokkende prikkelconstellatie’s (CS-en).
2. Inventariseer inadequate vermijding en veiligheidsgedrag a.d.h.v. FA’s of
veiligheidssignalen in een BA.
3. Naar welke disfunctionele US/UR verwijst de CS?
4. Bespreek de rationale.
5. Afspraken over dagelijkse exposure-oefeningen
6. Positieve/functionele US/UR bepalen
7. Dagboekregistratie over uitvoering en uitkomsten
8. Resultaatbespreking
9. Evaluatie procedure
Exposure in vitro/ Imaginaire Exposure (IE)= in gedachten door een bepaalde
problematische situatie gaan, waarbij de nare gevoelens ook opkomen.
Interoceptieve exposure = bij probematische situatie (CS)= lichamelijke sensaties.
Responspreventie (ERP)
Vooral bij dwangklachten/ OCS. Wanneer veiligheidsgedrag de problemen vergroot of de
respons een oplossing in de weg staat.
Actieve vermijding = middels bijv. veiligheidsgedrag of wegvluchten
Passieve vermijding = wegblijven
Stappenplan Exposure door responspreventie
Broeke, 2014).
H12 Aangrijpingspunt van de behandeling (I); interventies die sequentiële relaties
falsificeren
Evidence based = interventies gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek.
Consensus based = behandelaren zijn het er over eens dat de interventie effectief is.
Elke interventie heeft een:
Indicatiegebied (bij wie en wanneer gebruik je het?)
Procedurele kant (hoe doe je het?)
Conceptuele kant (hoe werkt het?)
Schema’s van de functie-analyse (FA) en betekenisanalyse (BA) zijn leidraad van de
interventies in deze hoofdstukken.
1. Proberen de invloed te reduceren van problematische betekenisverlening aan CS
(uitlokkers) of Sd (context)
a. Leren om de CS of Sd te vermijden
b. CS of Sd krijgt een andere betekenis (herevaluatie)
c. Patient leren minder betrokken te zijn op de CS of Sd (afstand nemen/
decentering)
d. Adequater met CS of Sd omgaan (coping)
2. Disfunctionele verwachtingen sequentiele associatie CS US/UR of R Sr pos
falsificeren.
3. Herevaluatie US/UR in BA of Sr pos in FA.
4. Aanleren nieuwe vaardigheden en/of versterken bestaande vaardigheden.
5. Bewustmaken feitelijke negatieve consequenties.
Interventies CGT bestaan over het algemeen uit 2 gedeelten:
1. Weten: Klopt het wel wat de patiënt denkt? gedachterapport
2. Ervaren: exposure o.a.
Stappenplan voor gedachterapport:
1. Beschrijving van de emotionele gebeurtenis
2. Benoemen en scoren op intensiteit (0-100%) van het nader te onderzoeken gevoel
(of gedrag).
3. Beschrijving van de automatische gedachten die de situatie met het gevoel verbinden
en selectie van de BANG, alsmede de geloofwaardigheid daarvan (0-100%).
BANG= Belangrijkste Automatische Negatieve Gedachte
4. Bewijzen en argumenten die de BANG ondersteunen (altijd eerst juist bewijzen voor
zoeken, omdat het voor de patiënt als werkelijkheid wordt ervaren).
5. Bewijzen en argumenten die in strijd zijn met de BANG.
6. Formuleren van een ENG = Evenwichtige Nieuwe Gedachte.
7. Scoren op geloofwaardigheid (0-100%) van de ENG en het resulterende gevoel (0-
100%).
, Veiligheidsgedrag / veiligheidssignalen = gedrag waarvan wordt gedacht dat het de “worst
nightmare”, bijvoorbeeld een hevige paniekaanval, voorkomt.
Voorbeeld: flesje water mee, telefoon met noodnummers
inadequaat omdat het succeservaringen en de overtuiging dat die mogelijk zijn zonder dit
gedrag in de weg staan i.p.v. faciliteren.
Functionele coping is als het ware “adequaat veiligheidsgedrag” .
Exposure in vivo (EV)
Blootstelling (vooral bij angststoornissen) aan de problematische situatie (CS) met als doel
afname van de CR (meestal angst) door:
- Habituatie = gewenning
- Falsificeren van disfunctionele verwachtingen
- Extinctie = uitdoving negatieve CS US/UR (context-specifiek)
o Bijleren i.p.v. afleren, omdat de oude verbinding niet verdwijnt maar
uitdoofd!
Bouton et al. (2006): Reinstatement, Renewal en Reacquisition: het gaat bij uitdoving
niet zozeer om het verdwijnen van de associaties, als wel om een relatieve afname
van de activeerbaarheid ervan t.o.v. andere betekenissen.
Problematische situatie beschrijven middels ADU= Als.. Dan.. Uitspraak
Stappenplan voor Exposure in vivo
1. Selecteer o.b.v. de BA de uitlokkende prikkelconstellatie’s (CS-en).
2. Inventariseer inadequate vermijding en veiligheidsgedrag a.d.h.v. FA’s of
veiligheidssignalen in een BA.
3. Naar welke disfunctionele US/UR verwijst de CS?
4. Bespreek de rationale.
5. Afspraken over dagelijkse exposure-oefeningen
6. Positieve/functionele US/UR bepalen
7. Dagboekregistratie over uitvoering en uitkomsten
8. Resultaatbespreking
9. Evaluatie procedure
Exposure in vitro/ Imaginaire Exposure (IE)= in gedachten door een bepaalde
problematische situatie gaan, waarbij de nare gevoelens ook opkomen.
Interoceptieve exposure = bij probematische situatie (CS)= lichamelijke sensaties.
Responspreventie (ERP)
Vooral bij dwangklachten/ OCS. Wanneer veiligheidsgedrag de problemen vergroot of de
respons een oplossing in de weg staat.
Actieve vermijding = middels bijv. veiligheidsgedrag of wegvluchten
Passieve vermijding = wegblijven
Stappenplan Exposure door responspreventie
