100% tevredenheidsgarantie Direct beschikbaar na je betaling Lees online óf als PDF Geen vaste maandelijkse kosten 4.2 TrustPilot
logo-home
Samenvatting

Samenvatting Bestuursprocesrecht II leereenheid 8

Beoordeling
-
Verkocht
-
Pagina's
37
Geüpload op
01-11-2025
Geschreven in
2025/2026

Deze samenvatting bevat een samenvatting van alle studiestof van leereenheid 8: - Informatie van Brightspace - Literatuur - Arresten - opdrachten - sv opdrachten - leerdoelen












Oeps! We kunnen je document nu niet laden. Probeer het nog eens of neem contact op met support.

Documentinformatie

Heel boek samengevat?
Ja
Geüpload op
1 november 2025
Aantal pagina's
37
Geschreven in
2025/2026
Type
Samenvatting

Onderwerpen

Voorbeeld van de inhoud

Bestuursrecht leereenheid 8: het algemeen bestuursrecht II

Informatie Brightspace

Rechtsbeschermingsfunctie
 = dat de rechter beperkt is in zijn taak. Hij mag alleen de rechtmatigheid
v.h. bestreden besluit onderzoeken op die aspecten (of onderdelen) v.h.
besluit waarover de appellant klaagt.
 De bestuursrechter is dus in beginsel gebonden aan de geschilpunten die
hem zijn voorgelegd en aan de gronden die de eisende partij aanvoert. Hij
mag geen rekening houden met wijzigingen van feiten en recht sinds het
moment waarop het in rechte bestreden besluit is genomen. Dit mede
omdat hij dan het risico loopt dat hij op de stoel v.h. bo gaat zitten.
 De omvang van het geding is dus in dat opzicht beperkt en het ligt voor
een groot deel aan de gronden die een appellant aanvoert tot hoe ver de
(rechtmatigheids)toetsing van de rechter strekt. In dit deel van leereenheid
7 gaat u deze omvang van het geding bestuderen.
 In het bestuursprocesrecht staat deze voorop.

Het relativiteitsvereiste
 Art. 8:69a aAwb
 Brengt met zich dat een besluit niet altijd zal worden vernietigd als de door
appellant naar voren gebrachte argumenten tegen het besluit hout
snijden.
 Vernietiging van een besluit zal namelijk alleen plaatsvinden als de regel
die het bo met het besluit heeft geschonden ten doel had de belangen van
appellant te beschermen.

Tekst 7.1: omvang van het geding

Geen ambtshalve toetsing tijdigheid bezwaar of beroep bij voorgaande
instantie
Bepalingen over tijdigheid van bezwaar en beroep zijn van dwingende aard, maar
niet van openbare orde. Dat betekent dat de bestuursrechter niet langer
ambtshalve de tijdigheid van een bezwaar beoordeelt. In hoger beroep wordt niet
langer ambtshalve beoordeeld of het beroep bij de rechtbank tijdig was ingesteld.
De bestuursrechter moet wel ambtshalve toetsen of het bij hem ingestelde
beroep tijdig is ingesteld en de hogerberoepsrechter moet ambtshalve toetsen of
een bij hem ingesteld hoger beroep tijdig is ingesteld.

Geen grondenfuik bij de Afdeling bestuursrechtspraak voor zover het
gaat om niet-omgevingsrechtelijke zaken
Er wordt geen grondenfuik meer toegepast door de Afdeling bestuursrechtspraak
buiten sfeer v.h. omgevingsrecht. Hiermee beoogt zij aan te sluiten bij de door de
CRvB en het CBb gevolgde lijn m.b.t. pas in hoger beroep ingebrachte gronden.
Ook is dit in het belang v.d. rechtsbescherming v.d. burger.

Art. 8:69 Awb (rechtsbeschermingsfunctie komt hierin naar voren)
 Uit dit artikel blijkt dat de rechter:
a) Gebonden is aan de omvang v.h. geschil zoals hem dat blijkens het
beroepschrift is voorgelegd (lid 1)
b) Verplicht is om de rechtsgronden die niet zijn aangevoerd, maar
gelet op hetgeen wél is aangevoerd, van belang zijn voor de

, beoordeling v.d. rechtmatigheid v.h. bestreden besluit in zijn
toetsing te betrekken (lid 2).
c) (als hij dat voor de beoordeling van belang acht) op eigen initiatief
onderzoek mag doen naar feiten die niet door partijen naar voren
zijn gebracht (lid 3).

Art. 8:69 lid 1 Awb – omvang v.h. geding
 Verbod van ultra petita
- De rechter mag niet uit zichzelf op zoek gaan naar (rechts)gronden die
zouden kunnen leiden tot vernietiging v.h. bestreden besluit.
- De rechter is gebonden aan de gronden die de appellant aanvoert.
- Betrekt hij andere gronden (niet zijnde “bepalingen van openbare
orde”) bij het geschil, dan treedt hij buiten de vordering. Dit is hem niet
toegestaan.
 Verbod van reformatio in peius
- = dat een (rechts)persoon die bezwaar of beroep heeft ingesteld niet in
een slechtere positie mag komen te verkeren dan voorheen.

Art. 6:13 Awb – omvang v.h. geding
 O.g.v. dit artikel moeten partijen al in eerste instantie al die onderdelen
v.h. besluit aanvechten waartegen zij bezwaren hebben.
 In beroep kan een appellant geen nieuwe besluitonderdelen meer
aanvechten. Wel kan hij nieuwe gronden inbrengen tegen al in de
bestuurlijke voorprocedure aangevochten besluitonderdelen.
 De beperking v.d. mogelijkheid van partijen om nieuwe onderdelen v.h.
besluit aan te kunnen vechten in beroep, bepaalt dus mede de omvang
v.h. geding in beroep.

Art. 8:69 lid 2 Awb – ambtshalve aanvulling van rechtsgronden
 Dit gaat onder andere over het vertalen van feitelijke bezwaren in
juridische argumenten of gronden.
 Ook gaat het over een controle door de rechter v.d. rechtsgeldigheid
(verbindendheid) van (wettelijke) voorschriften die in het geding aan de
orde komen.

Onderscheid tussen ambtshalve aanvulling van rechtsgronden en ambtshalve
toetsing door de bestuursrechter
 Ambtshalve toetsing
- = dat de rechter verplicht en bevoegd is om zelf iedere
rechtsschending op te sporen en op dat punt het bestreden besluit aan
een rechtmatigheidstoetsing te onderwerpen.
- In de rechtspraak is de ambtshalve toetsing beperkt tot toetsing aan
voorschriften die van ‘openbare orde’ zijn (vloeit niet voort uit 8:69).
- Dat de rechter ambtshalve moet toetsen, vloeit voort uit het
ongeschreven recht.
- De ambtshalve toetsingsplicht is beperkt tot bepalingen die verband
houden met bevoegdheid en ontvankelijkheid. Deze bepalingen van
openbare orde worden zo belangrijk gevonden dat correcte toepassing
daarvan altijd door de rechter moet worden beoordeeld en
gewaarborgd.
- Bij ambtshalve toetsing geldt het verbod van reformatio in peius NIET.

,Juridische relevantie v.h. onderscheid tussen ‘ambtshalve aanvulling’ en
‘ambtshalve toetsing’
 Ambtshalve toetsing
- Hierbij treedt de bestuursrechter buiten het onderwerp v.h. geschil. Hij
gaat m.a.w. ultra petita.
- Is alleen aan de orde als het gaat om een kwestie van openbare orde.
Als kwesties van openbare orde worden in beginsel alléén
bevoegdheids- en ontvankelijkheidsvragen aangemerkt.
- Het verbod van ultra petita en het verbod van reformatio in peius
gelden niet als de rechter ambtshalve toetst aan bepalingen van
openbare orde.
 Ambtshalve aanvulling
- Het vertalen van een door appellant aangevoerde feitelijke grond in een
juridische grond is géén ambtshalve toetsing maar ambtshalve
aanvulling der rechtsgronden. De rechter blijft immers binnen het
onderwerp van geschil. Als de rechter ambtshalve rechtsgronden
aanvult is hij – anders dan bij ambtshalve toetsing – wel gebonden aan
het verbod van reformatio in peius.

Art. 8:69 lid 3 Awb – aanvulling van feiten door de bestuursrechter
 Hiervoor geldt een beperking: het mag alleen gaan om aanvulling van
feiten die betrekking hebben op de geschilpunten die zijn aangevoerd. De
bevoegdheid tot aanvulling van feiten zal dan ook vooral door de
bestuursrechter worden gebruikt als de door het bo gepresenteerde feiten
bij hem vragen oproepen.

Tekst 7.2: uitspraakbevoegdheden

Als de bestuursrechter oordeelt dat het beroep gegrond is, zal hij het bestreden
besluit geheel of gedeeltelijk moeten vernietigen. Met deze vernietiging is het
geschil echter nog niet uit de wereld. Het oorspronkelijke besluit herleeft dat: dat
het primaire besluit – waartegen in de regel de bezwaarschriftprocedure is
ingesteld – weer rechtskracht heeft. Ook dit is een besluit waarmee de appellant
niet tevreden is/was.

M.a.w.
Na vernietiging v.h. besluit op bezwaar door de bestuursrechter is het geschil niet
de wereld uit. Daarom is in de Awb voorzien in verschillende
uitspraakbevoegdheden voor de bestuursrechter (afdoeningsmodaliteiten)
waarmee de bestuursrechter het geschil wel definitief kan beëindigen. Deze
afdoeningsmodaliteiten zijn aan juridische voorwaarden gebonden en kunnen niet
altijd worden ingezet door de bestuursrechter.

De ‘gewone’ Awb-procedure bij de algemene bestuursrechter ziet er als volgt uit:
1. Bezwaar bij het orgaan dat het betwiste besluit nam art. 7:1 Awb.
2. Beroep bij de algemene bestuursrechter (de bestuursrechter v.d. rechtbank
8:1 jo. 8:6 Awb.)
3. Hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak v.d. Raad van State als
algemene hogerberoepsrechter 8:105 Awb.

In de gewone Awb-procedure is het bestreden besluit waarover de rechtbank
oordeelt, de beslissing die in bezwaar is genomen. Het besluit op bezwaar wordt
door de bestuursrechter v.d. rechtbank op rechtmatigheid beoordeeld. Hij moet
daarbij acht slaan op:

, - Het geldende recht
- Het geldende beleid
- De feitelijke omstandigheden ten tijde van die beslissing (ex-tunc)

De uitspraakbevoegdheden:

Beroep gegrond – vernietiging v.h. aangevochten besluit
Acht de rechtbank het besluit in strijd met het recht, dan zal de rechter het
volgende moeten doen:
1. Hij moet het beroep gegrond verklaren 8:79 onder d Awb.
2. Hij moet vervolgens het besteden besluit, dus de beslissing op het bezwaar
die strekte tot ongegrondverklaring v.h. bezwaar en handhaving v.d.
weigering v.d. subsidie, vernietigen 8:72 lid 1 Awb.
Het gevolg is dan dat de beslissing op bezwaar juridisch is weggenomen
en er dus voor het bo een nieuwe beslissing moet worden genomen op het
bezwaar, tenzij:
- De bestuursrechter de rechtsgevolgen v.h. vernietigende besluit in
stand laat 8:72 lid 3 onder a Awb
- De bestuursrechter zelf in de zaak voorziet 8:72 lid 3 onder b Awb.
Als de bestuursrechter het aan het bo overlaat om een nieuw besluit te
nemen, dan zal het bo bij het nemen van dit nieuwe besluit op bezwaar de
uitspraak en de rechtsoverwegingen v.d. rechtbank in acht moeten nemen
8:72 lid 4 Awb.
3. Hij moet na vernietiging onderzoeken of definitieve geschilbeslechting
mogelijk is 8:41a Awb.
Uitgangspunt is dat de bestuursrechter zo veel mogelijk een geschil
definitief dient te beslechten. Het heeft niet de voorkeur om te volstaan
met een vernietiging v.h. aangevochten besluit en een opdracht aan het
bo.

Stappenschema definitieve geschilbeslechting
Bij een gegrondverklaring v.h. beroep (en bijgevolg de vernietiging v.h.
aangevochten besluit) zal de bestuursrechter met het oog op het streven naar
een effectieve en definitieve beslechting v.h. geschil achtereenvolgens:
1. moet beoordelen of er aanleiding bestaat de rechtsgevolgen in stand te
laten (8:72, derde lid, onder a, Awb), is dat niet mogelijk dan zal hij;
2. moeten nagaan of hij zelf in de zaak kan voorzien (art. 8:72, derde lid,
onder b, Awb), is ook dat niet mogelijk dan zal hij;
3. moeten beoordelen of toepassing van de bestuurlijke lus mogelijk is,
de bestuursrechter zal in dat geval bij tussenuitspraak het bestuursorgaan
vragen de aan het besluit klevende gebreken te repareren (art. 8:51a,
8:80a en 8:80b Awb). Biedt de ‘bestuurlijke lus’ ook geen uitkomst, dan;
4. zal de uitspraak van de bestuursrechter luiden dat het bestuursorgaan
een nieuw besluit moet nemen, met inachtneming van de uitspraak
van de bestuursrechter (art. 8:72, vierde lid, Awb).

In stand laten v.d. rechtsgevolgen
1. het beroep is gegrond, dus de bestuursrechter zal het beroep gegrond
moeten verklaren.
2. O.g.v. 8:72 lid 1 Awb is de bestuursrechter verplicht om het bestreden
besluit te vernietigen nu het beroep gegrond is.

Maak kennis met de verkoper

Seller avatar
De reputatie van een verkoper is gebaseerd op het aantal documenten dat iemand tegen betaling verkocht heeft en de beoordelingen die voor die items ontvangen zijn. Er zijn drie niveau’s te onderscheiden: brons, zilver en goud. Hoe beter de reputatie, hoe meer de kwaliteit van zijn of haar werk te vertrouwen is.
zjeex Open Universiteit
Bekijk profiel
Volgen Je moet ingelogd zijn om studenten of vakken te kunnen volgen
Verkocht
31
Lid sinds
5 jaar
Aantal volgers
7
Documenten
52
Laatst verkocht
3 weken geleden

3,0

1 beoordelingen

5
0
4
0
3
1
2
0
1
0

Recent door jou bekeken

Waarom studenten kiezen voor Stuvia

Gemaakt door medestudenten, geverifieerd door reviews

Kwaliteit die je kunt vertrouwen: geschreven door studenten die slaagden en beoordeeld door anderen die dit document gebruikten.

Niet tevreden? Kies een ander document

Geen zorgen! Je kunt voor hetzelfde geld direct een ander document kiezen dat beter past bij wat je zoekt.

Betaal zoals je wilt, start meteen met leren

Geen abonnement, geen verplichtingen. Betaal zoals je gewend bent via iDeal of creditcard en download je PDF-document meteen.

Student with book image

“Gekocht, gedownload en geslaagd. Zo makkelijk kan het dus zijn.”

Alisha Student

Veelgestelde vragen