BIOLOGIE
HOOFDSTUK 2.1
Individuen met min of meer gelijk uiterlijk behoren tot dezelfde soort als ze vruchtbare
nakomelingen kunnen krijgen. Beschrijvingen van een organisme als soort gaan uit van
organismen met de gemiddelde kenmerken van zijn soort.
De binomiale naamgeving (wetenschappelijke naam) van een soort bestaat uit twee delen:
de geslachtsnaam en de soortaanduiding. Linnaeus, geboeid door taxonomie
(=wetenschappelijke indeling van soorten), deelde organismen in in steeds grotere groepen:
organismen→soorten→geslachten→families→orden→klassen→Rijken. Daarbij lette hij
vooral op overeenkomstige kenmerken.
DNA-onderzoek: organismen die nauw verwant zijn, terwijl de uiterlijke kenmerken en geluid
niet met elkaar overeenkomen of organismen die niet verwant zijn terwijl hun uiterlijk op
elkaar lijken. Het gedrag, geluid, voedsel en leefgebied is totaal anders.
Soms kruisen verschillende soorten met elkaar en krijgen ze nakomelingen (hybriden). Twee
soorten kunnen alleen jongen krijgen als het DNA voor een groot deel gelijk is (nauw
verwant). Meestal zijn hybriden onvruchtbaar, zodat een grotere vermenging van soorten
niet optreedt. Sommige diersoorten (wandelende tak) planten zich vooral ongeslachtelijk
voort. Het kenmerk dat soortgenoten samen vruchtbare jongen kunnen krijgen, vervalt.
HOOFDSTUK 2.2
Binnen een populatie (=organismen van dezelfde soort in een bepaald gebied) paren de
dieren vaker onderling (vaak familie) dan met soortgenoten uit andere populaties→
ziektes→ populaties verdwijnen. Bij veel uitwisseling van DNA, groeit een populatie snel.
In een jong bos is nestgelegenheid de beperkende factor (=factor die het aantal individuen in
een populatie laag houdt). Op een bepaald moment is de hoeveelheid voedsel te krap voor
alle nieuwe dieren en trekken de jongen weg uit het leefgebied van hun ouders→ nieuwe
populatie vormen. Blijven ze in de buurt, dan kunnen ze proberen een eigen territorium te
bemachtigen→versterken van hun oorspronkelijke populatie. Of ze komen terecht in een
bestaande populatie. Daar dragen ze bij aan de genetische diversiteit. Planten verspreiden
hun zaden via wind, water en dieren.
De groei van de bevolking leidt tot het splitsen van populaties door wegen, kanalen en
woonwijken (versnippering= het opdelen van het leefgebied in kleine stukken)→
soortgenoten moeilijker in contact→noodzakelijke uitwisseling van DNA met andere
familieleden komt steeds minder voor en populaties verzwakken door inteelt (incest).
Ontsnippering= delen van het versnipperde gebied met elkaar verbinden, tussenliggende
gebieden zo inrichten dat soortgenoten elkaar weer kunnen ontmoeten.
HOOFDSTUK 2.1
Individuen met min of meer gelijk uiterlijk behoren tot dezelfde soort als ze vruchtbare
nakomelingen kunnen krijgen. Beschrijvingen van een organisme als soort gaan uit van
organismen met de gemiddelde kenmerken van zijn soort.
De binomiale naamgeving (wetenschappelijke naam) van een soort bestaat uit twee delen:
de geslachtsnaam en de soortaanduiding. Linnaeus, geboeid door taxonomie
(=wetenschappelijke indeling van soorten), deelde organismen in in steeds grotere groepen:
organismen→soorten→geslachten→families→orden→klassen→Rijken. Daarbij lette hij
vooral op overeenkomstige kenmerken.
DNA-onderzoek: organismen die nauw verwant zijn, terwijl de uiterlijke kenmerken en geluid
niet met elkaar overeenkomen of organismen die niet verwant zijn terwijl hun uiterlijk op
elkaar lijken. Het gedrag, geluid, voedsel en leefgebied is totaal anders.
Soms kruisen verschillende soorten met elkaar en krijgen ze nakomelingen (hybriden). Twee
soorten kunnen alleen jongen krijgen als het DNA voor een groot deel gelijk is (nauw
verwant). Meestal zijn hybriden onvruchtbaar, zodat een grotere vermenging van soorten
niet optreedt. Sommige diersoorten (wandelende tak) planten zich vooral ongeslachtelijk
voort. Het kenmerk dat soortgenoten samen vruchtbare jongen kunnen krijgen, vervalt.
HOOFDSTUK 2.2
Binnen een populatie (=organismen van dezelfde soort in een bepaald gebied) paren de
dieren vaker onderling (vaak familie) dan met soortgenoten uit andere populaties→
ziektes→ populaties verdwijnen. Bij veel uitwisseling van DNA, groeit een populatie snel.
In een jong bos is nestgelegenheid de beperkende factor (=factor die het aantal individuen in
een populatie laag houdt). Op een bepaald moment is de hoeveelheid voedsel te krap voor
alle nieuwe dieren en trekken de jongen weg uit het leefgebied van hun ouders→ nieuwe
populatie vormen. Blijven ze in de buurt, dan kunnen ze proberen een eigen territorium te
bemachtigen→versterken van hun oorspronkelijke populatie. Of ze komen terecht in een
bestaande populatie. Daar dragen ze bij aan de genetische diversiteit. Planten verspreiden
hun zaden via wind, water en dieren.
De groei van de bevolking leidt tot het splitsen van populaties door wegen, kanalen en
woonwijken (versnippering= het opdelen van het leefgebied in kleine stukken)→
soortgenoten moeilijker in contact→noodzakelijke uitwisseling van DNA met andere
familieleden komt steeds minder voor en populaties verzwakken door inteelt (incest).
Ontsnippering= delen van het versnipperde gebied met elkaar verbinden, tussenliggende
gebieden zo inrichten dat soortgenoten elkaar weer kunnen ontmoeten.
