Samenvattingen meer dan onderwijs, onderwijspedagogiek!

MEER DAN
ONDERWIJS




Aymee van Gerner

,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: De pedagogische opdracht van het onderwijs..............................3
1.1. Inleiding................................................................................................................... 3
1.2. De pedagogische opdracht van de school................................................................4
1.3. Mensen op weg........................................................................................................ 4
1.4. Mens- en maatschappijbeelden...............................................................................5
1.5. De mens in zijn wereld............................................................................................. 9
De wereld in vier oriëntatievelden...............................................................................9
De mens en zijn ontwikkelingsmogelijkheden.............................................................9
De vormsystemen als intermediair tussen de mens en de wereld..............................9
1.6. Over opvoeding gesproken....................................................................................10
1.7. Opvoeden: wie is verantwoordelijk?.......................................................................11
1.8. Over onderwijs gesproken.....................................................................................12
1.9. Waardeoriëntatie- en opvoeding............................................................................13

2. Leerlingen leren kennen...........................................................................14
2.1. Inleiding................................................................................................................ 14
2.2. De beginsituatie van kinderen...............................................................................14
2.3. Ontwikkeling.......................................................................................................... 15
2.4. Methoden voor bepalen van de beginsituatie.......................................................22

3. Hoe kinderen leren...................................................................................23
3.1. Inleiding en definitie..............................................................................................23
3.2. Spel en verhalen.................................................................................................... 23
3.3. Onderzoek, informatie en games...........................................................................26
3.4. Ontwikkelingsniveau en leren................................................................................26
3.5. Leren als proces..................................................................................................... 27
3.6. Hoe komt de mens aan kennis? Opvattingen over leren........................................32
Behaviorisme – bewustzijn (Skinner).........................................................................32
Russische leerpsychologie......................................................................................... 32
Humanistische psychologie.......................................................................................33
Sociaal constructivisme............................................................................................. 34
3.7. Concepten voor de basisschool..............................................................................35
3.8. Leren en visie........................................................................................................ 36

4. Leerinhouden en leerplan.........................................................................37
4.1. Inleiding................................................................................................................. 37
4.2. Kind, leerstof en samenleving................................................................................37
4.3. Leerplan en leerinhoud: permanent in ontwikkeling..............................................37
4.4. Wat de wet zegt..................................................................................................... 38
4.5. De leerinhoud in een driedelig stramien................................................................39
4.6. De keuze van leerinhouden...................................................................................39

, 4.7. Ordeningsmogelijkheden voor leerinhouden..........................................................40
4.8. De invloed van de leraar........................................................................................41
4.9. Kerncompetenties in het informatietijdperk..........................................................42
5.1. Inleiding................................................................................................................. 42
5.2. Een rijke, krachtige en betekenisvolle leeromgeving.............................................42
5.3. De rollen van de leraar.......................................................................................... 43
5.4. De didactiek en de leeromgeving..........................................................................45
5.5. Voorbereiden......................................................................................................... 46
5.6. Uitvoeren van onderwijsactiviteiten.......................................................................51
5.7. Differentiatie.......................................................................................................... 52
5.8. Enkele voorbeelden van begeleiding van leerprocessen........................................53
5.9. Het ontwikkelen van kerncompetenties in het informatietijdperk..........................54

6. Het volgen en evalueren van leerprocessen en leerresultaten....................55
6.1. Inleiding................................................................................................................. 55
6.2. Evalueren, enkele onderscheidingen.....................................................................55
6.3. Relatieve en absolute normering...........................................................................56
6.4. Wat volg en evalueer je?.......................................................................................57
6.5. Hoe volg en evalueer je het leerproces?................................................................57
6.6. Administratie op groepsniveau..............................................................................58
6.7. Voor wie volg je, evalueer je?................................................................................58
6.9. Verlengde tijd........................................................................................................ 59
6.10. Communicatie met ouders...................................................................................59
6.11. Evaluatie van je beoordeling, zelfevaluatie..........................................................59

7. Het pedagogische klimaat.........................................................................59
7.1. Inleiding................................................................................................................. 59
7.2. Het pedagogisch klimaat.......................................................................................60
7.3. Verwachtingen....................................................................................................... 61
7.4. Verantwoordelijkheden..........................................................................................61
7.5. Een goed pedagogisch klimaat..............................................................................62
7.6. De invloed op het pedagogisch klimaat.................................................................63
8.2. Via WSNS en de Rugzak naar Passend Onderwijs..................................................65
8.3. Zorg voor elk kind.................................................................................................. 65
8.4. Een zorgvuldige stapsgewijze benadering.............................................................66
8.6. Leerlingvolgsysteem.............................................................................................. 66
8.7. Zorgdeskundigen................................................................................................... 66
9.2. Basisschool in relatie tot de ouders.......................................................................67
9.3. Basisschool in relatie tot de buitenwereld..............................................................67
9.4. Organisatie van de basisschool..............................................................................69
9.5. Leraar in relatie tot de organisatie.........................................................................70

, 10. Onderwijs- en schoolontwikkelingen........................................................70
10.2. Een stukje geschiedenis.......................................................................................70
10.7. De Reformpedagogiek........................................................................................71




Hoofdstuk 1: De pedagogische opdracht van het onderwijs
1.1. Inleiding

Lea Dasberg - 1993:
Het onderwijs heeft de taak mensen te helpen bij menswording, dat wil zeggen
om zowel meeloper als dwarsligger te worden.

 Meelopen met bestaande ontwikkelingen, kennisnemen van nieuwe
inzichten, vaardigheden leren om je in de samenleving goed te kunnen
redden en daaraan constructief te kunnen bijwerken (zelfdiscipline &
conformisme);