Samenvatting Duurzame ontwikkeling
Hoofdstuk 1 Kennismaking met duurzame ontwikkeling
Duurzame ontwikkeling heeft te maken met de verdeling van welvaart tussen de verschillende delen van de
wereld van nu en ook met de verdeling daarvan tussen de mensheid van nu en die van de toekomst. Een
tweede manier die gebruikt wordt om duurzame ontwikkelingen in te delen is: people, planet en profit, ook
wel: prosperity. Een derde manier is die van top-down en bottom-up.
1.1 Mens en natuur
• Economie is de kunst van keuzes maken
• Welvaart: welzijn:
- Geld -liefde
-Beperkte termijn -meer dan geld
-Winst -behoeftes
• Waarom duurzame ontwikkeling?
- Kennis van en inzicht in welke actoren en factoren van belang zijn bij het creëren van duurzame ontwikkeling
- Bewustzijn creëren dat duurzame ontwikkeling of op zijn minst de gevolgen van onduurzaamheid, gevolgen
heeft voor de wereld.
• Oorzaken van rivieroverstromingen zijn:
1. Kanaliseren: Kronkels en lussen, ‘meanders’, die oorspronkelijk in rivieren zaten, zijn rechtgetrokken.
(Gunstig voor scheepvaart en aanleg van dijken)
2. Boskap: Bossen kunnen het water lang vasthouden
3. Verstedelijking: Op de plek van de bossen zijn nu steden die het water niet kunnen vasthouden
4. Klimaatverandering: Door het broeikaseffect meer regen etc.
• Rebound-effect: (terugkaatseffect) het oplossen van problemen waar andere problemen ontstaan
• Ruimte voor de rivier: oplossingen om met steeds meer aan te passen aan de krachten van de natuur, en niet
om met meer eigen kracht de natuur te beheersen
• Ecologische hoofdstructuur: samenhangend netwerk van bestaande en nog te ontwikkelen natuurgebieden
in Nederland, gericht op herstel van de biodiversiteit en de veerkracht van de natuur
• Beheersing: kernachtige manier om oude beleid in één woord samen te vatten
• Adaptatie: nieuwe term voor duurzame ontwikkeling, aanpassing aan de krachten van de natuur
• Paradigma: term die in één woord een hele manier van denken weergeeft
• Paradigmaverschuiving: als je niet meer gaat beheersen, maar aanpassen, omdenken, strategie veranderen
• Weeffout: dat we iets gecreëerd hebben, wat onbedoeld negatieve effecten als gevolg kan hebben
• Transitie: een fundamentele verandering van het systeem op basis van een paradigmaverschuiving
(drastische verandering)
1.2 Rijk en arm
• Door genetische modificatie kan bijvoorbeeld het vitamine A probleem in gouden rijst worden verholpen in
derde wereld landen. Dit is erg duur waardoor boeren dit misschien wel niet eens kunnen betalen. De
bedrijven doen dat niet uit liefdadigheid maar uit winstverwachting. Gevolgen kunnen zijn dat zaden van zulke
,gewassen duurder zijn dan gewone zaden. Tegenstander: de oorzaak is de enorm ongelijke verdeling van
welvaart tussen de verschillende delen van de wereld. Zolang als die ongelijkheid zo groot is, zullen problemen
zoals dat van het vitamine A-gebrek blijven bestaan. Genetische modificatie is een punt van hevige discussie
omdat er ook nadelen zijn.
1.3 Problemen en successen
• Het ideaal zou nooit bereikt worden (of te veel geld, of te weinig geld)
• Duurzame ontwikkeling: solidariteit in tijd en plaats (3P’s), Hier en Daar, Nu en Later
• Duurzame Samenleving: Een samenleving die lang kan blijven bestaan
1.4 Twee dimensies: hier en daar, nu en later
• Er zitten twee kanten aan duurzame ontwikkeling:
- Een behoorlijk leven voor een steeds groter deel van de mensen. Verspreiding van welvaart over de mensen.
- Deze behoorlijke samenleving blijft nog lang in stand. Toekomst, verhouding tussen nu en later.
• Het één gaat over plaats, het ander over tijd: de twee dimensies van duurzame ontwikkeling
1.5 Definitie van ‘duurzame ontwikkeling’
• De brundtland-commissie (1992) omschreef duurzame ontwikkeling als: Duurzame ontwikkeling is
ontwikkeling die aansluit op de behoeften van het heden zonder het vermogen van toekomstige generaties om
in hun eigen behoeften te voorzien in gevaar te brengen.
• Het gaat dus om:
- De behoeften van de huidige generatie
- De behoeften van de toekomstige generaties
• Multifunctioneel ruimtegebruik: gebieden die voor meerdere doelen worden gebruikt
1.6 De Triple P
• De drie voornaamste aandachtsgebieden van duurzame ontwikkeling
- Mensen (people)
- Milieu (planet)
- Economie (profit)
• In 2002 is voorgesteld om profit te vervangen door prosperity: dat gaat niet alleen om de winstgevendheid
van bedrijven, maar ook over de economische en financiële belangen van individuele mensen en landen
, 1.7 Top-down en bottom-up
• Recycling: het terugwinnen van materialen uit afgedankte producten om die te gebruiken als grondstof voor
nieuwe producten
• Hergebruik: het terugwinnen van complete onderdelen uit afgedankte producten om die opnieuw te
gebruiken
• Top-down: besluiten die op hoog niveau plaatsvinden en voor veel mensen gevolgen hebben. overheden zijn
aan zet. Nodig bij wetgeving en handhaving.
• Bottom-up: gaat over een kleine groep mensen in een lokale omgeving. burgers zijn aan zet en organiseren
verschillende initiatieven.
Hoofdstuk 2 Weeffouten: mens en natuur
2.1 Eenrichtingsverkeer: geen kringlopen
• Weeffouten die de hoofdoorzaak vormen van de grote problemen in de wereld:
- ‘Misbruik’ (uitputting) waardevolle grondstoffen
- Voortdurende roofbouw op de natuur
- Economische structuur
- Groei wereldbevolking
- Verdeling welvaart
• Vroeger was er sprake van een kringloop, vee at planten van eigen grond (tegenwoordig veel voer uit
buitenland)
• Nu is er sprake van een eenrichtingsverkeer: de kringloop is niet gesloten
• Het is niet gemakkelijk om het eenrichtingsverkeer te doorbreken. Dat komt doordat er veel belanghebbende
partijen zijn
• Resource: natuurlijke hulpbron, alles wat je uit de natuur of uit de grond of lucht kunt halen is een resource.
Hoofdstuk 1 Kennismaking met duurzame ontwikkeling
Duurzame ontwikkeling heeft te maken met de verdeling van welvaart tussen de verschillende delen van de
wereld van nu en ook met de verdeling daarvan tussen de mensheid van nu en die van de toekomst. Een
tweede manier die gebruikt wordt om duurzame ontwikkelingen in te delen is: people, planet en profit, ook
wel: prosperity. Een derde manier is die van top-down en bottom-up.
1.1 Mens en natuur
• Economie is de kunst van keuzes maken
• Welvaart: welzijn:
- Geld -liefde
-Beperkte termijn -meer dan geld
-Winst -behoeftes
• Waarom duurzame ontwikkeling?
- Kennis van en inzicht in welke actoren en factoren van belang zijn bij het creëren van duurzame ontwikkeling
- Bewustzijn creëren dat duurzame ontwikkeling of op zijn minst de gevolgen van onduurzaamheid, gevolgen
heeft voor de wereld.
• Oorzaken van rivieroverstromingen zijn:
1. Kanaliseren: Kronkels en lussen, ‘meanders’, die oorspronkelijk in rivieren zaten, zijn rechtgetrokken.
(Gunstig voor scheepvaart en aanleg van dijken)
2. Boskap: Bossen kunnen het water lang vasthouden
3. Verstedelijking: Op de plek van de bossen zijn nu steden die het water niet kunnen vasthouden
4. Klimaatverandering: Door het broeikaseffect meer regen etc.
• Rebound-effect: (terugkaatseffect) het oplossen van problemen waar andere problemen ontstaan
• Ruimte voor de rivier: oplossingen om met steeds meer aan te passen aan de krachten van de natuur, en niet
om met meer eigen kracht de natuur te beheersen
• Ecologische hoofdstructuur: samenhangend netwerk van bestaande en nog te ontwikkelen natuurgebieden
in Nederland, gericht op herstel van de biodiversiteit en de veerkracht van de natuur
• Beheersing: kernachtige manier om oude beleid in één woord samen te vatten
• Adaptatie: nieuwe term voor duurzame ontwikkeling, aanpassing aan de krachten van de natuur
• Paradigma: term die in één woord een hele manier van denken weergeeft
• Paradigmaverschuiving: als je niet meer gaat beheersen, maar aanpassen, omdenken, strategie veranderen
• Weeffout: dat we iets gecreëerd hebben, wat onbedoeld negatieve effecten als gevolg kan hebben
• Transitie: een fundamentele verandering van het systeem op basis van een paradigmaverschuiving
(drastische verandering)
1.2 Rijk en arm
• Door genetische modificatie kan bijvoorbeeld het vitamine A probleem in gouden rijst worden verholpen in
derde wereld landen. Dit is erg duur waardoor boeren dit misschien wel niet eens kunnen betalen. De
bedrijven doen dat niet uit liefdadigheid maar uit winstverwachting. Gevolgen kunnen zijn dat zaden van zulke
,gewassen duurder zijn dan gewone zaden. Tegenstander: de oorzaak is de enorm ongelijke verdeling van
welvaart tussen de verschillende delen van de wereld. Zolang als die ongelijkheid zo groot is, zullen problemen
zoals dat van het vitamine A-gebrek blijven bestaan. Genetische modificatie is een punt van hevige discussie
omdat er ook nadelen zijn.
1.3 Problemen en successen
• Het ideaal zou nooit bereikt worden (of te veel geld, of te weinig geld)
• Duurzame ontwikkeling: solidariteit in tijd en plaats (3P’s), Hier en Daar, Nu en Later
• Duurzame Samenleving: Een samenleving die lang kan blijven bestaan
1.4 Twee dimensies: hier en daar, nu en later
• Er zitten twee kanten aan duurzame ontwikkeling:
- Een behoorlijk leven voor een steeds groter deel van de mensen. Verspreiding van welvaart over de mensen.
- Deze behoorlijke samenleving blijft nog lang in stand. Toekomst, verhouding tussen nu en later.
• Het één gaat over plaats, het ander over tijd: de twee dimensies van duurzame ontwikkeling
1.5 Definitie van ‘duurzame ontwikkeling’
• De brundtland-commissie (1992) omschreef duurzame ontwikkeling als: Duurzame ontwikkeling is
ontwikkeling die aansluit op de behoeften van het heden zonder het vermogen van toekomstige generaties om
in hun eigen behoeften te voorzien in gevaar te brengen.
• Het gaat dus om:
- De behoeften van de huidige generatie
- De behoeften van de toekomstige generaties
• Multifunctioneel ruimtegebruik: gebieden die voor meerdere doelen worden gebruikt
1.6 De Triple P
• De drie voornaamste aandachtsgebieden van duurzame ontwikkeling
- Mensen (people)
- Milieu (planet)
- Economie (profit)
• In 2002 is voorgesteld om profit te vervangen door prosperity: dat gaat niet alleen om de winstgevendheid
van bedrijven, maar ook over de economische en financiële belangen van individuele mensen en landen
, 1.7 Top-down en bottom-up
• Recycling: het terugwinnen van materialen uit afgedankte producten om die te gebruiken als grondstof voor
nieuwe producten
• Hergebruik: het terugwinnen van complete onderdelen uit afgedankte producten om die opnieuw te
gebruiken
• Top-down: besluiten die op hoog niveau plaatsvinden en voor veel mensen gevolgen hebben. overheden zijn
aan zet. Nodig bij wetgeving en handhaving.
• Bottom-up: gaat over een kleine groep mensen in een lokale omgeving. burgers zijn aan zet en organiseren
verschillende initiatieven.
Hoofdstuk 2 Weeffouten: mens en natuur
2.1 Eenrichtingsverkeer: geen kringlopen
• Weeffouten die de hoofdoorzaak vormen van de grote problemen in de wereld:
- ‘Misbruik’ (uitputting) waardevolle grondstoffen
- Voortdurende roofbouw op de natuur
- Economische structuur
- Groei wereldbevolking
- Verdeling welvaart
• Vroeger was er sprake van een kringloop, vee at planten van eigen grond (tegenwoordig veel voer uit
buitenland)
• Nu is er sprake van een eenrichtingsverkeer: de kringloop is niet gesloten
• Het is niet gemakkelijk om het eenrichtingsverkeer te doorbreken. Dat komt doordat er veel belanghebbende
partijen zijn
• Resource: natuurlijke hulpbron, alles wat je uit de natuur of uit de grond of lucht kunt halen is een resource.
