Biologie 1: Regeling.
Binas tabellen:
88A: Zenuwcellen.
88B: Indeling zenuwstelsel (anatomisch en functionele indeling).
88C: Anatomie van de hersenen.
88D: Ionverdeling bij rustpotentiaal.
88E: Werking kalium-natriumpomp
88F: Uitwisseling K+ en Na+ door celmembraan bij actiepotentiaal.
88G: Bouw en werking synaps.
88H: Aanmaak en afbraak van acetylcholine.
88I: Neurotransmitters.
89B: Werkingsmechanismen van hormonen in cellen.
89C: Hormonen en hun terugkoppeling.
5.1 Regeling en homeostase.
Normwaarde = een waarde van een variabele die gehandhaafd wordt.
Bv: de zuurstofconcentratie, osmotische waarde van lichaamsvloeistoffen en
lichaamstemperatuur.
Dynamisch evenwicht = gelijk blijven van de structuur van ecosystemen onder invloed van
stromingen/golven. (Lichaamstemperatuur).
Regelkring = verzameling van receptoren en effectoren, die het dynamisch evenwicht in
stand houden.
Homeostase = het constant houden van het interne milieu van een organismen. Bv:
lichaamstemperatuur, samenstelling bloedplasma, pH.
Negatieve terugkoppeling = het resultaat van een proces heeft een remmende invloed op
het proces.
Positieve terugkoppeling = Een toename van het resultaat, versterkt het proces
Intern milieu = ruimtes in je lichaam die niet op de buitenwereld zijn aangesloten. (Bloed en
weefselvloeistof).
Extern milieu = ruimtes in je lichaam die op de buitenwereld zijn aangesloten. (Mond, huid
en anus).
Bij homeostase in meercellige organismen vindt communicatie plaats met signaalmoleculen
zoals hormonen en neurotransmitters.
Een regelkring bestaat uit een:
1. Sensor.
2. Controlekamer.
3. Effector.
5.2 Hormonale regulatie.
Signaalmoleculen/signaalstoffen = moleculen die informatie aan cellen overdragen
(Hormonen).
Receptoren = een cel die gespecialiseerd is in het opnemen van specifieke prikkels en
opwekken van impulsen onder invloed van prikkels. (Eiwitmoleculen op het celmembraan
voor binding van hormonen).
, Effectoren = spiercellen en kliercellen die ervoor zorgen dat de normwaarde wordt behaald.
Doelwitcellen = cellen met passende receptor voor specifiek signaalmolecuul. (De cel die wel
kan reageren op de afgifte van hormonen. (Het orgaan waar het hormoon dat de hypofyse
maakt naar toe moet.
Hormonen = de signaalmoleculen die de cellen van hormoonklieren afgeven. (Ze moeten via
het bloed naar het bestemde orgaan.)
Endocriene klier/Hormoonklier = klier die zijn product (hormonen) afgeeft aan het bloed
(Interne milieu).
Exocriene klier = klier die zijn product (Hormonen) afgeeft via een afvoerbuis. (Externe
milieu.) (Zweet/speekselklieren.)
Extractie/uitscheiding = het afgeven van een product door een afvoerbuis.
Secretie = de afgifte van hormonen door een hormoonklier.
Hormoonspiegel = de concentratie van het hormoon in het bloed.
Hormoonstelsel = bestaat uit hormoonklieren.
Twee groepen hormonen:
1. Eiwithormonen/peptidehormonen.
2. Steroïdhormonen (opgebouwd uit vetten)
Eiwitten zijn oplosbaar in water en vetten niet dus de eiwitten kunnen met door
celmembranen heen, want de fosfolipiden zijn hydrofoob en gaan via hormoonreceptoren.
Hormonen:
• Regelen de werking van doelwitorganen. De hormonen binden via receptoren.
• De binding zet een kettingreactie (cascade) op gang of stopt deze.
• Kan processen in meerdere doelwitorganen regelen.
• Regelen vooral geleidelijke processen zoals groei en voortplanting.
Hormonen die door het celmembraan heen kunnen (Steroïdhormonen):
Een hormoonmolecuul bindt aan een specifiek receptoreiwit in het cytoplasma van een
doelwitcel. Er wordt een hormoon-receptorcomplex gevormd dat via een kernporie naar het
kernplasma wordt getransporteerd. Daar kan het bepaalde genen in het DNA aan- of
uitzetten. Wanneer een gen aan staat, kan de cel eiwitten maken. De gevormde eiwitten
kunnen verschillende functies hebben.
De werking van hormonen die binden aan een receptoreiwit aan de buitenzijde van het
celmembraan van een doelwitcel:
Aan de binnenzijde van het celmembraan wordt een second Messenger geactiveerd of
gevormd. Deze kan bijvoorbeeld een enzym activeren. Het geactiveerde enzym kan het
signaal doorgeven aan een volgend signaalmolecuul, een specifieke reactie op gang brengen
in het cytoplasma of genen in het DNA aan- of uitzetten.
Signaalcascade = een signaal wordt in de cel via meerdere schakels doorgegeven.
Binas tabellen:
88A: Zenuwcellen.
88B: Indeling zenuwstelsel (anatomisch en functionele indeling).
88C: Anatomie van de hersenen.
88D: Ionverdeling bij rustpotentiaal.
88E: Werking kalium-natriumpomp
88F: Uitwisseling K+ en Na+ door celmembraan bij actiepotentiaal.
88G: Bouw en werking synaps.
88H: Aanmaak en afbraak van acetylcholine.
88I: Neurotransmitters.
89B: Werkingsmechanismen van hormonen in cellen.
89C: Hormonen en hun terugkoppeling.
5.1 Regeling en homeostase.
Normwaarde = een waarde van een variabele die gehandhaafd wordt.
Bv: de zuurstofconcentratie, osmotische waarde van lichaamsvloeistoffen en
lichaamstemperatuur.
Dynamisch evenwicht = gelijk blijven van de structuur van ecosystemen onder invloed van
stromingen/golven. (Lichaamstemperatuur).
Regelkring = verzameling van receptoren en effectoren, die het dynamisch evenwicht in
stand houden.
Homeostase = het constant houden van het interne milieu van een organismen. Bv:
lichaamstemperatuur, samenstelling bloedplasma, pH.
Negatieve terugkoppeling = het resultaat van een proces heeft een remmende invloed op
het proces.
Positieve terugkoppeling = Een toename van het resultaat, versterkt het proces
Intern milieu = ruimtes in je lichaam die niet op de buitenwereld zijn aangesloten. (Bloed en
weefselvloeistof).
Extern milieu = ruimtes in je lichaam die op de buitenwereld zijn aangesloten. (Mond, huid
en anus).
Bij homeostase in meercellige organismen vindt communicatie plaats met signaalmoleculen
zoals hormonen en neurotransmitters.
Een regelkring bestaat uit een:
1. Sensor.
2. Controlekamer.
3. Effector.
5.2 Hormonale regulatie.
Signaalmoleculen/signaalstoffen = moleculen die informatie aan cellen overdragen
(Hormonen).
Receptoren = een cel die gespecialiseerd is in het opnemen van specifieke prikkels en
opwekken van impulsen onder invloed van prikkels. (Eiwitmoleculen op het celmembraan
voor binding van hormonen).
, Effectoren = spiercellen en kliercellen die ervoor zorgen dat de normwaarde wordt behaald.
Doelwitcellen = cellen met passende receptor voor specifiek signaalmolecuul. (De cel die wel
kan reageren op de afgifte van hormonen. (Het orgaan waar het hormoon dat de hypofyse
maakt naar toe moet.
Hormonen = de signaalmoleculen die de cellen van hormoonklieren afgeven. (Ze moeten via
het bloed naar het bestemde orgaan.)
Endocriene klier/Hormoonklier = klier die zijn product (hormonen) afgeeft aan het bloed
(Interne milieu).
Exocriene klier = klier die zijn product (Hormonen) afgeeft via een afvoerbuis. (Externe
milieu.) (Zweet/speekselklieren.)
Extractie/uitscheiding = het afgeven van een product door een afvoerbuis.
Secretie = de afgifte van hormonen door een hormoonklier.
Hormoonspiegel = de concentratie van het hormoon in het bloed.
Hormoonstelsel = bestaat uit hormoonklieren.
Twee groepen hormonen:
1. Eiwithormonen/peptidehormonen.
2. Steroïdhormonen (opgebouwd uit vetten)
Eiwitten zijn oplosbaar in water en vetten niet dus de eiwitten kunnen met door
celmembranen heen, want de fosfolipiden zijn hydrofoob en gaan via hormoonreceptoren.
Hormonen:
• Regelen de werking van doelwitorganen. De hormonen binden via receptoren.
• De binding zet een kettingreactie (cascade) op gang of stopt deze.
• Kan processen in meerdere doelwitorganen regelen.
• Regelen vooral geleidelijke processen zoals groei en voortplanting.
Hormonen die door het celmembraan heen kunnen (Steroïdhormonen):
Een hormoonmolecuul bindt aan een specifiek receptoreiwit in het cytoplasma van een
doelwitcel. Er wordt een hormoon-receptorcomplex gevormd dat via een kernporie naar het
kernplasma wordt getransporteerd. Daar kan het bepaalde genen in het DNA aan- of
uitzetten. Wanneer een gen aan staat, kan de cel eiwitten maken. De gevormde eiwitten
kunnen verschillende functies hebben.
De werking van hormonen die binden aan een receptoreiwit aan de buitenzijde van het
celmembraan van een doelwitcel:
Aan de binnenzijde van het celmembraan wordt een second Messenger geactiveerd of
gevormd. Deze kan bijvoorbeeld een enzym activeren. Het geactiveerde enzym kan het
signaal doorgeven aan een volgend signaalmolecuul, een specifieke reactie op gang brengen
in het cytoplasma of genen in het DNA aan- of uitzetten.
Signaalcascade = een signaal wordt in de cel via meerdere schakels doorgegeven.
