Intervention Mapping
Obesitas
,Inhoud
Samenvatting........................................................................................................................................................................................ 2
Inleiding.................................................................................................................................................................................................. 3
Stap 1 Gezondheidskundige analyse of needs assessment............................................................................................... 4
1.1 Wat is het gezondheidsprobleem..................................................................................4
Welke invloed heeft het gezondheidsprobleem op de kwaliteit van leven........................................................5
Analyse a.d.h.v. gezondheidsindicatoren......................................................................................................................... 6
1.3 Omgevingsfactoren.......................................................................................................7
1.4 Gedragsdeterminanten die de intentie en het (gezondheids)gedrag bepalen................9
1.5 Conclusie.................................................................................................................... 12
Stap 2 definiëren van de gedragsdoelen en specificeren van de veranderingen die hiervoor nodig zijn.....14
2.1 Voeding...................................................................................................................... 14
2.2 Beweging................................................................................................................... 16
Stap 3 Theory-based methoden en theorieën, om de intentie en het gedrag te veranderen.............................18
3.1 Risicoperceptie............................................................................................................ 18
3.2 Decisional balance......................................................................................................18
3.3 Resistance to social pressure and mobilizing others for social support.......................18
3.4 Guided practice........................................................................................................... 18
3.5 Action planning............................................................................................................ 19
3.6 Coping planning.......................................................................................................... 19
Stap 4 Ontwerp van de gezondheidskundige interventie................................................................................................ 19
Contact leggen met de patiënt...........................................................................................20
Verandering van gedragsdeterminanten...........................................................................20
Interventie................................................................................................................................................................................. 21
Subjectieve normen en sociale invloed.............................................................................21
Interventie................................................................................................................................................................................. 21
Gedragscontrole en eigeneffectiviteit................................................................................22
Interventie................................................................................................................................................................................. 22
Gedragsverandering..........................................................................................................23
Interventie......................................................................................................................... 23
Stabiliseren van de gedragsverandering in gedragsbehoud..............................................24
Interventie................................................................................................................................................................................. 24
Zelfmanagement............................................................................................................... 24
Etische reflectie................................................................................................................. 24
Stap 5 Implementatieplan............................................................................................................................................................. 25
5.1 Het communicatieproces.............................................................................................26
5.1.1 Bron................................................................................................................................................................................... 26
Pagina | 1
, 5.1.2 Voorlichtingsbericht................................................................................................................................................... 26
5.1.3 Strategie.......................................................................................................................................................................... 26
5.1.4 Ontvanger....................................................................................................................................................................... 27
5.2 Randvoorwaarden.......................................................................................................27
5.2.1 Beschikbaarheid kennis............................................................................................................................................ 27
5.2.2 Bekwaamheid vaardigheden................................................................................................................................... 27
5.2.3 Beschikbaarheid tijd, ruimte en materiaal........................................................................................................ 28
5.2.4.............................................................................................................................................................................................. 28
Stap 6 Evaluatieplan........................................................................................................................................................................ 29
6.1 Productevaluatie/effectevaluatie..................................................................................29
6.2 Procesevaluatie........................................................................................................... 29
6.3 Meetmomenten........................................................................................................... 30
Literatuurlijst..................................................................................................................................................................................... 31
Bijlagen................................................................................................................................................................................................. 36
Schema wetenschappelijke artikelen (Stap 1.4)................................................................36
Samenwerkingsovereenkomst..........................................................................................39
Samenvatting
Ruim de helft (50,2 %) van de volwassenen van 18 jaar of ouder had in 2018 overgewicht.
Daarvan had 15 % obesitas (CBS, 2019). Er is sprake van overgewicht als iemand een een
Body Mass Index (BMI) boven de 25 heeft. Bij een BMI van boven de 30 is er sprake van
ernstig overgewicht. Ernstig overgewicht wordt obesitas genoemd. (Waugh en Grant, 2018,
p. 290). Obesitas wordt mede veroorzaakt door gedrag en gedrag is iets wat beïnvloedbaar
is. Er kan dus gesteld worden dat obesitas een gezondheidsprobleem is dat door
gedragsverandering verholpen zou kunnen worden. Dit maakt obesitas geschikt voor het
protocol Intervention Mapping (IM). IM is een effectief protocol welke bestaat uit zes stappen
met als eindresultaat een gezondheidsdeskundige interventie voor gedragsverandering. Het
richt zich op het veranderen van gedrag waarbij het zelfmanagement van de patiënt vergroot
wordt. De gedragsverandering is in dit geval gericht op volwassenen met obesitas
De eerste stap van IM bevat een needs assessment om inzicht te krijgen in het
gezondheidsprobleem. Hierbij wordt gekeken naar wat het gezondheidsprobleem precies
inhoudt en welke invloed het heeft op de kwaliteit van leven en de gezondheidsindicatoren.
Dit resulteerde in een goed in kaart gebracht gezondheidsprobleem. Van daaruit is er
Pagina | 2
Obesitas
,Inhoud
Samenvatting........................................................................................................................................................................................ 2
Inleiding.................................................................................................................................................................................................. 3
Stap 1 Gezondheidskundige analyse of needs assessment............................................................................................... 4
1.1 Wat is het gezondheidsprobleem..................................................................................4
Welke invloed heeft het gezondheidsprobleem op de kwaliteit van leven........................................................5
Analyse a.d.h.v. gezondheidsindicatoren......................................................................................................................... 6
1.3 Omgevingsfactoren.......................................................................................................7
1.4 Gedragsdeterminanten die de intentie en het (gezondheids)gedrag bepalen................9
1.5 Conclusie.................................................................................................................... 12
Stap 2 definiëren van de gedragsdoelen en specificeren van de veranderingen die hiervoor nodig zijn.....14
2.1 Voeding...................................................................................................................... 14
2.2 Beweging................................................................................................................... 16
Stap 3 Theory-based methoden en theorieën, om de intentie en het gedrag te veranderen.............................18
3.1 Risicoperceptie............................................................................................................ 18
3.2 Decisional balance......................................................................................................18
3.3 Resistance to social pressure and mobilizing others for social support.......................18
3.4 Guided practice........................................................................................................... 18
3.5 Action planning............................................................................................................ 19
3.6 Coping planning.......................................................................................................... 19
Stap 4 Ontwerp van de gezondheidskundige interventie................................................................................................ 19
Contact leggen met de patiënt...........................................................................................20
Verandering van gedragsdeterminanten...........................................................................20
Interventie................................................................................................................................................................................. 21
Subjectieve normen en sociale invloed.............................................................................21
Interventie................................................................................................................................................................................. 21
Gedragscontrole en eigeneffectiviteit................................................................................22
Interventie................................................................................................................................................................................. 22
Gedragsverandering..........................................................................................................23
Interventie......................................................................................................................... 23
Stabiliseren van de gedragsverandering in gedragsbehoud..............................................24
Interventie................................................................................................................................................................................. 24
Zelfmanagement............................................................................................................... 24
Etische reflectie................................................................................................................. 24
Stap 5 Implementatieplan............................................................................................................................................................. 25
5.1 Het communicatieproces.............................................................................................26
5.1.1 Bron................................................................................................................................................................................... 26
Pagina | 1
, 5.1.2 Voorlichtingsbericht................................................................................................................................................... 26
5.1.3 Strategie.......................................................................................................................................................................... 26
5.1.4 Ontvanger....................................................................................................................................................................... 27
5.2 Randvoorwaarden.......................................................................................................27
5.2.1 Beschikbaarheid kennis............................................................................................................................................ 27
5.2.2 Bekwaamheid vaardigheden................................................................................................................................... 27
5.2.3 Beschikbaarheid tijd, ruimte en materiaal........................................................................................................ 28
5.2.4.............................................................................................................................................................................................. 28
Stap 6 Evaluatieplan........................................................................................................................................................................ 29
6.1 Productevaluatie/effectevaluatie..................................................................................29
6.2 Procesevaluatie........................................................................................................... 29
6.3 Meetmomenten........................................................................................................... 30
Literatuurlijst..................................................................................................................................................................................... 31
Bijlagen................................................................................................................................................................................................. 36
Schema wetenschappelijke artikelen (Stap 1.4)................................................................36
Samenwerkingsovereenkomst..........................................................................................39
Samenvatting
Ruim de helft (50,2 %) van de volwassenen van 18 jaar of ouder had in 2018 overgewicht.
Daarvan had 15 % obesitas (CBS, 2019). Er is sprake van overgewicht als iemand een een
Body Mass Index (BMI) boven de 25 heeft. Bij een BMI van boven de 30 is er sprake van
ernstig overgewicht. Ernstig overgewicht wordt obesitas genoemd. (Waugh en Grant, 2018,
p. 290). Obesitas wordt mede veroorzaakt door gedrag en gedrag is iets wat beïnvloedbaar
is. Er kan dus gesteld worden dat obesitas een gezondheidsprobleem is dat door
gedragsverandering verholpen zou kunnen worden. Dit maakt obesitas geschikt voor het
protocol Intervention Mapping (IM). IM is een effectief protocol welke bestaat uit zes stappen
met als eindresultaat een gezondheidsdeskundige interventie voor gedragsverandering. Het
richt zich op het veranderen van gedrag waarbij het zelfmanagement van de patiënt vergroot
wordt. De gedragsverandering is in dit geval gericht op volwassenen met obesitas
De eerste stap van IM bevat een needs assessment om inzicht te krijgen in het
gezondheidsprobleem. Hierbij wordt gekeken naar wat het gezondheidsprobleem precies
inhoudt en welke invloed het heeft op de kwaliteit van leven en de gezondheidsindicatoren.
Dit resulteerde in een goed in kaart gebracht gezondheidsprobleem. Van daaruit is er
Pagina | 2
