Onderwijsgroep 5. Ontwikkelingspsychologie
Leerdoelen bij probleem 8.
Shaffer hoofdstuk 61
Santrock hoofdstuk 142
Santrock hoofdstuk 43
Artikel4
Boyd5
Wat is de puberteit en hoe verloopt de ontwikkeling bij jongens en meisjes?
Puberteit: het moment waarop iemand seksuele volwassenheid bereikt en fysiek in staat is
om te als vader te zorgen voor een kind of om een kind te krijgen.1
Precocious puberteit: vroegtijdige puberteit en snelle verloop ervan3
Seculaire trend: door betere voeding en gezondheidszorg begint de puberteit eerder (vooral
bij meisjes)
Primaire karakteristieken: productieorganen (penis, vagina, baarmoeder, etc.)
Secundaire karakteristieken: wat zichtbaar is (borsten, schaamhaar, etc.)
Adolescente groeispurt: de versnelling in fysieke groei wat het begin van de adolescentie
aanduidt.
Meisjes
Begin puberteit: 10-13,5
Begint bij de groeispurt rond 10,5e jaar. Piek bij 12 jaar. Groei van 27,5-29 cm
9-11 jaar: begin seksuele rijping met de borstgroei
Schaamhaargroei
12-13 jaar: okselhaar
Rond 13 jaar: grotere borsten, tepels meer in contour
12/13 jaar: menarche, het eerste moment van menstruatie. Jonge kinderen
menstrueren vaak zonder te ovuleren. Dit kan 12 tot 18 maanden na de menarche
aanhouden. Daarna wel vruchtbaar.
Einde puberteit: 13-17
Jongens
11,5 jaar: begin puberteit met vergroting van de testes
12 jaar: schaamhaar
12,5 jaar: groeispurt, piek rond 14e jaar, groei van ongeveer 28-31 cm
13,5 jaar: spermarche
14 jaar: baardontwikkeling, stem wordt lager
14,5 jaar: testes zijn volgroeid, jongen is vruchtbaar
15,5 jaar: testes op piekkracht
Hormonen1
Tijdens de puberteit komen hormonen vrij via hormoonklieren. De belangrijkste klier is de
hypofase. Deze scheidt hormonen af die groei stimuleren (groeihormonen), maar motiveert
ook andere klieren om hormonen af te scheiden. De afscheiding van groeihormonen is twee
keer zo groot als normaal.
Bij jongens: testosteron -> spiegroei, lichaamshaar en gezichtsbeharing, ontwikkeling
mannelijke geslachtsorganen, stemverandering
Bij meisjes: oestrogeen -> ontwikkeling borsten vagina en baarmoeder, vorming van
lichaam, verkrijgen van meer vet en regulatie van menstruatie
Ouder-kind relatie tijdens puberteit2
Conflict: stijgt tijdens puberteit, neemt af tussen 17-20 jaar, conflicten gaan vaak over kleine
onbelangrijke zaken (opruimen, kleding, thuiskomen op bepaalde tijden) zet druk op de
relatie en is soms bepalend.
Cognitieve ontwikkeling
Leerdoelen bij probleem 8.
Shaffer hoofdstuk 61
Santrock hoofdstuk 142
Santrock hoofdstuk 43
Artikel4
Boyd5
Wat is de puberteit en hoe verloopt de ontwikkeling bij jongens en meisjes?
Puberteit: het moment waarop iemand seksuele volwassenheid bereikt en fysiek in staat is
om te als vader te zorgen voor een kind of om een kind te krijgen.1
Precocious puberteit: vroegtijdige puberteit en snelle verloop ervan3
Seculaire trend: door betere voeding en gezondheidszorg begint de puberteit eerder (vooral
bij meisjes)
Primaire karakteristieken: productieorganen (penis, vagina, baarmoeder, etc.)
Secundaire karakteristieken: wat zichtbaar is (borsten, schaamhaar, etc.)
Adolescente groeispurt: de versnelling in fysieke groei wat het begin van de adolescentie
aanduidt.
Meisjes
Begin puberteit: 10-13,5
Begint bij de groeispurt rond 10,5e jaar. Piek bij 12 jaar. Groei van 27,5-29 cm
9-11 jaar: begin seksuele rijping met de borstgroei
Schaamhaargroei
12-13 jaar: okselhaar
Rond 13 jaar: grotere borsten, tepels meer in contour
12/13 jaar: menarche, het eerste moment van menstruatie. Jonge kinderen
menstrueren vaak zonder te ovuleren. Dit kan 12 tot 18 maanden na de menarche
aanhouden. Daarna wel vruchtbaar.
Einde puberteit: 13-17
Jongens
11,5 jaar: begin puberteit met vergroting van de testes
12 jaar: schaamhaar
12,5 jaar: groeispurt, piek rond 14e jaar, groei van ongeveer 28-31 cm
13,5 jaar: spermarche
14 jaar: baardontwikkeling, stem wordt lager
14,5 jaar: testes zijn volgroeid, jongen is vruchtbaar
15,5 jaar: testes op piekkracht
Hormonen1
Tijdens de puberteit komen hormonen vrij via hormoonklieren. De belangrijkste klier is de
hypofase. Deze scheidt hormonen af die groei stimuleren (groeihormonen), maar motiveert
ook andere klieren om hormonen af te scheiden. De afscheiding van groeihormonen is twee
keer zo groot als normaal.
Bij jongens: testosteron -> spiegroei, lichaamshaar en gezichtsbeharing, ontwikkeling
mannelijke geslachtsorganen, stemverandering
Bij meisjes: oestrogeen -> ontwikkeling borsten vagina en baarmoeder, vorming van
lichaam, verkrijgen van meer vet en regulatie van menstruatie
Ouder-kind relatie tijdens puberteit2
Conflict: stijgt tijdens puberteit, neemt af tussen 17-20 jaar, conflicten gaan vaak over kleine
onbelangrijke zaken (opruimen, kleding, thuiskomen op bepaalde tijden) zet druk op de
relatie en is soms bepalend.
Cognitieve ontwikkeling
