Gouden Eeuwen – voorbereiding
HC 1
Tekst Günther
Men geloofde in de renaissance in vooruitgang, maar alleen als voortborduursel van wat er in de
oudheid was gedaan. Daar kon je op verder bouwen. Men keek op verschillende vlakken terug naar
de oudheid omdat daar de basis was gelegd voor technologie, wetenschap, filosofie, psychologie,
historiografie en wetgeving. Je zag de overblijfselen van de oudheid ook terug in de taal, de religie,
ceremonies, symbolen van macht, en in kunst, om maar wat dingen te noemen.
In Italië was het het duidelijkst aanwezig. In kunst en architectuur werden oude motieven gebruikt en
bestaande dingen hergebruikt. Bestaande gebouwen kregen een andere functie en sommige bleven
hun functie houden zoals aquaducten.
Er bestond een idee dat men de oude overgebleven dingen beter en meer moest onderzoeken. Dit
zorgde voor het ontstaan van nationalistische gevoelens, waarbij men met trots keer naar hun
ancestors. Oude helden werden geroemd, en politieke ideologieën werden aan de oudheid gelinkt
om hun macht of status te bevestigen of te onderbouwen. Dit gebeurde ook in de kerk.
Rond 1400 ontstond er discussie rondom de authenciteit van dingen die overgeleverd waren, er was
veel skepticisme. Alberti was hierbij belangrijk. Ze keken naar de originele teksten en namen enkel
dat aan als waarheid. In eerste instantie alleen literatuur, later ook architectuur, kunst, alledaagse
voorwerpen.
‘The inductive method’ zorgde voor een revolutie in de wetenschap en de manier van denken en
redeneren. Hoe dan precies?? Men ging wetenschap baseren op observaties en experimenten, in
plaats van op aannames, religieuze dingen en het overnemen van bestaande theorieën en
verklaringen. Dit legde de basis voor de moderne wetenschap, maar hierbij ging ook het idee van een
grotere betekenis en de spiritualiteit verloren (of in ieder geval naar de achtergrond). Zie blz 262.
Hiervoor werd er ook wel praktisch gewerkt en op basis van waarnemingen, maar niet in
universiteiten. Het idee was juist dat wetenschap een resultaat was van het denken van een
intellectueel, en dat praktisch onderzoek daar niet bij hoorde, dat was bestemd voor de
handarbeider.
Er bestond een scheiding tussen ambachtslieden en wetenschappers, maar die werd minder omdat
kunstenaars en ambachtslieden zich gingen bezig houden met oude literatuur.
De studie van de oudheid werd op verschillende manieren gestimuleerd: rijke bankiers zoals de De
Medici familie investeerden erin, mensen werden geportretteerd zoals de antieken, er verschenen
archeologische gidsen over Rome. (voorbeelden)
De eerste architectuur studies werden gedaan door Niccoli, Brunelleschi, Alberti, da Ancona en
Buondelmonte.
Mensen in de renaissance vonden enerzijds dat de Klassieke Oudheid een absoluut niet te
overtreffen unicum was, maar anderzijds vonden ze dat zij dit konden overtreffen en dat de
middeleeuwers superieur aan de klassieke oudheid was. Dit denkbeeld past bij de uitdrukking
‘dwergen op de schouders van reuzen’. Renaissancisten namen de klassieke beeldtaal over:
HC 1
Tekst Günther
Men geloofde in de renaissance in vooruitgang, maar alleen als voortborduursel van wat er in de
oudheid was gedaan. Daar kon je op verder bouwen. Men keek op verschillende vlakken terug naar
de oudheid omdat daar de basis was gelegd voor technologie, wetenschap, filosofie, psychologie,
historiografie en wetgeving. Je zag de overblijfselen van de oudheid ook terug in de taal, de religie,
ceremonies, symbolen van macht, en in kunst, om maar wat dingen te noemen.
In Italië was het het duidelijkst aanwezig. In kunst en architectuur werden oude motieven gebruikt en
bestaande dingen hergebruikt. Bestaande gebouwen kregen een andere functie en sommige bleven
hun functie houden zoals aquaducten.
Er bestond een idee dat men de oude overgebleven dingen beter en meer moest onderzoeken. Dit
zorgde voor het ontstaan van nationalistische gevoelens, waarbij men met trots keer naar hun
ancestors. Oude helden werden geroemd, en politieke ideologieën werden aan de oudheid gelinkt
om hun macht of status te bevestigen of te onderbouwen. Dit gebeurde ook in de kerk.
Rond 1400 ontstond er discussie rondom de authenciteit van dingen die overgeleverd waren, er was
veel skepticisme. Alberti was hierbij belangrijk. Ze keken naar de originele teksten en namen enkel
dat aan als waarheid. In eerste instantie alleen literatuur, later ook architectuur, kunst, alledaagse
voorwerpen.
‘The inductive method’ zorgde voor een revolutie in de wetenschap en de manier van denken en
redeneren. Hoe dan precies?? Men ging wetenschap baseren op observaties en experimenten, in
plaats van op aannames, religieuze dingen en het overnemen van bestaande theorieën en
verklaringen. Dit legde de basis voor de moderne wetenschap, maar hierbij ging ook het idee van een
grotere betekenis en de spiritualiteit verloren (of in ieder geval naar de achtergrond). Zie blz 262.
Hiervoor werd er ook wel praktisch gewerkt en op basis van waarnemingen, maar niet in
universiteiten. Het idee was juist dat wetenschap een resultaat was van het denken van een
intellectueel, en dat praktisch onderzoek daar niet bij hoorde, dat was bestemd voor de
handarbeider.
Er bestond een scheiding tussen ambachtslieden en wetenschappers, maar die werd minder omdat
kunstenaars en ambachtslieden zich gingen bezig houden met oude literatuur.
De studie van de oudheid werd op verschillende manieren gestimuleerd: rijke bankiers zoals de De
Medici familie investeerden erin, mensen werden geportretteerd zoals de antieken, er verschenen
archeologische gidsen over Rome. (voorbeelden)
De eerste architectuur studies werden gedaan door Niccoli, Brunelleschi, Alberti, da Ancona en
Buondelmonte.
Mensen in de renaissance vonden enerzijds dat de Klassieke Oudheid een absoluut niet te
overtreffen unicum was, maar anderzijds vonden ze dat zij dit konden overtreffen en dat de
middeleeuwers superieur aan de klassieke oudheid was. Dit denkbeeld past bij de uitdrukking
‘dwergen op de schouders van reuzen’. Renaissancisten namen de klassieke beeldtaal over:
