Trainingen skillslab: BPC Abdomen

BPC Abdomen en
voorbereidingstraining poli
abdomen
Het onderzoek van de buik bestaat uit een aantal onderdelen:

1) Anamnese
2) Inspectie
3) Auscultatie
4) Percussie
5) Palpatie; oppervlakkige en diepe
6) Specifieke onderzoeken

Anamnese
Een goed uitgevoerde anamnese en lichamelijk onderzoek vormen de basis voor een eerste
catorisering (zie tabel) en vervolgens het opstellen van een differentiaal diagnose. Hieruit kan dan
het diagnostisch traject en behandelplan worden opgesteld.

Indeling van aandoeningen op de grond van etiologie:

- Aangeboren afwijkingen/aandoeningen
- Traumata
- Infectieuze aandoeningen
- Neoplasmata
- Metabole/endocriene aandoeningen
- Ischaemische/trombo-embolische aandoeningen
- Degeneratieve aandoeningen
- Functionele/psychosomatische aandoeningen
- Toxisch/iatrogene aandoeningen



 Ezelsbruggetje: VITAMINE CD
 Vasculair, iatrogeen, trauma, auto-immuun,
metabool, inflammatoir, neoplasmata,
congetinaal, degeneratief




Bij de anamnese dienen de volgende zaken uitgevraagd te worden (maar niet uitsluitend deze!):

 Buikpijn
 Slik- en passageklachten
 Veranderingen in ontlasting
 Geel zien

,  Problemen bij het plassen
 Klachten in de liezen
 Gynaecologische klachten
 Medische voorgeschiedenis
 Familie anamneses

Buikpijn
 Waar begon de pijn en waar zit de pijn nu? (locatie)
 Pariëtale pijn  met een vinger aan te geven
o Plaats van pijn geeft aanwijzing voor anatomische plaats van het aangedane
orgaan.
 Viscerale pijn  diffuus en niet exact te localiseren
o Plaats van pijn heeft relatie met embryologiche plaats van de pijn



 Heeft u pijn in de lende?
 Pijn in regio lumbalis en dorsale deelte van regio lateralis
 Pijn in de lende  urinewegproblematiek hoog op de DD
 Pariëtale pijn  met een vinger aan te geven
o Plaats van pijn geeft aanwijzing voor anatomische plaats van het aangedane
orgaan.
 Viscerale pijn  diffuus en niet exact te localiseren
o Plaats van pijn heeft relatie met embryologiche plaats van de pijn



 Straalt de pijn uit?
 Pijn die uitstraalt van rechter bovenbuik naar punt van homolaterale scapula 
galsteenlijden hoog op de DD
 Pijn die uitstraalt van onderbuik naar de rug of schouderpunten 
urineweginfecties, abortus incompletus, salpingitis en ectopische zwangerschap
hoog op de DD
 Pijn die uitstraalt naar de homolaterale lies  concrement in de urinewegen hoog
op de DD
 Pijn die uitstraalt naar de rug en naar beide heupen  rupturende aneurysma van
de aorta abdominalis hoog op de DD



 Is de pijn acuut of geleidelijk ontstaan?
 Acuut  heftige pijn die plots is ontstaan (pt moet het ongeveer op het uur
nauwkeurig weten)
 Geleidelijk  alle andere gevallen

 Hoe lang duurt de pijn al?
 Moet uitgedrukt worden in uren, dagen of weken.
 Pijnvrije intervallen moeten ook worden aangeven indien die er zijn
 Uren  kans op appendicitis of ileus bijvoorbeeld groter
 Weken  kans op magnaliteit bijvoorbeeld groter

,  Is de pijn erger of minder erg geworden?
 Veranderingen in perioden van 2 uur beoordelen
 Toename van pijn  verergering van aan de pijn ten grondslag liggende
weefselbeschadiging
 Vermindering van pijn  hoeft niet verbetering van het ziektebeeld te zijn, maar
kan wel.
o Stille periode  na maagperformatie of bij darmnecrose bij een ilieus met
circulatiestoornissen.

 Wat voor pijn is het?
 Koliekpijn  meestal viscerale pijn
o Intermitterende pijn met (volledige) pijnvrije tussenpozen, pijn neemt
geleidelijk toe tot een puntum maximum en neemt daarna snel weer af
o OF Ritmische patroon van pijn die tot neemt tot puntum maximum en
daarna minder erg wordt en dan weer toe neemt tot een puntum maximum
en zo door.
o Wijst vaak op een gehele of gedeeltelijk afsluiting van een hol orgaan en
ontstaat bij een poging van dat orgaan door middel van peristaltische
contracties (koliek) de obstructie op te heffen.
 Continue pijn  meestal pariëtale pijn
o Wijst meestal op een onsteking of circulatiestoornis met dreigende necrose
(bijv. ilieus of mesentriaaltrombose)

 Hoe erg is de pijn?
 Erg subjectief
 Meestal wordt er onderscheid gemaakt tussen dragelijk en ondragelijk

 Zijn er factoren waardoor de pijn erger wordt?
 Vervoerspijn  pijn wordt erger bij beweging
 Pijn die erger wordt bij bewegen, hoesten of diep inademen  prikkeling/irritatie
van het buikvlies (peritonitis)
 Nachtelijke pijn of hongerpijn  pijn die s’ nachts erger wordt  ulcus pepticum

 Zijn er factoren waardoor de pijn minder wordt?
 Niet bewegen prikkeling van peritoneum pariëtale
 Voorover gebogen zitten  pancreatitis acuta
 Bewegingsdrang  koliekpijnen
 Na eten of drinken (mn melk) of innemen van een antacida  ulcus pepticum

 Is er sprake van temperatuursverhoging of koorts? Is er sprake geweest van koude rillingen?
 Koorts  ontsteking of necrose
 Eerst buikpijn, dan koorts  acute buik hoog op de DD
 Meteen koorts  acute infectie, zoals urineweginfectie hoog op de DD

 Is er neiging tot flauwvallen?
 Flauwvallen (syncope)  pijn of angst