Samenvatting Mediasociologie KU Leuven (S0B05B) - Stef Aupers

Mediasociologie inhoud
Les 1: Media en maatschappij

1.1 Mediasociologie

1.2 Blinde vlek in communicatiewetenschappen

Cultuur en maatschappij

Elementen van communicatie

Relatie tussen media en maatschappij

1.3 Blinde vlek in sociologie

Sociologische theorie en analyse

Mediatisering

Les 2: Media-technologie

2.1 Sociologische context van technologieën

2.2 Evolutie van media-technologie

2.3 Kenmerken digitale media

2.4 Digitale media-technologie: theoretische benaderingen

Media-technologie als vorming

Media-technologie als afspiegeling

Media-technologie als wederkerige relatie

Video: AI and the future of humanity

Les 3: Media-industrie - politieke economie

3.1 De kritische erfenis van Karl Marx

3.2 Cultuurindustrie

3.3 Cultuurindustrie 2.0?

3.4 Oligarchie van Big Tech

Video: Hoe big tech onze data steelt en verkoopt




Les 4: Media-industrie - ideologie

, 4.1 Wat is ideologie

4.2 Ideologie en media

4.3 Gender-ongelijkheid

4.4 Ideologische strijd en diversiteit

Video: Tropes vs women in video games

Les 5: Media-inhoud - tekst en narratief

5.1 Media-tekst als sociale constructie

5.2 Analyse van media-tekst

Semiotiek

Narratieve analyse

Discours analyse

Inhoudsanalyse

Les 6: Media en publiek – betekenisgeving

6.1 Onderzoek naar publiek

6.2 Media-effecten

6.3 Mediacultuur

6.4 Voorbij actief publiek

Les 7: Media en publiek – identiteit

7.1 Sociologisch perspectief op identiteit

7.2 Media-publiek en identiteit

Presentatie van zelf-identiteit online

7.3 Media-technologie en identiteit

Identiteit als maakbaar

Les 8: Media en sociale problemen

8.1 Media en maatschappij

Van opportuniteit…

… tot sociaal probleem

Video: De online fabeltjesfuik

8.2 Media als oorzaak van persoonlijke en maatschappelijke problemen?

Media als sociaal probleem

Media als bron van morele paniek

,Les 1: Media en maatschappij
1.1 Mediasociologie
Mediasociologie = studie van de relatie tussen media en maatschappij

 Subdiscipline in communicatiewetenschappen
 Tussen sociologie en communicatiewetenschappen: kritische
invalshoek:
 blinde vlekken in beide disciplines

Uitgangspunten

 Focus op wederkerige relatie media-maatschappij  voorbij lineaire
modellen, mediapsychologie
 Media als multi-dimensonaal: technologie, industrie, inhoud en
publiek in sociaal-culturele context  model Hodkinson
 Media als (semi-) zelfstandige sociale instituties
 Mediatisering: media(logica) transformeert maatschappij en
instituties
 Sociaal-culturele context: relevantie en toepassing van klassieke
sociaalwetenschappelijke theorieën in de interpretatie van media



1.2 Blinde vlek in communicatiewetenschappen
 blinde vlek voor maatschappij, cultuur, sociale relaties, sociologie…

Mediapsychologie (media en individu) ↔ Mediasociologie (media en
samenleving)



Cultuur en maatschappij
Cultuur: 2 betekenissen:

 Beoefenen van intellectuele en artistieke activiteiten, “met grote C”
 Gemedieerde vormen van expressie en activiteiten
 creatieve vormen van expressie die geassocieerd zijn met een
bepaalde groep

Maatschappij = geheel aan instituties en sociale verbanden ve grote
groep mensen
 sociale orde, rol media?

, Elementen van communicatie
Model van Shannon & Weaver

 communicatie via telefoon,
transmissiemodel



Formule van Lasswell:

 toepasbaar op elke vorm v
communicatie



kritiek: éénrichting, ontvanger geen invloed  latere modellen: feedback,
interpretatie

Maar: te weinig aandacht voor wederkerige relatie tussen media en
maatschappij



Relatie tussen media en maatschappij
 relatie media en maatschappij

1. Media als vormende kracht: impact op vorm,
richting v verandering in de samenleving
(inhoud, technologie)



2. Media als afspiegeling: doorgeefluik van wat
leeft in de samenleving, volgen ipv leiden



3. Media als representatie: wisselwerking: deels
afspiegeling, maar actieve selectie, zorgt voor
vormende kracht, invloed