Parodontologie 3
Paro- endo problemen
Endodontium: binnenkant van het element
Parodontium: om het element heen
Hoofdstuk 28 paro-endoproblemen
Dia 6: in principe is het 1 geheel, niet 1 los element
Het endodontium en het parodontium kunnen op 2 manieren met elkaar in contact komen:
- Anatomische verbinding
- Niet- fysiologische verbinding
Anatomische verbinding
- Het foramen apicale, deze bevindt zich ter hoogte van iedere apex (grootste verbinding
tussen endo en parodontium)
- De laterale kanalen, aftakkingen van het wortelkanaal naar lateraal
- De accessorische kanalen verbinden de pulpa met de interradiculaire ruimte o.a. door de
bodem van de pulpakamer
- Dentinetubuli (blootliggende) indien wortelcement is verdwenen
Laterale kanalen en foramen apicale
foramen apicale laterale kanaaltjes die zijn meer aanwezig rondom de
apex dan coronaal bij zo’n wortel
,Accesorische kanalen/laterale kanalen (door elkaar gebruikt)
Die aanwezig zijn in het element
Kanaaltjes zijn niet zichtbaar op een x-ray, maar wel aanwezig als anatomische structuren.
Micro organismen kunnen wel aanwezig zijn in de laterale kanalen.
Niet fysiologische verbinding (niet aanwezig, maar kunnen ontstaan)
- Iatrogene fouten zoals wortelperforatie
- Wortelfractuur
Verschil tussen anatomische verbindingen en niet fysiologische verbindingen
Differentiële diagnose
- In bepaalde omstandigheden worden schadelijke agentia via de verschillende verbindingen
uitgewisseld, zodat aandoeningen van het endodontium invloed kunnen hebben op het
parodontium en omgekeerd.
Hierdoor gelijklopende klinische symptomen:
- Pijn
- Diepe pockets
- Verhoogde tandmobilieit
- Fistelvorming
- Botverlies
,Vitaal gebitselement zonder parodontale en endodontische pathologie
- Koude test +
- Geen verdiepte pockets
- Geen pijn
- Geen mobiliteit
- Percussie test -
Diagnostiek van paro-endo aandoeningen (kennen)
- Primaire parodontale laesie
- Primaire endodontische laesie
- Primaire endodontische laesie met secundaire parodontale complicatie
- Primaire parodontale laesie met secundaire endodontische complicatie
- Gecombineerde laesie
Primaire parodontale laesie
- Verdiepte pockets en aanhechtingsverlies meestal verspreid over gehele mond
- Vaak brede parodontale laesies
- Resorptie botkam, botafbraak
- Plaque en tandsteen
- Soms tandmobiliteit
- Soms pijn, meestal asymptomatisch
- Vieze smaak
- Pus uit pocket
- Vitaliteit positief
Therapie: parodontale behandeling
Prognose: afhankelijk van veel factoren, meestal positief
Parodontaal abces:
- Plaque en tandsteen
- Resorptie botkam, botafbraak
- Kloppende pijn/zwelling
- Vitaliteit positief
- Soms percussie gevoelig
- Soms mobiliteit
- Soms fistel met (pusafvloed)
Therapie: parodontale behandeling
Prognose: +/- afhankelijk van de hoeveelheid potafbraak
, Primaire endodontische laesie
- de mo kunnen de pulpa bereiken, de pulpa reageert met een ontstekingsreactie
Reversibele pulpitis (vitale pulpa)
- Soms verhoogde temperatuur gevoeligheid
- Zeer zelden: periapicale radiolucentie
- Soms percussie pijn
- Zelden: verbreding parodontaal ligament
Secundaire cariës kan zorgen voor pulpa infectie
Therapie: wegnemen van de bron van irritatie
Prognose: positief
Irreversibele pulpitis en pulpa necrose (gedeelte pulpa dood)
- Vitaliteit: positief of negatief (sommige wortels zijn nog levend tov de necrotische)
- Initieel: soms spontane, uitstralende pijn
- Nadien, soms percussie gevoelig
Therapie: endodontische behandeling
Prognose: positief
Periapicaal abces
- Vitaliteit negatief
- Distale en mesiale botkam intact
- Soms periapicale radiolucentie
- Soms kloppende pijn/zwelling
- Soms percussie pijn
- Soms mobiliteit
- Soms fistel/ pocket (pusvloei)
Therapie: endodontische behandeling
Prognose: +/-
Paro- endo problemen
Endodontium: binnenkant van het element
Parodontium: om het element heen
Hoofdstuk 28 paro-endoproblemen
Dia 6: in principe is het 1 geheel, niet 1 los element
Het endodontium en het parodontium kunnen op 2 manieren met elkaar in contact komen:
- Anatomische verbinding
- Niet- fysiologische verbinding
Anatomische verbinding
- Het foramen apicale, deze bevindt zich ter hoogte van iedere apex (grootste verbinding
tussen endo en parodontium)
- De laterale kanalen, aftakkingen van het wortelkanaal naar lateraal
- De accessorische kanalen verbinden de pulpa met de interradiculaire ruimte o.a. door de
bodem van de pulpakamer
- Dentinetubuli (blootliggende) indien wortelcement is verdwenen
Laterale kanalen en foramen apicale
foramen apicale laterale kanaaltjes die zijn meer aanwezig rondom de
apex dan coronaal bij zo’n wortel
,Accesorische kanalen/laterale kanalen (door elkaar gebruikt)
Die aanwezig zijn in het element
Kanaaltjes zijn niet zichtbaar op een x-ray, maar wel aanwezig als anatomische structuren.
Micro organismen kunnen wel aanwezig zijn in de laterale kanalen.
Niet fysiologische verbinding (niet aanwezig, maar kunnen ontstaan)
- Iatrogene fouten zoals wortelperforatie
- Wortelfractuur
Verschil tussen anatomische verbindingen en niet fysiologische verbindingen
Differentiële diagnose
- In bepaalde omstandigheden worden schadelijke agentia via de verschillende verbindingen
uitgewisseld, zodat aandoeningen van het endodontium invloed kunnen hebben op het
parodontium en omgekeerd.
Hierdoor gelijklopende klinische symptomen:
- Pijn
- Diepe pockets
- Verhoogde tandmobilieit
- Fistelvorming
- Botverlies
,Vitaal gebitselement zonder parodontale en endodontische pathologie
- Koude test +
- Geen verdiepte pockets
- Geen pijn
- Geen mobiliteit
- Percussie test -
Diagnostiek van paro-endo aandoeningen (kennen)
- Primaire parodontale laesie
- Primaire endodontische laesie
- Primaire endodontische laesie met secundaire parodontale complicatie
- Primaire parodontale laesie met secundaire endodontische complicatie
- Gecombineerde laesie
Primaire parodontale laesie
- Verdiepte pockets en aanhechtingsverlies meestal verspreid over gehele mond
- Vaak brede parodontale laesies
- Resorptie botkam, botafbraak
- Plaque en tandsteen
- Soms tandmobiliteit
- Soms pijn, meestal asymptomatisch
- Vieze smaak
- Pus uit pocket
- Vitaliteit positief
Therapie: parodontale behandeling
Prognose: afhankelijk van veel factoren, meestal positief
Parodontaal abces:
- Plaque en tandsteen
- Resorptie botkam, botafbraak
- Kloppende pijn/zwelling
- Vitaliteit positief
- Soms percussie gevoelig
- Soms mobiliteit
- Soms fistel met (pusafvloed)
Therapie: parodontale behandeling
Prognose: +/- afhankelijk van de hoeveelheid potafbraak
, Primaire endodontische laesie
- de mo kunnen de pulpa bereiken, de pulpa reageert met een ontstekingsreactie
Reversibele pulpitis (vitale pulpa)
- Soms verhoogde temperatuur gevoeligheid
- Zeer zelden: periapicale radiolucentie
- Soms percussie pijn
- Zelden: verbreding parodontaal ligament
Secundaire cariës kan zorgen voor pulpa infectie
Therapie: wegnemen van de bron van irritatie
Prognose: positief
Irreversibele pulpitis en pulpa necrose (gedeelte pulpa dood)
- Vitaliteit: positief of negatief (sommige wortels zijn nog levend tov de necrotische)
- Initieel: soms spontane, uitstralende pijn
- Nadien, soms percussie gevoelig
Therapie: endodontische behandeling
Prognose: positief
Periapicaal abces
- Vitaliteit negatief
- Distale en mesiale botkam intact
- Soms periapicale radiolucentie
- Soms kloppende pijn/zwelling
- Soms percussie pijn
- Soms mobiliteit
- Soms fistel/ pocket (pusvloei)
Therapie: endodontische behandeling
Prognose: +/-
